خلاصه‌ امپراتورى روم در زندگانى رسول خدا (ص) دوبار مورد تهاجم مسلمانان قرار گرفت. بار اول جنگ موته و بار دوم نبرد تبوك و به فرماندهى حضرتش انجام شد.
جنگ موته به تلافى كشتار مبلّغان اسلام به دست روميان صورت گرفت.
نبرد موته با توجه به اختلاف زياد ميان تعداد نيروهاى طرفين بطور كامل نابرابر بود.
رسول خدا (ص) سه تن از مسلمانان را نامزد كرد تا در صورت كشته شدن هر كدام، ديگرى فرماندهى جنگ را به عهده گيرد.
رزمندگان اسلام در آغاز دچار ترديد شدند، ولى با سخنرانى فرمانده‌شان تشويق شده، به نبرد پرداختند، اما تهاجم سنگين سپاه روم آنها را وادار به عقب‌نشينى ساخت.
مردم مدينه رزمندگان را به خاطر عقب‌نشينى نكوهش مى‌كردند، ولى پيامبر (ص) از آنها دلجويى كرد.
رسول خدا (ص) پس از سركوب كامل دشمنان داخلى به جنگ روميان، در ناحيه تبوك رفت.
علت بروز اين جنگ بنابر قولى تلافى جنگ موته و به قولى ديگر جلوگيرى از تهاجم روميان به قلمرو حكومت اسلامى بود.
در اين لشكركشى درگيرى مهمى رخ نداد و پيامبر خدا (ص) پس از امضاى چند قرارداد با مرزنشينان سرزمين شام، پيروزمندانه به مدينه بازگشت.
پرسش‌ ١- علت بروز جنگ موته را بنويسيد.
٢- چگونه مسلمانان عقب‌نشينى كردند؟
٣- برخورد مردم با رزمندگان اسلام چگونه بود و پيامبر (ص) چه واكنشى نشان داد؟
٤- جنبه‌هاى اهميت جنگ تبوك را بنويسيد.
٥- چرا پيامبر (ص) به تبوك لشكر كشيد؟
٦- نتايج جنگ تبوك چه بود؟