تقيه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨ - ٨- تقيّه تحبيبى يك شاهكار ديگر
به يكديگر احترام مىگذاريم، از يكديگر حمايت مىكنيم؛ و براى كم كردن فاصلهها مىكوشيم، و حتى احياناً در كتمان پارهاى از موارد اختلاف كوشش داريم تا انگيزههاى محبت و اتحاد و دوستى تحكيم گردد و رخنهاى در اتحاد اسلامى ما ايجاد نشود.
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود:
«ايّاكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا عَمَلًا نُعيّرُ بِهِ فَإِنَّ وَلَد السُّوءِ يُعيَّرُ وَالِدُهُ بِعَمَلِهِ، كُونُوا لِمَنْ انقَطَعْتُمْ إِلَيْهِ زَيناً، وَ لَاتَكُونُوا عَلَيْنا شَيْئاً؛ صَلُّوا فِى عَشَايِرِهِمْ، عَوِّدُوا مَرْضاهُمْ، وَ اشْهَدُوا جَنَايِزَهُمْ وَ لَايَسْبِقُونَكُمْ إلى شَئْئٍ مِنَ الْخَيْرِ فَأَنْتُمْ اوْلى بِهِ مِنْهُمْ وَاللَّهِ ما عَبْدُاللَّهِ بِشَئْئٍ احَبَّ الَيْهِ مِنَ الْخَبَاءِ قُلْتُ وَ مَا الخَبَاء؟ قالَ التَّقِيَّةُ
؛ از اينكه كارى كنيد كه در برابر مخالفان مايه سرزنش ما شود به شدت بپرهيزيد؛ زيرا مردم پدر را به خاطر اعمال فرزند بدش ملامت مىكنند؛ سعى كنيد مايه زينت و آبروى ما باشيد نه مايه عيب ما، در مراكز آنها (اهل تسنن) نماز بگذاريد؛ و از بيمارانش عيادت كنيد و در مراسم تشييع جنازه آنها حاضر شويد؛ و در هر كار خير، پيشقدم گرديد، (و در اين راه در صورت لزوم به خاطر جلب محبت و اتحاد، خود را كتمان كنيد) به خدا سوگند بهترين عبادت (در اين گونه موارد) كتمان است. راوى حديث مىگويد پرسيدم كتمان چيست؟ فرمود:
تقيّه. [١]
در حديث ديگرى از امام عليه السلام مىخوانيم:
«رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً اجْتَرَّ مَوَدَّةَ النَّاسِ إِلى نَفْسِهِ فَحَدَّثَهُمْ بِمَا يَعْرِفُونَ وَ تَرَكَ مَا يُنْكِرُونَ؛
خداوند بندهاى را رحمت كند كه محبت مردم را به سوى خود جلب كند، آنچه مورد اتفاق (همه مسلمانها و پذيرش آنهاست بگويد و از آنچه مورد قبول آنها نيست صرفنظر كند). [٢]
و نيز از آن امام عليه السلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود: پروردگار به من دستور داده با مردم مدارا كنم و (آنها را تحت فشار قرار ندهم) همانگونه كه به واجبات و فرائض دستور داده است».
سپس امام عليه السلام فرمود:
«خداوند پيامبرش را به وسيله «تقيّه» اندرز داده (و به او فرمان داد كه براى تحبيب مردم با آنها مدارا كند). [٣]
اشتباه نشود مفهوم اين سخن آن نيست كه پيروان مكتب حق دست از مكتب خود بردارند و در ديگران حل شوند بلكه مقصود آن است كه در زمينه هدفهاى كلى و اصولى يا بلندنظرى، و آيندهنگرى؛ و گذشت و فداكارى به مسائل بنگرند و با برادران مسلمان در برابر دشمنان مشترك روى نقاط مشترك تكيه كنند و از آنچه مايه تفرقه است بپرهيزند؛ و اگر از مسائل اختلافى سخن مىگويند كاملًا در چهارچوب بحثهاى
[١]. وسائل الشيعه، جلد ١١، صفحه ٤٧١.
[٢]. وسائل الشيعه، جلد ١١، صفحه ٤٧١.
[٣]. وسائل الشيعه، جلد ١١، صفحه ٤٦٣.