معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٤
گزیده ای از پژوهش های ارسالی شماره ٧٥ - پژوهش ١
گزیدهای از پژوهشهای ارسالی شماره ٧٥ ـ موضوع پژوهش (١)
مدینه فاضله امام زمان(عج)
مقدمه
تشكیل حكومت جهانی، هدف انبیا و جانشینان آنان بوده است كه فقط مدت كمی توانستند به آن دست یابند و در آن مدت كوتاه هم با انواع توطئههای دشمنان خارجی و مقاومت داخلی روبهرو بودند. اما قیام حضرت مهدی(ع) هنگامی محقق میشود كه آمادگی پذیرش داخلی به وجود آید و دشمنان خارجی نیز منكوب شوند و شرایط برپایی حكومتی بر مبنای توحید در سراسر جهان فراهم شود و نابودی كفر و شرك و نفاق را در سراسر گیتی در پی داشته باشد. خداوند در قرآن فرموده است: «و قاتلوهم حتّی لا تكون فتنه و یكون الدین كلّه للّه؛با آنها بجنگید تا فتنهای نباشد و دین تمام برای خدا باشد.»
امام باقر(ع) در تفسیر این آیه فرموده: «تأویل و تفسیر نهایی این آیه هنوز نیامده است و اگر قائم ما بعدآ قیام كند، هر كس او را درك كند، خواهد دید كه دین محمد(ص) تا آنجا كه شب آن را میپوشاند، خواهد رسید، تا اینكه بر روی زمین مشركی باقی نماند.»
بشارتهای دیگری نیز هست؛ از جمله این آیه كه در سه جای قرآن تكرار شده است: «هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین كله؛ اوست كسی كه رسولش را با هدایت و دین حق فرستاد تا او را بر تمام ادیان پیروز سازد.»
در حكومت جهانی مهدی(عج)، یكتاپرستی تمام جهان را فرا میگیرد و توحید از تجاوز به حریم حق جلوگیری میكند. از مشخصات بارز حكومت مهدی(ع) این است كه قدرت به دست آمده، به سستی نمیگراید و به بغی و ستم و ناحق كشیده نمیشود، زیرا حكومت دین محور است.
زینب فتاحی، شماره اشتراك ٢٥٨٢
* * *
حكومت الهی
اسلام، فقط یك مالكیت اصیل و حقیقی برای جهان قائل است و آن، مالكیت خداست: «و للّه ملك السّموات و الارض و اللّه علی كلّ شیءٍ قدیر؛ و برای خداست پادشاهی آسمانها و زمین، و خداوند بر هر چیز قادر است.»
از اینرو حكومت و زمامداری نیز در اصل از آن خداست و حكومت دیگران در صورتی مشروعیت پیدا میكند كه از سوی خداوند تفویض شده باشد. همه پیامبران الهی از آدم تا خاتم، جانشینان خدا بر روی زمین بودهاند و وظیفه اجرای عدالت و احكام الهی را بر عهده داشتهاند، اما به علت مواجهه با مشكلاتی، نتوانستند دین حق را بهطور كامل برقرار كنند.
بنا به تصریح آیات قرآن و روایات، روزی خواهد آمد كه حكومت حق و عدل بهطور كامل برقرار خواهد شد و آن حكومت امام مهدی(ع) است. سیمای حكومت ایشان، گسترش عدل بهطور كامل، نعمت فراوان و حاكمیت عقل و دین خواهد بود. آن زمان، روزگار شادمانی انسانها و به شور و وجد آمدن همه اهل حق است و چنانكه در روایات آمده است، زمان چنان از شادی و خرمی سرشار گردد كه مردگان نیز در عالم ارواح به شادمانی میپردازند و از خرّمی به وجد میآیند. آری، این است سیمای آن حكومت بینظیر!
قرآن، حكم و فرمانروایی تمام هستی را فقط از آن خدا میداند: «ان الحكم الّا للّه امر الّا تعبدوا الّا ایاه ذلك الدّین القیم؛ بدانید حكومت جز برای خدا نیست. خداوند فرمان داده است كه جز او را نپرستید». ولی خداوند این حاكمیت را به برخی از بندگان خاص خود یعنی انبیای الهی واگذاشته است. حكومت این بزرگواران چون از طرف خداوند تفویض شده، براساس حق و عدل و دوری از هوا و هوس است. خداوند خطاب به حضرت داوود(ع) فرمود: «یا داود انّا جعلناك خلیفة فی الارض فاحكم بین النّاس بالحقّ و لا تتّبع الهوی فیضلّك عن سبیل اللّه؛ای داوود! ما تو را جانشین خود در زمین قرار دادیم. پس بین مردم به حق داوری كن و از هوا و هوس پیروی مكن كه تو را از راه خدا گمراه میسازد». «و ان احكم بینهم بما انزل اللّه و لا تتّبع اهواءهم؛ و در بین ایشان طبق دستور خدا داوری كن و از هوا و هوسهای ایشان پیروی مكن.»
بنابر عقیده شیعه، حاكمان پس از پیامبر اسلام(ص)، ائمه اطهار(علیهم السلام) میباشند كه یكی پس از دیگری به ایفای نقش سازنده خویش در این امر مهم پرداختهاند، تا اینكه خداوند دوازدهمین پیشوا را بنا به مصلحتهایی از نظرها غایب كرد. در دوران غیبت ایشان، رفته رفته، جهان به سوی ظلم و ستم بیشتر پیش میرود و در نهایت، زمانیكه خداوند اراده فرماید امام از پس پرده غیبت ظهور میكند و با حكومت جهانی خویش جهان را پر از عدل مینماید.
تحقق وعده حق
حكومت امام مهدی(ع) نتیجه پیروزی نهایی اهل حق خواهد بود. بنابراین كسانی در این حكومت سهیم خواهند بود كه در عمل، در گروه اهل حق باشند. آری، امام زمان(ع) مظهر پیروزی نهایی گروه حق و عدل میباشد. قرآن كریم این پیروزی نهایی را وعده میدهد: «وعد الله الّذین آمنوا منكم و عملوا الصّالحات لیستخلفنّهم فی الارض كما استخلف الّذین من قبلهم و لیمكننّ لهم دینهم الّذی ارتضی لهم و لیبدّلنّهم من بعد خوفهم امنآ یعبدوننی لا یشركون بی شیئآ.»
از مجموع آیات و روایات استنباط میشود كه قیام مهدی موعود(عج)، آخرین حلقه از مجموع حلقههای مبارزات حق و باطل است كه از آغاز جهان برپا بوده است.
موسی صیاد اربابی، شماره اشتراك ١١٥٧٥
* * *
استاد شهید مطهری، با بهره گرفتن از آیات و روایات در بحث عدل كلّی در ابتدا به قطعیت آن اشاره میكند و میفرماید: از قرآن مجید استفاده میشود كه بعثت همه پیامبران الهی(صلوات الله علیهم اجمعین) برای دو هدف اساسی بوده است:
١ ـ برقراری ارتباط صحیح میان بنده و خالق؛ یعنی توحید كه در كلمه «لا اله الا الله» خلاصه میشود.
٢ ـ برقراری روابط حسنه و صالحه میان افراد بشر بر اساس عدالت، صلح، صفا، تعاون، احساس و عاطفه و خدمت. بنابراین مسئله برقراری عدالت آن هم با مقیاس بشری، هدف اصلی و عمومی همه انبیا(علیهم السلام) بوده است و مسئله عدالت یك آرزو و خیال نیست، یك واقعیتی است كه دنیا به سوی آن پیش میرود؛ یعنی سنّت الهی است و خدا عدالت را در نهایت، بر دنیا حاكم خواهد ساخت.
شهید مطهری سپس با بهره گرفتن از روایات به ترسیم «جامعه مهدوی» میپردازد و مینویسد: رسول گرامی اسلام(ص) میفرماید: «ابشركم بالمهدی یبعث فی امتی علی اختلاف من الناس و زلازل؛مهدی(ع) در شرایطی میآید كه اختلاف در میان بشر شدید و زلزلهها برقرار است». البته مقصود از زلزله، زلزلههای ناشی از مواد زیرزمین نیست؛ یعنی خطر به گونهای است كه ممكن است زمین نیست و نابود شود: «یملأ الارض قسطاً و عدلا كما ملئت ظلماً و جوراً؛ بعد از آنكه پیمانه ظلم و جور پر شد، دنیا را پر از عدل و داد میكند.»
«یرضی عنه ساكن السماء و ساكن الارض؛ از او هم ساكنان آسمان راضی هستند و هم خلق آسمان و مردم روی زمین». بعد فرمود: «یقسّم المال صحاحا؛ ثروت را بهطور عادلانه و بالسّویه تقسیم مینماید». «و یملأ الله قلوب امه محمد غنی و یسعهم عدله؛ خداوند متعال دل امت اسلام را مملوّ از غنا میكند»؛ یعنی خیال نكن غنا و ثروت، تنها همان ثروت مادی است؛ دلها غنی میشود، فقرها و نیازها و حقارتها و بیچارگیها و كینهها و حسادتها همه از دلها بیرون كشیده میشود.
سپس ایشان وضعیت قبل و بعد از ظهور را در سخن حضرت علی(ع) بیان میكند.
وضعیت قبل از ظهور
امیرالمؤمنین(ع) میفرماید: «حتی تقوم الحرب بكم علی ساق بادیا نواجذها مملؤهً اخلافها حلوا رضاعها علقما عاقبتها...». آن حضرت پیشبینی میكند كه قبل از ظهور حضرت مهدی(عج)، آشوبهای عجیب و جنگهای بسیار مهیب و خطرناكی در دنیا هست. میفرماید: «جنگ روی پای خودش میایستد، دندانهای خودش را نشان میدهد؛ مثل یك درندهای كه دندان نشان میدهد، شیر پستان خودش را نشان میدهد؛ یعنی ستیزهجویان و آتشافروزان جنگ نگاه میكنند و میبینند این پستان جنگ خوب شیر میدهد؛ یعنی به نفعشان كار میكند، اما نمیدانند كه عاقبت این جنگ به ضرر خودشان است. «حوا رضاعها؛ دوشیدنش خیلی شیرین است»، اما «علقما عاقبتها؛ عاقبتش فوقالعاده تلخ است». ما مسلمانان خوشوقتیم كه برخلاف اینهمه بدبینیها كه در دنیای غرب برای بشر به وجود آمده، ولی به آینده بشر خوشبین هستیم كه یك حكومت عادل جهانی بر مبنای ایمان، خداپرستی و خداشناسی و بر مبنای حكومت قرآن به وجود میآید.
«ألا و فی غدٍ و سیأتی غدٌ بما لا تعرفون؛ بدانید كه فردا آبستن چیزهایی است كه هیچ پیشبینی نمیكنید، ولی بدانید كه هست و فردا با خود خواهد آورد.»
وضعیت بعد از ظهور
«یأخذ الوالی من غیرها عمالها علی مساوی أعمالها؛ اولین كار آن والی الهی، این است كه عمّال و حكّام را یك یك میگیرد، اعوان خودش را اصلاح میكند و دنیا اصلاح میشود». «و تخرج له الأرض افالیذ كبدها؛ زمین پارههای جگر خود را بیرون میدهد؛ یعنی زمین هر موهبتی را در خودش دارد؛ از هر معدنی و استعدادی كه تصور میكنید، بیرون میدهد. هر چه تا امروز مضایقه كرده، بیرون میدهد». «و تلقی الیه سلما مقالیدها؛ زمین (مثل یك غلام) در حالی كه تسلیم است، كلیدهای خودش را در اختیار او قرار میدهد»؛ یعنی دیگر سرّی در طبیعت نمیماند، مگر اینكه به دست او كشف میشود. «فیریكم كیف عدل السیره؛ آن وقت او به شما نشان خواهد داد كه عدالت واقعی یعنی چه؟» نشان خواهد داد كه اینهمه كه دم از اعلامیه حقوق بشر و آزادی میزنند همهاش دروغ است. اینهمه كه دم از صلح میزنند، همهاش دروغ و نفاق و جوفروشی و گندم نمایی بود. «یحیی میت الكتاب و السنه؛ قوانین كتاب و سنّت را كه متروك مانده و به حسب ظاهر مرده و از میان رفته است، زنده خواهد كرد» و نیز فرمود: «اذا قام القائم حكم بالعدل». حضرت یك لقبی مخصوص به خود دارد كه از مفهوم قیام گرفته شده است: «القائم». اصلا ما حضرت مهدی(عج) را با قیام و عدالت میشناسیم.
«و ارتفع فی ایامه الجور؛ جور و ظلمی دیگر در كار نیست». «و امنت به السبل؛ همه راهها، راههای زمینی، دریایی و هوایی امن میشود»، چون منشأ این ناامنیها، ناراحتیها و بیعدالتیهاست. وقتی كه عدالت برقرار شود، چون فطرت بشر فطرت عدالت است دلیل ندارد كه ناامنی وجود داشته باشد. «و أخرجت الارض بركاتها؛ و زمین تمام بركات خودش را بیرون میآورد». «و لا یجد الرجل منكم یومئذ موضعا لصدقته و برّه، و هو قوله تعالی و العاقبه للمتقین»؛ آیا میدانید در آن وقت ناراحتی مردم چیست؟ ناراحتی مردم فقط این است كه اگر بخواهند صدقهای بدهند یا كمكی به كسی بكنند، یك نفر (مستحق) پیدا نمیشود. به عبارت دیگر، حتی یك فقیر روی زمین پیدا نخواهد شد.
سیدمنصور طبیبیان، شماره اشتراك ٥١٤
* * *
امر جدید و كتاب جدید
اصلیترین عنصر در ایدئولوژی دولت مهدوی، امر جدید و كتاب جدیدی است كه امام مهدی(عج) خواهد آورد. در این باره در چند محور به بحث خواهیم پرداخت. امام باقر(ع) فرمود: «یقوم القائم فی وتر من السنین... فواللّه لكأنّی أنظر الیه بین الركن و المقام یبایع الناس بأمر جدید و كتاب جدید و سلطان جدید من السماء؛ قائم در یكی از سالهای فرد به پا میخیزد... به خدا سوگند، گویا میبینمش كه در بین ركن و مقام با مردم بر اساس امری جدید، كتابی جدید و نیرویی جدید از آسمان، بیعت مینماید.»
هرگاه به احكام اسلامی در عصر غیبت ـ كه عصر دور افتادگی از سرچشمه زلال تشریع در صدر اسلام است ـ بنگریم و آن را در دو ساحت نظری و عملی ملاحظه كنیم، چهار نقص و كاستی را در آن مییابیم:
١ ـ دستهای از احكام وجود دارند كه هرگز برای مردم بیان نشدهاند و جز خداوند، پیامبر اكرم(ص) و پیشوایان معصوم(ع) كسی از آنها آگاهی ندارد و مردم در دوران اولیه اسلام از موضوعات مرتبط با این احكام بیخبر بودهاند؛ مانند استفاده از سلاحهای میكروبی، كاشت قلب مصنوعی در سینه بیماران و... . بنابراین لازم است كه بیان احكام تا زمان آشنایی جامعه بشری با مصنوعات آن به تاخیر افتد.
٢ ـ دستهای دیگر از احكام در طول زمان در پی بیتوجهی و قدر نشناسی منابع اصیل اسلامی یا در نتیجه حوادث تاریخی مانند حمله مغول، از بین رفته است.
٣ ـ احكامی كه به رغم وجود آنها در اسلام، در جامعه مسلمانان اجرا نشده است؛ چه احكام فردی و چه احكام اجتماعی.
هر چند جدایی از عصر تشریع، موجب پدیداری نقص و كاستیهایی در احكام اسلامی گردیده، اما نباید این نكته را از نظر دور داشت كه با گذشت دوران طولانی غیبت، زمینه برای ارتقای سطح فكری امت اسلامی از چند جهت فراهم میشود. این فرایند موجب آمادگی برای فهم احكام نو و ژرفایی جدید در عصر پس از ظهور خواهد شد. هرگاه جامعه اسلامی به جایگاه شایسته و مطلوبی در برنامه كلّی الهی برسد، امام میتواند به راحتی، كاستیها و نواقص را جبران كند و آن حضرت در برابر هر یك از آن نقصها و كاستیها، موضعی خاص در پیش میگیرد كه برخی از آنها عبارتاند از:
الف ـ موضع آن حضرت در مورد احكام ابلاغ نشده؛
ب ـ موضع ایشان در برابر احكامی كه منابع آن نابود شده؛
ج ـ موضع ایشان درباره احكام ظاهری؛
د ـ موضع ایشان در برابر احكام اجرا نشده.
پس از این توضیحات به روشنی مفهوم امر جدید، نیروی جدید و... را در مییابیم:
نكته اول: مراد از «نیروی جدید» كه در حدیث بالا به آن اشاره شد، شیوهای جدید در اداره دولت و امور اجتماع میباشد. این شیوه كه در اسلام مشروعیت دارد، هیچگاه بهطور صحیح چه در حكومت امویان و چه در دولت عباسیان و چه در سایر جوامع اجرا نشده است، زیرا آن حكومتها هم در ابزارها و هم در اهداف، با روش صحیح حكومت اسلامی، اختلاف اساسی داشتهاند. امام این شیوه را به صورتی نو اجرا خواهد كرد.
نكته دوم: مراد از «امر جدید» ممكن است یكی از این معانی باشد:
١ ـ امر به معنای قانونگذاری و دستور: در این صورت امر جدید اشاره به احكام و دستورهای جدیدی است كه تا پیش از ظهور شناخته شده نبوده و امام در دولت خود آنها را اعلان خواهد فرمود.
٢ ـ امر به معنای عقیده یا رویكرد فكری: در برخی از روایات این واژه به همین معنا آمده است. پس این واژه اشاره به سطح جدید و ژرفی از فكر و بینش است.
٣ ـ امر به معنای امارت، امامت یا خلافت.
نكته سوم: در بعضی روایات آمده است كه آن حضرت در زمان ظهور به «كتابی جدید» دعوت میكند. تعبیر به كتاب
جدید از آن روست كه جامعه پیش از ظهور با حقایق آن آشنا نبوده است و گویی كتابی جدید آورده شده است. در برخی دیگر از روایات از «دعوت جدید» یاد شده است كه به یكی از دو مفهوم زیر است:
١ ـ فراخوانی به مفاهیم و احكامی كه مهدی(ع) پس از ظهورش مردم را به آن دعوت كند؛
٢ ـ خود دعوت، جدید باشد؛ مانند دعوت پیامبر(ص) به حق و عدالت كه پیش از آن سابقه نداشته است. دعوت امام نیز از حیث خاص بودن روشها و آزادگی در بیان و توازن و همگونی در محتوا، شبیه دعوت پیامبر(ص) میباشد و هر دو به لحاظ اندیشه به یك ریشه برمیگردد.
همچنین در روایات بیان شده است كه حضرت، در برابر نظامها و قوانین موجود در جهان پیش از ظهور، موضعی قاطعانه خواهد گرفت و آنها را باطل و اندیشهای كاملا عادلانه را جایگزین آنها خواهد كرد. همچنین ایشان در برابر منحرفان موضعگیری سختی خواهد شد و با ریشهكن كردن آنها زمینه لازم را برای بنیانگذاری جامعهای جدید و عدالت محور در جهان فراهم خواهد آورد.
سكینه رمضانیبیدگلی، شماره اشتراك ١٢٨٣٩
* * *
مشخصات زمان ظهور و حكومت جهانی
یكی از مسائل مهم در بحث مهدویت، تحولات شگفتانگیزی است كه در انسانها و سراسر جهان پیدا میشود و جهان به صورت دیگر جلوهگر میشود. در اینجا به پارهای از شاخصهها اشاره میكنیم:
١ ـ پاكسازی طینت و تكامل عقل
یكی از مسائل اعتقادی، بحث طینت و چگونگی آمیختهشدن طینتهای پاك و ناپاك به یكدیگر است كه در روایات بیان شده است كه طینت چیست و چرا طینتها به هم آمیخته گشته و چگونه پاكسازی و از هم جدا میشوند؟
از ویژگیهای دوران ظهور، پاكسازی طینتها از آلودگیها و جداسازی پاكطینتان از آلودهطینتان است؛ اما این پاكسازی چگونه صورت میگیرد؟ در پاسخ این سؤال، داستانی را میآوریم:
شیبه بن عثمان، یكی از دشمنترین دشمنان پیامبر اكرم(ص) بود و آرزوی قتل آن حضرت را در سر میپروراند. او در جنگ «حنین» شركت كرد تا آن حضرت را به شهادت برساند. از اینرو، وقتی مردم از اطراف پیامبر پراكنده شدند و آن حضرت تنها ماند، شیبه از پشت سر خود را به ایشان رساند، ولی شعلهای از آتش به سوی او بلند شد؛ بهطوری كه تاب تحمل آن را نداشت. به این جهت، او نتوانست به مقصود خود دست یابد. پیامبر اكرم(ص) به او رو كردند و فرمودند: شیبه، نزدیك بیا! آنگاه حضرت رسول(ص) دست خود را بر سینه او گذاردند. بر اثر این كار، محبت آن بزرگوار در قلب او جای گرفت؛ بهطوری كه پیغمبر اكرم(ص) محبوبترین فرد نزد او شد. آنگاه در حضور آن حضرت به جنگ با مخالفان پرداخت، بهطوری كه اگر در برابر پدر خود قرار میگرفت، او را به دلیل یاری پیامبر اكرم(ص) میكشت.
با این مقدمه، كلامی از امام باقر(ع) را میآوریم كه آن حضرت میفرمایند: «اذا قام قائمنآ وضع یده علی رئوس العباد فجمع به عقولهم و اكمل به أحلامهم؛ آنگاه كه قائم ما قیام كند، دست خود را بر سرهای بندگان خدا میگذارد. پس با این عمل، عقلهای آنان را جمع و اخلاقشان را تكمیل میكند.»
پس امام عصر(ارواحنا فداه) به آسانی میتواند با نیروی الهی خود، عقل انسانها را به تكامل برساند و باطن افراد را پاكسازی كند و همه بندگان خدا را از آلودگیها نجات بخشد.
٢ ـ تشكیل حكومت جهانی
آن حضرت كه آخرین برگزیده خداست، با قیام جهانی خود، سراسر جهان را در زیر یك پرچم و یك آیین و قانون گرد میآورد، كه همان پرچم و آیین اسلام و تعالیم قرآن مجید است؛ قانون و آیینی كه اگر هم اكنون نیز درست به آن توجه شود و تعالیم آن را اجرا كنند، دنیا «مدینه فاضله» خواهد شد.
٣ ـ بهرهگیری از همه منابع زمین
امام زمان(عج) حكومت واحد جهانی تشكیل میدهد و از همه منابع طبیعی مانند آبها و زمینها و معادن كه خدا برای بندگانش در كانون طبیعت به ودیعت نهاده است، بهرهبرداری میكند و بدینگونه مردم در دولت او در سایه عدالت و رفاه و آسایش و آرامش به سر خواهند برد.
كار و كوشش و عمران و آبادی و بهرهبرداری از ذخایر زیرزمینی و مواهب طبیعی به بهترین وجه ممكن، در همه جا به چشم میخورد و از اینرو بیماری، بیكاری، ناتوانی و تهیدستی مفهوم خود را از دست میدهد و آزادی به معنای واقعی كلمه در همه جا حكمفرما خواهد بود.
٤ ـ پیشرفت برقآسای علوم
هیچ برنامه انقلابی بدون یك جهش فكری و فرهنگی، پایا و پویا نخواهد بود و رشد و تكامل لازم را نخواهد یافت. از اینرو بدون شك نخستین گام در تحقق بخشیدن به چنین هدفی، اقدام به یك انقلاب فرهنگی است. در حدیثی از امام صادق(ع) چنین میخوانیم: «علم و دانش ٢٧ حرف است و تمام آنچه پیامبران الهی برای مردم آوردند، دو حرف بیش نیست و مردم تاكنون جز آن دو حرف را نشناختهاند، اما هنگامی كه قائم ما قیام كند، ٢٥ حرف دیگر را آشكار و در میان مردم منتشر میسازد و دو حرف دیگر را به آن ضمیمه میكند تا ٢٧ حرف كامل و منتشر گردد.»
٥ ـ پیشرفت خارقالعاده صنایع
وسایل اطلاعاتی آنقدر پیشرفته خواهد بود كه دنیا را همچون كف دست آشكار میسازد و به حكومت مركزی تسلط كامل بر اوضاع جهان میبخشد تا به موقع و بدون فوت وقت، برای حل مشكلات جهانی بكوشد و هر گونه فسادی را در نطفه خفه سازد.
مسئله انرژی و نور آنچنان حل میشود كه حتی نیاز به انرژی خورشیدی ـ كه بازگشت همه انرژیها به آن است ـ نیست و این شاید در پرتو یك سیستم تكاملیافته انرژی اتمی باشد كه فاقد تشعشعات زیانبار است.
وسایل سریعالسیری كه با وسایل كنونی قابل مقایسه نیست، نه فقط برای حركت در زمین در زمان كوتاه، بلكه برای مسافرتهای دوردست فضایی در اختیار آن حكومت قرار میگیرد و این امكانات نیز به اهداف اصلاحی این حكومت كمك میكند.
٦ ـ پیشرفت عظیم اقتصادی و عدالت اجتماعی
«زمینی كه در آن زندگی میكنیم، امكانات فراوانی برای زندگی ما و نسلهای آینده و جمعیتی بسیار زیادتر از جمعیت كنونی ما دارد، اما عدم آگاهی كافی به منابع موجود و منابع بالقوّه زمین از یك سو و نبود نظام صحیح برای تقسیم ثروت زمین از سوی دیگر، سبب احساس كمبود از جنبههای مختلف شده است؛ تا آنجا كه در عصر ما همه روز گروهی از انسانهای مفلوك از گرسنگی میمیرند.»
اما هنگامی كه نظام كنونی آن دگرگون شود، همه نیروها برای استخراج منابع بیشمار زمین به كار میرود و بدین منظور، علم و دانش پیشرو در اختیار بشر قرار میگیرد و به سرعت منابع تازهای كشف میگردد و شكوفایی خاصی به اقتصاد بشر میبخشد.
در حدیث جالبی از امام صادق(ع) میخوانیم: «هنگامی كه قائم قیام كند، حكومت را بر اساس عدالت قرار میدهد، ظلم و جور در دوران او برچیده میشود، جادهها در پرتو وجودش امن و امان میگردد، زمین بركاتش را خارج میسازد، هر حقی به صاحبش میرسد، امام زمان(عج) در میان مردم همانند داوود و محمد(ص) داوری كند. در این هنگام زمین گنجها و بركات خود را آشكار میكند و دیگر برای انفاق و صدقه و كمك مالی كسی را نمیتوان یافت، زیرا همه مؤمنان بینیاز خواهند شد... .»
تكیه روی ظاهر شدن بركات زمین و خارج شدن گنجها نشان میدهد كه هم زراعت و كشاورزی به اوج ترقی خود میرسد و هم تمام منابع زیرزمینی كشف میشود و مورد استفاده قرار میگیرد و درآمد سرانه افراد آنقدر بالا میرود كه در هیچ جامعهای فقیری پیدا نمیشود و همه به سرحد بینیازی و خودكفایی میرسند.
بیشك اجرای اصول عدل و داد و به كارگیری نیروهای انسانی در مسیرهای سازنده چنین اثری را خواهد داشت، زیرا گرسنگی و فقر و نیازمندی بر اثر كمبودها نیست، بلكه نتیجه مستقیم و غیرمستقیم مظالم و تبعیضها و بیدادگریها و تلف شدن نیروها و هدر دادن سرمایههاست.
٧ ـ توسعه جادهها و تغییر در بنای مساجد
مساجد در عصر قیام قائم، همگی دارای دیوارهای كوتاه و بدون كنگره خواهد شد؛ همانگونه كه در عصر رسول الله(ص) این چنین بود.
او جادههای بزرگ و اصلی را توسعه میدهد و تمام مساجدی را كه در مسیر قرار دارند و نیز همه دریچهها و روزنههایی را كه به راهها گشوده میشوند و مزاحم عبور و مرور مردم هستند ویران میسازد و فاضلابها و ناودانهایی را كه در راه عبور مردم قرار گرفتهاند، میبندد.
در حدیثی طولانی از امام صاق(ع) نقل شده كه فرمود: «او كوفه را ٥٤ میل توسعه میدهد، تا آنجا كه عمارت آن به كربلا میرسد، و كربلا كوی شهیدان و قهرمانان و جانبازان راه خدا، مركز و كانون بسیاری از فعالیتها میگردد.»
برگرفته از مقالات:
بهلول رضاییدرزی، شماره اشتراك ١٣٧٩
فریبا نیساریتبریزی، شماره اشتراك ١٣٤٢٨
اعظم گلی، شماره اشتراك ١٣٤٤٢
راضیه فتاحی، شماره اشتراك ٩٢٨٨
فرجا... مداحیپور، شماره اشتراك ٣٦١٨
* * *