ترجمه قرآن - طاهرى قزوينى، على اكبر - الصفحة ٥٩٤ - ٩٠ - سوره بلد

٢٤- [با حسرت‌] گويد: كاش براى حيات [ابدى‌ا] م [١] پيش انديشى كرده بودم،
٢٥- در آن روز، عذاب او را كسى [جز خودش‌] نكند
٢٦- و نيز به بند شدنش را [٢].
٢٧- اى نفس آرام و مطمئن [٣]،
٢٨- به سوى پروردگارت باز گرد؛ خشنود و مورد پسند،
٢٩- در صف بندگان [خاص‌] من داخل شو،
٣٠- و به بهشت من درآى.
٩٠- سوره بلد
به نام خداى رحمان [و] رحيم‌
١- سوگند ياد مى‌كنم به اين شهر [مقدس مكه‌] [٤]،
٢- در حالى كه تو در اين شهر سكونت دارى،
٣- و سوگند به پدرى [بزرگ‌] و فرزندى كه به وجود آورد [٥]،
٤- كه انسان را در تعادل [٦] آفريده‌ايم.
٥- آيا مى‌پندارد كه هيچ كس قادر نيست بر او دست يابد؟!
٦- مى‌گويد: مال فراوانى را تباه كردم [٧].
٧- مگر مى‌پندارد كه هيچ كس او را نمى‌بيند؟!
٨- آيا براى او دو چشم نيافريده‌ايم؟
٩- و زبان و دو لب؟
١٠- و دو راه [خير و شر] را به او ننموديم [٨]؟
١١- ولى او به كارى كه مهم بود، اقدام نكرد [٩].
١٢- خبر ندارى آن كار با اهميت چيست!
١٣- آزاد كردن اسير،
١٤- يا طعام دادن در روز واماندگى،
١٥- [خاصه‌] به يتيمى از خويشاوندان،
١٦- يا بينوايى خاك نشين.
١٧- آن گاه [از اين رهگذر] در زمره مؤمنانى قرار گيرد كه يكديگر را به شكيبايى و مهربانى [به خلق‌] توصيه مى‌كنند.
١٨- آنها سعادتمندند،
١٩- و كسانى كه آيات ما را انكار كردند، تيره روزند.
٢٠- آتشى غير قابل گريز بر آنان مقرر شده است.

---

[١]- به آيات ٦٤ عنكبوت (٢٩) و ٧ روم (٣٠) توجه فرماييد.
[٢]- به آيه ٤٤ يونس (١٠) كه مضمون آن در ٨ آيه ديگر نيز تكرار شده است، توجه فرماييد.
[٣]- به آيه ٢٨ رعد (١٣) توجه فرماييد؛ ضمناً عكس اين وضعيت را در مورد افراد بى‌پرهيز در آيات ٨ و ٩ نازعات (٧٩) ملاحظه فرماييد.
[٤]- حرف «لا» در اينجا براى تأكيد و زيبايى كلام آمده است و در ترجمه نمى‌آيد؛ مؤيد اين نظر، آيه بعدى است؛ زيرا منزل داشتن پيامبر بر حرمت شهر مكه مى‌افزايد و دليلى بر سوگند خوردن است، نه سوگند نخوردن، آيه ٣ تين (٩٥) نيز كه در آن به شهر مكه سوگند ياد شده (وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ)، تأييد ديگرى بر اين نظر است؛ به آيه ٧٥ واقعه (٥٦) و زيرنويس آن نيز كه به صورت ديگرى ضرورت حذف «لا» در ترجمه اثبات شده است، توجه فرماييد.
[٥]- بعضى از مفسران گفته‌اند كه منظور، حضرت ابراهيم و فرزندش اسماعيل است و بعضى ديگر گفته‌اند كه منظور، حضرت آدم و انبوه فرزندانش مى‌باشد. فرض اول با توجه به اينكه ابراهيم و اسماعيل مأمور تجديد بناى خانه كعبه بودند، با دو آيه قبل متناسب است و فرض دوم با آيه بعدى تناسب دارد.
[٦]- به آيات ٧ انفطار (٨٢) و ٤ تين (٩٥) توجه فرماييد. راغب گفته است: «كبد السماء»، يعنى ميانه آسمان. ضمناً «كبد» به معنى مشقت و سختى هم هست، ولى پذيرش اين معنى در اينجا مغاير با آيات فراوانى از قرآن است؛ از جمله: آيات ١٨٥ بقره يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ و ٣٨ بقره، ١٩ و ٢٠ عبس (٨٠)، ٥- ٧ ليل (٩٢)، بخش پايانى دو آيه ٤ و ٧ طلاق (٦٥)، ٥ و ٦ انشراح (٩٤) و ... مجموعه دو آيه ٤ و ٥ اين سوره را با در نظر گرفتن همين معنى براى «كبد»، با مجموعه دو آيه ٤ و ٥ تين (٩٥) مقايسه فرماييد؛ بيان واحدى را استنباط خواهيد كرد.
[٧]- مجمع البيان نقل كرده: شخصى كه گناهى مرتكب شده بود، از رسول خدا (ص) تكليف خود را پرسيد؛ فرمودند كه كفاره بدهد. گفت: از روزى كه به دين محمد درآمدم همه اموالم در انفاقها از بين رفت؛ آيات اين سوره در رد سخن او آمده است.
[٨]- به آيات ٣ انسان (٧٦) و ٨ شمس (٩١) و نيمه اول آيه ٢٩ كهف (١٨) توجه فرماييد.
[٩]- معنى تحت اللفظ آن اين است: به گذرگاه سخت در نيامد.