او با عطوفت و مهربانى، رفتار مى كرد.
در اين موقع اتفاق ديگرى در نزد محمد (صلى الله عليه وآله) پديدار گرديد كه او را بيش از همه پيش عبد المطلب، عزيزتر ساخت و آن از دست دادن مادر گرامى اش بود.
آمنه طفل خود را به مدينه برد كه اقوام خود را ببيند، در اين سفر أم ايمن را نيز همراه خود برد، وقتى به مدينه رسيدند، محمد خانه اى را كه پدرش عبد الله در آن خانه جان سپرده بود و مكانى را كه در آنجا دفن گشته بود ديد و اين نخستين اثر و ضربهاى بود كه از يتيمى در روح او، انعكاس يافت.
پيامبر اسلام بعد از هجرت به مدينه داستان همسفرى با مادرش را براى اصحاب خويش نقل مى كرد كه يك ماه در يثرب بودند، وقتى به مكه برمىگشتند در اثناء راه در منزلى به نام " أبواء " مادرش مريض شده، وفات يافت، آن موقع محمد شش ساله بود.
حكمت يتيم گشتن او براى ما چندان روشن نيست ولى مى توان حدس زد كه خدا خواست بزرگترين رهبر جهانيان، پيش از آنكه امور هدايت و رهبرى امت را در دست بگيرد شيرينى و تلخى روزگار را بچشد، و در نشيب و فراز و پستى و بلندى زندگى قرار بگيرد تا روحى بزرگ و روانى بردبار و شكيبا در راستاى هدايت مردم پيدا كند و تجربياتى از سختيها ببيند و خود را براى مقابله با شدائد، سختيها و محروميتها آماده سازد.
در قرآن مجيد نيز از يتيمى او ذكرى به عمل آمده است، جايى كه خداوند انعام خود را يادآورى مى كند و مى گويد: " ألم يجدك يتيما فآوى؟ (مگر خدا تو را يتيم نيافت پس پناهت داد؟) ". (١) مرگ عبد المطلب اگر عبد المطلب مدتى زنده مى ماند شايد خاطرهء تلخ " مرگ مادر " تخفيف مى يافت و جاى خالى او بيشتر احساس نمى شد. ولى او ديرى نزيست و در سن هشتاد سالگى موقعى كه محمد بيش از هشت سال را نداشت وفات يافت، محمد از مرگ او مانند مرگ مادر خود، غمگين شد و دنبال جنازهء او تا لب قبر گريان بود. او با اينكه بعد از مرگ
چهارده نور پاك (فارسي)
(١)
شناسنامهء پيامبر عاليقدر اسلام (صلى الله عليه وآله)
٤ ص
(٢)
گزارش انتخاب نام
٥ ص
(٣)
پيشگفتار
٦ ص
(٤)
سيره و روش پيشوايان معصوم (عليها السلام)
٧ ص
(٥)
1 - تربيت و اخلاق
٧ ص
(٦)
2 - اجتماع و سياست
٨ ص
(٧)
3 - مكتب و اعتقاد:
٨ ص
(٨)
4 - منبع فقه و قانون:
٩ ص
(٩)
5 - درس مقاومت و پايدارى:
١٠ ص
(١٠)
6 - نهضت هاى علمى و آموزشى:
١٠ ص
(١١)
7 - فرماندهى ستاد جبهه امتناع:
١١ ص
(١٢)
8 - ظهور مكاتب گوناگون و مبارزه با آنها:
١٢ ص
(١٣)
9 - ناشناخته ماندن سيماى قهرمانان اسلام:
١٢ ص
(١٤)
10 - موضع گيريهاى سياسى و اجتماعى:
١٣ ص
(١٥)
11 - در مقام استشهاد:
١٤ ص
(١٦)
12 - مسئوليت مشترك:
١٥ ص
(١٧)
13 - نگهبانان مكتب و شريعت:
١٦ ص
(١٨)
امام رضا (عليه السلام) و مأمون
١٧ ص
(١٩)
14 - پيشوايان وزمامداران خودسر:
١٨ ص
(٢٠)
15 - تحكيم عقائد:
٢٠ ص
(٢١)
16 - ارتباط امام وامت:
٢١ ص
(٢٢)
قصيده فرزدق
٢٢ ص
(٢٣)
آيا حكومت را قبضه مى كردند؟
٢٢ ص
(٢٤)
پاسخ:
٢٣ ص
(٢٥)
17 - رعايت حال شيعه:
٢٣ ص
(٢٦)
از ديدگاه آيات قرآنى
٢٤ ص
(٢٧)
از ديدگاه روايات و احاديث
٢٥ ص
(٢٨)
1 - حديث سفينه:
٢٦ ص
(٢٩)
2 - حديث ثقلين:
٢٦ ص
(٣٠)
از ديدگاه شعر وادبيات
٢٦ ص
(٣١)
بخش اول / جهان در روزگار بعثت خاندان توحيد
٣٠ ص
(٣٢)
اجداد و نياكان پيامبر اسلام
٣١ ص
(٣٣)
قصى
٣٢ ص
(٣٤)
عبد مناف
٣٣ ص
(٣٥)
هاشم
٣٣ ص
(٣٦)
خصوصيات اخلاقى او
٣٣ ص
(٣٧)
عبد المطلب
٣٥ ص
(٣٨)
حفر زمزم
٣٥ ص
(٣٩)
عبد المطلب
٣٥ ص
(٤٠)
اعتقادات عبد المطلب به معاد
٣٦ ص
(٤١)
عدالت گسترى عبد المطلب
٣٦ ص
(٤٢)
غوغاى عام الفيل
٣٧ ص
(٤٣)
عبد الله پدر پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله وسلم
٣٧ ص
(٤٤)
آمنه مادر رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم
٣٨ ص
(٤٥)
ولادت نور
٣٨ ص
(٤٦)
مراسم نامگذارى
٣٨ ص
(٤٧)
در ميان قبيله بنى سعد
٣٩ ص
(٤٨)
مرگ مادر
٤٠ ص
(٤٩)
مرگ عبد المطلب
٤١ ص
(٥٠)
سفر نخستين به ديار شام
٤٢ ص
(٥١)
فاطمه دختر اسد
٤٢ ص
(٥٢)
حلف الفضول
٤٣ ص
(٥٣)
سفر دوم به شام
٤٤ ص
(٥٤)
انگيزه هاى ازدواج با خديجه
٤٤ ص
(٥٥)
از ازدواج تا بعثت
٤٥ ص
(٥٦)
فرزندان او از خديجه
٤٦ ص
(٥٧)
درايت و تدبير در مورد نصب حجر اسود
٤٧ ص
(٥٨)
على (عليه السلام) تربيت يافته مكتب رسالت
٤٨ ص
(٥٩)
بخش دوم / مراحل دعوت و پذيرندگان اسلام بعثت
٥١ ص
(٦٠)
دعوت در خانواده
٥٣ ص
(٦١)
ايمان آورندگان
٥٣ ص
(٦٢)
نخستين زن مسلمان
٥٤ ص
(٦٣)
دعوت پنهانى
٥٥ ص
(٦٤)
اسلام جعفر بن ابيطالب
٥٦ ص
(٦٥)
اسلام حمزة بن عبد المطلب
٥٦ ص
(٦٦)
اجتماع در خانه ارقم
٥٦ ص
(٦٧)
دعوت خويشاوندان
٥٧ ص
(٦٨)
نخستين نماز
٥٨ ص
(٦٩)
دعوت عمومى
٥٨ ص
(٧٠)
واكنش در برابر دعوت
٥٩ ص
(٧١)
دعوت عمومى و ابلاغ همگانى
٦١ ص
(٧٢)
موسم حج
٦٢ ص
(٧٣)
ابو لهب و ام جميل زن او
٦٣ ص
(٧٤)
هجرت به حبشه
٦٣ ص
(٧٥)
مهاجران حبشه در نوبت دوم
٦٤ ص
(٧٦)
محاصره اقتصادى
٦٨ ص
(٧٧)
مواد اطلاعيه
٦٩ ص
(٧٨)
وضع رقت بار بنى هاشم
٧٠ ص
(٧٩)
بطلان عهدنامه قريش
٧١ ص
(٨٠)
درگذشت ابو طالب و خديجه
٧٤ ص
(٨١)
ايمان ابى طالب
٧٥ ص
(٨٢)
مقدمات هجرت
٧٥ ص
(٨٣)
نخستين پيمان عقبه
٧٧ ص
(٨٤)
دومين پيمان عقبه
٧٨ ص
(٨٥)
بخش سوم / هجرت، گامى به سوى هدف هجرت
٨٠ ص
(٨٦)
قريش پيش از هجرت مسلمانان به يثرب
٨٠ ص
(٨٧)
حضار مجلس
٨١ ص
(٨٨)
اطلاع رسول خدا (صلى الله عليه وآله)
٨٢ ص
(٨٩)
دستور هجرت
٨٢ ص
(٩٠)
پيامبر در غار ثور
٨٣ ص
(٩١)
جانبازى در راه حقيقت
٨٤ ص
(٩٢)
دنباله جريان مهاجرت
٨٦ ص
(٩٣)
خروج از غار
٨٧ ص
(٩٤)
برنامه مسافرت
٨٧ ص
(٩٥)
ورود به دهكده قبا
٨٨ ص
(٩٦)
شور و شوق مردم يثرب
٨٩ ص
(٩٧)
تأسيس مسجد مركز و پايگاه اسلامى
٩٠ ص
(٩٨)
هجرت مبدأ تاريخ اسلام
٩٢ ص
(٩٩)
آثار و ثمرات هجرت
٩٣ ص
(١٠٠)
ايجاد وحدت سياسى اجتماعى
٩٣ ص
(١٠١)
پيمان عدم تجاوز
٩٤ ص
(١٠٢)
تشكيل سپاه عقيده
٩٥ ص
(١٠٣)
مانورهاى نظامى
٩٦ ص
(١٠٤)
هدف از مانورهاى جنگى چه بود؟
٩٧ ص
(١٠٥)
تبديل قبله
٩٧ ص
(١٠٦)
داستان تغيير قبله اين چنين بود
٩٨ ص
(١٠٧)
بخش چهارم / پيامبر الگوى زندگى خلاق او، تجسم عملى قرآن
١٠٢ ص
(١٠٨)
امانت و صداقت
١٠٢ ص
(١٠٩)
نظم و برنامه در زندگى
١٠٣ ص
(١١٠)
فنا در جمع
١٠٤ ص
(١١١)
اثر وضعى اخلاق پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله)
١٠٤ ص
(١١٢)
خدمت به خلق
١٠٦ ص
(١١٣)
گذشت و بزرگوارى
١٠٦ ص
(١١٤)
نظافت و پاكيزكى
١٠٧ ص
(١١٥)
عبادت و پارسائى
١٠٧ ص
(١١٦)
روش پيامبر در تبليغ اسلام
١٠٨ ص
(١١٧)
ايستادگى در راه مكتب
١٠٨ ص
(١١٨)
تاكتيكها و روشها
١٠٩ ص
(١١٩)
1 - حركت شبانه:
١٠٩ ص
(١٢٠)
2 - هجوم سريع:
١٠٩ ص
(١٢١)
3 - جمع آورى اطلاعات از اوضاع دشمن:
١٠٩ ص
(١٢٢)
استتار و رد گمكنى
١٠٩ ص
(١٢٣)
حفظ اسرار نظامى
١١٠ ص
(١٢٤)
صف آرائى منظم
١١٠ ص
(١٢٥)
ابتكار عمل
١١١ ص
(١٢٦)
شعارها و رمزها
١١١ ص
(١٢٧)
روحيه عالى
١١٢ ص
(١٢٨)
عمرو بن جموح چريك پير
١١٣ ص
(١٢٩)
پيام سعد بر رزمندگان
١١٣ ص
(١٣٠)
صحنه هاى كارزار مسلمانان
١١٥ ص
(١٣١)
جنگ بدر (19 رمضان سال دوم هجرى)
١١٥ ص
(١٣٢)
موقعيت استراتژيكى بدر
١١٧ ص
(١٣٣)
استماع پيشنهاد
١١٧ ص
(١٣٤)
پس از جنگ بدر
١١٨ ص
(١٣٥)
جنگ بنى قنيقاع
١١٩ ص
(١٣٦)
سال سوم هجرت
١٢٠ ص
(١٣٧)
جنگ احد
١٢٠ ص
(١٣٨)
راز شكست در جنگ احد
١٢٢ ص
(١٣٩)
بخش پنجم / پيام به سران حكومتها و ملل جهان پيام به سران حكومتها
١٢٤ ص
(١٤٠)
حجة الوداع
١٢٥ ص
(١٤١)
غدير خم
١٢٧ ص
(١٤٢)
رحلت
١٢٧ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
چهارده نور پاك (فارسي) - دكتر عقيقى بخشايشي - ج ١ - الصفحة ٤٨ - على (عليه السلام) تربيت يافته مكتب رسالت
١. مجلسى، بحار الانوار، ج ١، ص ١٥١.
(٤٨)