چگونه مبلغ خوبى باشيم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨ - فرق امر به معروف و نهى از منكر با ارشاد
نگارنده اين تفصيل را در كتابهاى فقهى نديده است، ولى به نظر، ظاهرتر مىرسد.
در فرض چهارم نه امر به معروف و نه نهى از منكر واجب است و نه ارشاد، حتى گاهى اگر موجب اذيت شود جايز نيست، و از همينجا روشن مىشود كه بيدار كردن فرد خوابيده براى نماز براى غير ولى اشكال دارد و يا جايز نيست.
ولى اين كليت در سه مورد تخصيص خورده است.
اول در مورد نفوس، مانند اينكه شخصى به اعتقاد كفر فردى، يا اعتقاد قصاص و حدود، قصد كشتن آن فرد را دارد، ولى شما مىدانيد آن فرد مستحق قتل نيست، در اينجا واجب است قاصد قتل را آگاه كنيد و حتى در فرض اصرار او بر قتل آن فرد، بايد به دفاع بپردازيد و حفظ جان مسلمان بر همه مسلمانان واجب كفايى مىباشد.
دوم در مورد عرض (آبرو) مانند اينكه مردى قصد نزديكى با زنى را دارد كه معتقد است او زوجه شرعىاش مىباشد و ديگران مىدانند كه آن زن، زن نامحرم است، لازم است او را از شبهه در بياورند و در فرض ادامه قصد، لازم است عملا او را از اين كار بازدارند.
سوم در مورد اموال كثير به فتواى بعضى از فقها، مثلا اگر كسى قصد مصرف آن را به اعتقاد اينكه اموال خود اوست، دارد درحالى