مباني فقهي حكومت اسلامي

مباني فقهي حكومت اسلامي (جلد هفتم)

گفتار مترجم

فصل چهارم فئ و برخي از مصاديق آن

فئ و برخي از مصاديق آن

آيات سوره حشر درباره فئ

چند روايت در باره شأن نزول و توضيح آيه شريفه

مطلب اول آيا موضوع دو آيه پيرامون فئ يكي است ؟

مطلب دوم حكم اموال به دست آمده بدون جنگ

بخشيدن فدك به فاطمه زهرا (س)

آيا آيه فئ نسخ شده است ؟

مطلب سوم آيا فئ و انفال خمس دارد؟

مطلب چهارم فئ چيست و مقصود از آن در زبان شارع كدام است ؟

برخي روايات درباره فئ

دسته نخست رواياتي كه در آن فئ در برابر غنيمت كه با زور گرفته شده قرار دارد

دسته دوم رواياتي كه در آن فئ در مالي كه با جنگ به دست آمده استعمال شده است

دسته سوم رواياتي كه در آن فئ به صورت مطلق يا به گونه مبهم آمده است

مطلب پنجم برخي از انواع فئ

بخش دوم جزيه

جزيه و خراج و تفاوت بين آنها

مسأله نخست جزيه

مطلب اول جزيه از چه كساني گرفته ميشود؟

آيات و روايات مسأله

روايات جواز اخذ جزيه از غير اهل كتاب

حكم كساني كه پس از ظهور اسلام يهودي يا نصراني يا مجوسي شده اند

سخن برخي از بزرگان در اين باره

پژوهشي درباره حكم صابئين

گفتگو با يكي از علماي صابئي مذهب

دلايل نپذيرفتن جزيه از صابئين و پاسخ آنها

مطلب دوم كساني كه جزيه از آنان ساقط است

ديدگاه روايات پيرامون كساني كه جزيه از آنان ساقط است

الف - حكم زنان و كودكان و ديوانگان

ب - حكم جزيه بر بردگان

ج - حكم پير فرتوت و زمين گير و كور

د - حكم بينوايان و تهيدستان

ه - حكم راهبان و صومعه داران

مطلب سوم اندازه جزيه

رواياتي كه از آنها تعيين اندازه استفاده ميشود

مطلب چهارم در اينكه امام يا نمايندگان او ميتوانند جزيه را

روايات مورد استناد در قرار دادن جزيه بر زمين

مطلب پنجم جواز اضافه كردن زكات اهل ذمه به عنوان جزيه

مطلب ششم جواز شرط نهادن ميهماني بر اهل ذمه

روايات جواز اشتراط ميهماني

مطلب هفتم عدم دريافت چيزي بجز جزيه و آنچه در قرارداد شرط شده از اهل ذمه

برخي از روايات و ديدگاههاي فقها در مسأله

مطلب هشتم در جواز گرفتن جزيه از پول شراب و خوك و ديگر محرمات

مطلب نهم هرگاه ذمي پيش از پرداخت جزيه از دنيا برود يا اسلام را بپذيرد

ادله اي كه براي سقوط جزيه بدان استناد شده است

مطلب دهم مصرف جزيه

مطلب يازدهم در معني "صغار" و اشاره به ماهيت جزيه و تاريخ آن

ديدگاه فقها و مفسرين در اين باره

در خراج ابويوسف نيز آمده است

مطلب دوازدهم اشاره اي گذرا به شرايط ذمه

بخش سوم خراج

مسأله دوم خراج

مطلب اول معني خراج و موضوع و مقدار آن

زمينهاي چهارگانه و احكام آن

مطلب دوم مصرف خراج

مطلب سوم ضرورت مدارا با اهل جزيه

برخي روايات در اين باره

فصل پنجم انفال

مطلب اول تفسير آيه انفال، معني انفال و مقصود از آن در آيه و در فقه فريقين

در توضيح و تفسير آيه فوق مطالبي آمده است كه يادآور ميشويم

اموال شخصي و اموال عمومي

آيا قرار دادن پاداش و بخشش يك حكم فقهي است يا تصميم حكومتي ؟

برخي از سخنان فقهاي شيعه در انفال

مطلب دوم در معني اينكه انفال از آن امام است

شواهدي بر آنچه گفته شد

دو ديدگاه متفاوت درباره انفال

سخنان برخي از بزرگان مبني بر اينكه انفال ويژه امام معصوم است

مطلب سوم پژوهشي گسترده تر در مصاديق و عناوين انفال

اموالي كه به عنوان انفال شناخته شده است

آيا املاك حقيقي يا حقوقي پس از باير شدن جزء انفال است ؟

معناي باير يا موات بودن زمين چيست ؟

آجام (= جنگلها) و ريشه لغوي آن

فتاوي و روايات مسأله

فتاواي برخي فقها در مسأله

سخنان برخي از بزرگان پيرامون معادن

روايات مسأله

ادله عقلي مسأله

دلايل ديدگاههاي ديگر درباره معادن

واگذاري معادن توسط پيامبراكرم

آيا عموم آيات مقدم است يا عموم روايات

فتاواي فقها در مسأله

روايات مسأله

سه دسته روايات معارض در مسأله

ديدگاه فقها در مسأله

توضيح يك روايت

مطلب چهارم حكم انفال و تملك آن و تصرف در آن به ويژه در زمان غيبت

مسأله نخست اختصاص انفال به خدا و پيامبر و پس از وي به امام

مسأله دوم عدم جواز تصرف در انفال بدون اجازه امام

پژوهش پيرامون روايات تحليل

ديدگاه برخي از فقها درباره روايات تحليل

تفسيرهاي گوناگون درباره روايات تحليل

برخي از روايات تحليل مناكح

توضيحي پيرامون روايات

تفسير دوم مناكح

تفسيرهاي مختلف تحليل مساكن

تفسير نخست تحليل مساكن

تفسير دوم تحليل مساكن

برخي از روايات تحليل مساكن

تفسير سوم تحليل مساكن

تفسيرهاي مختلف تحليل متاجر

تفسير نخست تحليل متاجر

تفسير دوم تحليل متاجر

تفسير سوم تحليل متاجر

تفسير چهارم تحليل متاجر

پايان سخن در باب روايات تحليل

مطلب اول موقت بودن تحليل

مطلب دوم حليت خريد اموال عمومي از سلاطين جور

مطلب سوم جواز دخالت حكومت در چگونگي استفاده از انفال

مطلب چهارم آيا تحليل به مفهوم ملكيت است يا اجازه تصرف ؟

مطلب پنجم آيا تحليل ويژه شيعيان است ؟

مباني فقهي حكومت اسلامي - منتظري، حسينعلي - الصفحة ٢٨٥ - برخي روايات در اين باره

گفتگو درباره فئ به درازا كشيد، اكنون سخن را به پايان مي‌بريم و در فصل آينده به ياري خداوند متعال به پژوهش پيرامون انفال خواهيم پرداخت . و من الله نستمد و عليه الاتكال . در اينجا جلد سوم كتاب دراسات ... پايان پذيرفت، ان شاءالله جلد چهارم كتاب كه با بحث انفال آغاز مي‌شود در پي خواهد آمد; و الحمدلله رب العالمين .