پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج - حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت - الصفحة ١٤ - دو ضرورت و فواید بحث فلسفه و اسرار

«سرّ» به معنای چیزی است که پوشیده و نهان است و از آن جهت که «حکمت» احکام، معمولا مستور است، به آن «سر» گفته می‌شود. بنابراین کاربرد سرّ به جهت پنهان بودن حکمت‌ها است.

«علّت تامّه»، چیزی است که چون محقّق شود، معلول نیز به ناچار تحقق خواهد یافت.
اما «علت ناقصه» علتی است که شرط لازم برای تحقق معلول است؛ ولی شرط کافی نیست.
در موضوع فلسفه و اسرار اگر از «علت» صحبت می‌شود، مقصود علّت ناقصه و به تعبیر دیگر «سبب» است.

الف. انسان ذهنی پرسشگر دارد و به دنبال یافتن دلیل کارهایی است که انجام می‌دهد. از جمله این موارد، «احکام مناسک حج» است که به دلیل تنوع و ویژگی‌های خاص خود، پرسش‌های فراوانی را در ذهن ایجاد می‌کند که بایستی به آنها پاسخ مناسب داد.
ب. کسی که به فلسفه و سرّ اعمال توجه دارد، در ضمن عمل تمرکز بیشتری دارد و عبادت را با حضور قلب و علاقه بیشتری انجام می‌دهد.
ج. وقتی مکلّف تا حدودی از اسرار عمل مطلع شود، به هنگام عمل آرامش بیشتری خواهد داشت، چرا که راه برای او روشن است؛