پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج - حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت - الصفحة ٢٧٠ - اسرار قربانی

سفر حج و فراهم ساختن امکانات و - سپاس‌گزاری می‌کند. همچنین از اینکه خداوند او را به این میهمانی روحانی، دعوت کرده و او با حضور در منا و رمی جمرات، موفق به سنگباران شیطان نموده است، ازاو تشکّر می‌کند و حمد و ثنای الهی را با ارائه پیشکش و تقدیم قربانی به جای می‌آورد.

قرآن می‌فرماید: والبُدْنَ جعلناها لکم فکلوا منها و اطعِمو ا القانعَ و المعترّ کذالک سخّرناها لکم لعلّکم تشکرون؛ «شترهای فربه را برای شما، از شعائر الهی قرار دادیم از گوشت آنها بخورید و مستمندان قانع و فقیران معترض را نیز از آن اطعام کنید. این گونه ما آنها را درتسخیر شما قرار دادیم باشد که شکر خدا را به جا آورید».

حجّاج بیت الله الحرام، در واقع میهمانان خاص الهی‌اند و خدا، گوشت گوسفند و گاو وشتر را به عنوان روزی، برای پذیرایی آنان تدارک دیده تا بدین وسیله، مهر و محبت خود را در دل آنان بنشاند و ایشان را آماد پرستش و شکرگزاری لفظی و قلبی و عملی و پذیرش تربیت الهی گرداند. از دیدگاه یکی از نویسندگان: قربانی به عنوان شکرانه توقیفی است که از ناحیه حق تعالی نصیب او گشته و به دیار دوست آمده است؛ لذا برخی از فقها این گونه تعبیر کرده اند: «هذه الذبیحة شکراً لله علی هدایته و توفیقه»؛ «این قربا نی به عنوان شکر حق تعالی، در برابر هدایت و توفیق او انجام می‌شود».[١]

در سوره مبارکه «کوثر»، خداوند متعال به پیامبر (ص) دستور می‌دهد در برابر این نعمت- که «کوثر» را به او عنایت فرموده- نماز بخواند و قربانی کند فصل لربّک وانحر. به دیگر سخن، قربانی را نوعی تشکر در مقابل نعمت کوثر قلمداد کرده است.

---

[١] از میقات تا عرفات، ص ١٣٠ و ١٣١.