توحيد از ديدگاه آيات و روايات - کریمی، جعفر - الصفحة ١١٥
درس چهاردهم عدل الهى (٢)
اشكالهايى درباره عدل الهى
اشكالها و مواردى نقضى از سوى منكران اصل عدل مطرح شده كه به ذكر برخى و پاسخ آن مىپردازيم.
١- وجود تفاوت در جهان خلقت
چرا در جهان، تبعيض و تفاوت وجود دارد؟ تفاوتهايى كه در آفرينش مخلوقات، بهويژه انسانها، وجود دارد، چگونه با عدلالهى سازگار است؟ بهعنوان مثال، چرا افراد انساناز نظر سفيدى، سياهى، زشتى، زيبايى، سالم و معلولبودن و نيز قواىجسمانى و هوش متفاوتند؟
پاسخ اجمالى:
ما آفريدگار جهان را خدايى عليم، حكيم و عادل مىشناسيم. از اين رو، اگر با نظر سطحى و ابتدايى، برخى از امور نامنظّم و يا بدون فايده جلوه كند، بايد گفت آنها نيز داراى حكمت و مصلحتى است، هر چند بر اثر كوتاهى و نارسايى عقل و محدود بودن علم خود، آن را درك نكرده يا از آن بىخبر باشيم. «١» قرآن مىفرمايد:
«وَ ما اوتيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ الَّا قَليلًا» «٢»
و جز اندكى از دانش به شما داده نشده است.
پاسخ تفصيلى:
آنچه در جهان وجود دارد، تفاوت است، نه تبعيض و آنچه مىتواند نقض عدالت يا حكمت باشد تبعيض است، نه تفاوت. «تبعيض» آن است كه ميان دو