منظرهاى مختلف مورد توجه قرار داد. يكى از آن جهات، دفاع عالمانه و انديشمندانه آن حضرت از حقانيت خود و محكوم كردن غاصبان فدك و آشكار كردن ماهيت آنان بود كه در فصل قبل مورد بحث قرار گرفت. اما مبارزه آن حضرت براى بازپس‌گيرى فدك ابعاد ديگرى نيز دارد كه مى‌توان به بعد اقتصادى و سياسى اشاره كرد كه در اين بخش به آن مى‌پردازيم.
١- بعد اقتصادى‌ فدك قريه‌اى آباد و حاصلخيز در سرزمين حجاز بود كه در نزديكى خيبر قرار گرفته بود و تا مدينه، دو تا سه روز فاصله داشت. برخى اين فاصله را يكصد و چهل كيلومتر نوشته‌اند. فدك داراى چشمه‌ها و نخلهاى فراوانى‌بود و بعداز خيبر نقطه اتكاء يهوديان در حجاز به‌شمار مى‌رفت. «١» درآمد فدك را در آن زمان بين ٢٤ تا ٧٠ هزار دينار ذكر كرده‌اند. «٢» پس از فتح خيبر خداوند رعب و وحشتى در دل اهل فدك انداخت و آنها به اين نتيجه رسيدند كه جنگ با رسول خدا صلى الله عليه و آله فرجامى جز شكست حتمى براى آنها به‌دنبال نخواهد داشت. از اين رو كسى را نزد آن حضرت فرستادند و با پيامبر صلى الله عليه و آله قراردادى امضا كردند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله امنيت آنها را تأمين كند و در مقابل، آنان نيمى از مزارع فدك را در اختيار آن حضرت قرار دهند. «٣» چون فدك اينگونه و بدون جنگ در اختيار پيامبر صلى الله عليه و آله قرار گرفت «فِى‌ء» محسوب مى‌گردد و «فِى‌ء» به حكم قرآن مخصوص خدا، پيامبر و