١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٥٧ - تحلیل روانشناختی طبقهبندی ارتباطات فردی در احادیثِ انواع دوستان

 

٤. از این ‌رو، ابتدا واژگان گزاره مورد نظر را در دور هرمنوتیکی گزاره‌ها و واژگانِ هم‌نوا/همنشین/جانشین می‌نهیم (گر چه این سه شاخص قواعد خاص خود را دارند، اما به شدت وابسته به مذاق اجتهادی محقق و نظام ادراکی و پیش‌فرض‌های او است؛ و این یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف این روش است).

٥. سپس محمولات، احکام، صفات و ویژگی‌های یاد شده برای واژه مورد نظرمان را با توجه به نزدیکی خانوادگی دسته‌بندی می‌نماییم.

٦. از این ‌طریق طبقه‌بندی‌های کلی‌تر را با توجه به شباهت خانوادگی احکام و ویژگی‌ها انجام می‌دهیم.

٧. سرانجام، جهان پنهان آن نظام معنایی خاص (در اینجا ارتباطات فردی) را کشف می‌کنیم (بنگرید به: هرم چهارگانه ارتباطی).

در احادیث شش‌گانه این مقاله این واژگان قابل ردگیری هستند: «أصدِقاؤُکَ»، «أعداؤُکَ»، «الإِخوانُ»، «إخوانُ الثِّقَةِ»، «إخوانُ المُکاشَرَةِ». با بررسی خانواده احادیث کتاب دوستی در قرآن و حدیث می‌بینیم که واژگان احادیث دیگر _ که هم‌نوا/همنشین/جانشین (به سخنی همان: شباهت خانوادگی) با واژگان احادیث شش گانه بالا هستند _ به شرح ذیل‌اند: ولیّ؛ اولیا/ مودّه؛ تودّد؛ مودّة/ ذوی الدین/ حبّ؛ تحبّب؛ حبیب؛ محبّه؛ احبّه/ صدیق؛ اصدقا؛ صدیقٌ حمیم/[١] مُؤاخاه؛ اخ؛ اخٌ وفیّ؛ اخٌ فی‌الله؛ اخوان؛ اخوان الصدق؛ اخوان الصفّا؛ اخوان الدین؛ اخٌ یوثق؛ اخوانُ الثقه؛ اخٌ انیس؛ اخ الصدیق؛ الاخُ الذی هُوَ لکَ و له؛ اخوان المکاشره/ صاحب/ قرین/ مجالس/ خلیل؛ اخلّا/ مسلمون/ مؤمنون/ انسان/[٢] ناس/ ضمیر جمع «و»/ احداً/ بَین و....

مرحله دوم در نظام‌سازی معنایی، بررسی ویژگی‌ها، احکام و محمولات این
واژگان است تا در نتیجه به دسته‌بندی کلی مشابهت‌های خانوادگی خودِ این
واژگان برسیم.

ما با بررسی این واژگان و محمولات آنها و شباهت مسند/محمول/حکمی که بر آنها بار شده بودند، مسندالیه/نهادها را چنین مورد دسته‌بندی‌شان قرار دادیم که پیش از بیان دسته‌بندی محمول‌ها/ احکام بدین شرح شد:


[١]. سوره آل عمران، آیه ١٠٣.

[٢]. برگرفته از عهدنامه مالک اشتر: أَشْعِرْ قَلْبَكَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَ الْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَ اللُّطْفَ بِهِمْ وَ لَا تَكُونَنَّ عَلَیْهِمْ سَبُعاً ضَارِیاً تَغْتَنِمُ أَكْلَهُمْ فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ إِمَّا أَخٌ لَكَ فِی الدِّینِ وَ إِمَّا نَظِیرٌ لَكَ فِی الْخَلْق‌.