آيةاللّه حائرى پس از پيشنهاد علما و اهالى قم مبنى بر حضور در قم، جلسات درس و بحث را از اراك به قم انتقال داد و در سايه توجهات پروردگار متعال و عنايات حضرت معصومه عليهاالسلام، حوزه علميه قم به دست بابركت ايشان تأسيس گرديد. حوزه‌اى كه در طول حيات خود منشأ خيرات و بركات فراوانى براى اسلام و جامعه اسلامى بوده‌است. اين عالم بزرگ، سرانجام پس از عمرى تلاش و كوشش در راه اسلام، در سال ١٣٥٥ ه. ق. مطابق با ١٣١٢ ه. ش. دار دنيا را وداع گفت و در كنار قبر مطهر حضرت معصومه سلام‌اللّه عليها مدفون گرديد. «١» مقام علمى و اخلاقى آيةاللّه حائرى‌ حاج شيخ عبدالكريم حائرى فقيهى بزرگ و عالمى نمونه بود. پس از فوت «آيةاللّه ميرزا محمّدتقى شيرازى» به مرجعيت تقليد رسيد و رياست علمى شيعه در ايران، به وى واگذار شد. او فقيهى توانا و متفكرى عميق بود و به جهت دقت و تبحر ويژه‌اى كه در فقه داشت، آيةاللّه ميرزا محمّدتقى شيرازى مقلدان خود را در احتياطهاى واجب، به ايشان ارجاع مى‌داد. «٢» او از لحاظ اخلاقى اسوه زمان بود. علم، عقل و سياست را با هم داشت. پيرامون كارها و سخنان خود ابتدا فكر مى‌كرد و با تأمل اقدام مى‌نمود؛ اهل دعا و عبادت بود؛ به خاندان پيامبر صلى‌اللّه عليه و آله عشق مى‌ورزيد و هر روز پيش از درس حوزه دستور مى‌داد مقدارى روضه بخوانند، سپس درس را شروع مى‌كرد. «٣» اين فقيه بزرگ براى اساتيد و بزرگان علم احترام زيادى قائل بود. به آراء مردم ارج مى‌نهاد و در كارهاى اجتماعى از نظر ديگران استفاده مى‌كرد. اهل ايثار بود و با آنكه اموال زيادى به دستش مى‌رسيد، زندگى ساده‌اى داشت. «٤» خدمات فرهنگى، اجتماعى‌ آيةاللّه العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى در راستاى گسترش علوم اسلامى، سالها در