پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٨
مهمترين تحولات سياسى ايران و جهان
ارکان مائده
پاسخ مقامات ايرانى به بسته پيشنهادى غرب، انتخابات ناعادلانه رياست جمهورى در زيمبابوه، ارائه گزارش كره شمالى از فعاليتهاى هستهاىاش به پكن و رياست دورهاى فرانسه بر اتحاديه اروپا از مهمترين تحولات سياسى ايران و جهان مىباشد كه قابل ارزيابى است.
پاسخ تهران به بسته پيشنهادى گروه ٥+١
خط تلفنى تهران - بروكسل: مقامات ايرانى روز جمعه ١٤ تير(٤ جولاى)، به بسته پيشنهادى غرب پاسخ دادند. سعيد جليلى دبير عالى شوراى امنيت ملى اعلام كرد كه ايران پاسخ خود را به نامه وزراى امور خارجه گروه ٥+١ و بسته پيشنهادى ارائه نموده است.
بعد از سفر خاوير سولانا، مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا به تهران و ارائه بسته پيشنهادى غرب، مقامات ايرانى به بررسى اين بسته كه حاوى مشوقهايى براى ايران بود، پرداختند تا ضمن بررسى اين بسته پيشنهادى، پاسخ خود را به غرب ارائه نمايند. در همين راستا روز جمعه ١٤ تير ماه سعيد جليلى با خاوير سولانا تلفنى گفت و گو داشت. در اين گفت و گوى تلفنى جليلى اظهار داشت: جمهورى اسلامى ايران بر اساس توافق انجام شده در سفر مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا به ايران، پاسخ وزراى خارجه شش كشور و سولانا را با رويكرد تمركز بر مشتركات و نگاه سازنده و خلاق تهيه كرده است. وى خطاب به فرستاده غرب به تهران تأكيد كرد كه نبايد اجازه داد برخى رفتارها باعث تشديد بى اعتمادى مردم ايران شود و چنانكه برخى اقدامها، واكنش افكار عمومى و مجلس را به دنبال خواهد داشت. در اين مذاكره تلفنى، آقاى سولانا ضمن ابراز خشنودى از پاسخ ايران به بسته پيشنهادى غرب گفت: به دنبال اقدامى كه فضاى مثبت كنونى را مخدوش كنيم، نيستيم. در اين گفت و گو بر انجام مذاكرات در اواخر تير ماه توافق شد. در همين رابطه خانم كريستين گالاك سخنگوى مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا اعلام كرد: سر فصلهاى مشترك بسته پيشنهادى مىتواند محور مذاكرات باشد.
گفت و گوى تلفنى دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران با مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا، نشان مىدهد كه دو طرف ايران و غرب عليرغم اينكه هنوز تعليق ٦ ماه ايران در برابر تعليق ٦ ماه غرب بى پاسخ مانده است، اما هر دو طرف خواهان گفت و گو و ادامه مذاكرات هستند. اين در حالى بود كه دكتر ولايتى مشاور مقام رهبرى در امور بينالملل و وزير امور خارجه اسبق ايران در يك گفت و گو در هفته گذشته ابراز داشت: بدون اينكه از مواضع راستين هستهاى خود عقب نشينى كنيم، براى مذاكره در چارچوب اصولى كه به آن معتقديم آمادگى داريم و اين راه اصولى است كه ايران همواره ادامه داده است. وى بر مذاكره بدون پيش شرط تعليق تأكيد كرد.
با گذشت ٦ سال از آغاز بحران به وجود آمده در برنامه هستهاى ايران با غرب و رفتن پرونده هستهاى به شوراى امنيت، تصويب سه قطعنامه شوراى امنيت عليه تهران و به دنبال آن تحريمهاى گسترده گروه ٥+١ عليه ايران و پاسخ دولت ايران به سومين قطعنامه مبنى بر اينكه ايران به جز آژانس بينالمللى انرژى اتمى با هيچ كشور غربى مذاكره نمىكند، خاوير سولانا با يك بسته پيشنهادى جديد كه از لحاظ محتوا با بسته پينشهادى قبل تفاوت چندانى نداشت، ولى به لحاظ زمان بندى متفاوت بود، به تهران سفر كرد تا شايد بتواند با ارائه اين بسته مقامات ايرانى را وادار به تعليق غنى سازى بكند. اين سفر نشانه اهميت تهران براى گروه ٥+١ محسوب شد كه نشان مىدهد غرب خواهان ادامه مذاكرات با ايران است. اين در حالى بود كه برخى از مقامات ارشد نظامى اسرائيل، مانور نظامى را به منظور تهديد به تأسيسات هستهاى ايران انجام دادند كه با واكنش سرد امريكا مواجه شد. رئيس جمهور امريكا، جرج دبليو بوش، در جمع خبرنگاران با رد برخى گمانه زنىها درباره افزايش اقدام نظامى اسرائيل عليه تأسيسات هستهاى ايران گفت: من همواره گفتهام همه گزينهها روى ميز قرار دارد، اما اولين گزينه براى امريكا اين است كه اين مسئله را به طور ديپلماتيك حل كند. در همين رابطه ديميترو مدودف، رئيس جمهور روسيه در نشستى كه در سيبرى برگزار شد، نگرانى خود را در اين زمينه با سران كشورهاى اروپايى مطرح كرد. با اين تفاصيل اين اظهارات نشان مىدهد هنوز غرب با شرط تعليق غنى سازى خواهان مذاكره با ايران است و درست موقعى كه تصميمگيرى درباره افزايش تحريمها در دستور كار غرب بود و به نظر مىرسيد كه چماق تحريمها عليه تهران وارد بازى سياسى شود، مقامات ايرانى به بسته گروه ٥+١ پاسخ داد. خط تلفنى تهران - بروكس چشم انداز تازهاى براى غرب و ايران نمايان كرد و تهران نشان داد كه در روزهاى گذشته مواضع نرمتر و تعامل گرايانهترى را بر اساس منافع ملى در قبال غرب اتخاذ كرده است.
انتخابات ناعادلانه در زيمبابوه
به قدرت رسيدن مجدد رابرت موگابه: رابرت موگابه رهبر حزب حاكم زانو - پى اف، در انتخابات ناعادلانه و مضحك كه در روز ٧ تير(٢٧ ژوئن) برگزار شد، مجدداً به مقام رياست جمهورى نائل آمد. انتخابات رياست جمهورى در زيمبابوه در حالى برگزار شد كه رسمىترين رقيب وى، مورگان چانگيراى، رهبر حزب اپوزيسيون »جنبش براى تغييرات دموكراتيك« به دليل شكنجه و تهديد طرفدارانش از طرف حكومت موگابه به سفارت هلند در هراره پناهنده شد و از رقابت انتخابات كنار كشيد. به اين ترتيب رابرت موگابه با خودش مسابقه داد و پيروز گشت.
موگابه در سال ١٩٨٠ ميلادى در زيمبابوه به قدرت رسيد. او كه توانست بر حكومت »يان اسميت« غلبه كند و قدرت را در دست بگيرد، به مدت ٧ سال نخست وزير اين كشور بود. وى بعد از اتمام دوران نخست وزيرى قانون را به نفع خود تغيير داد و رئيس جمهور زيمبابوه شد. رابرت موگابه تا چند سال سياست معتدلى را در پيش گرفت و اعمال سياستهاى خشونت بار وى زمانى آغاز شد كه رفراندوم را در سال ١٩٩٠ باخت. به اين دليل كه ساكنان سفيد پوست و اروپايىتبار مزارع و شركتهاى كشت و صنعت زيمبابوه، از عوامل مؤثر شكست او در فراندوم بودند، لذا شروع به اقدامات انتقام جويانه كرد و به سياستهاى عوام فريبانه روى آورد. رئيس جمهور زيمبابوه انتقام جويى از سفيد پوستان را به جايى رساند كه كشور در يك وضعيت بسيار بد اقتصادى و فقر گرفتار گشت، تا به حدى كه تورم در اين كشور به »ده ميليون« درصد رسيده است. اين اقدامات وى به همراه سركوب مخالفان، تقلب در انتخابات گذشته، افزايش نرخ تورم و بيكارى باعث تضعيف قدرت موگابه در انتخابات شد و در دور اول انتخابات رياست جمهورى به دليل به حد نصاب نرسيدن آرائش و در نتيجه عدم اعلام نتيجه قطعى از طرف كميته انتخابات زيمبابوه خواهان برگزارى مجدد رفراندوم شد. اين در حالى بود كه به گفته رقيب وى، مورگان چانگيراى حداكثر آراء را براى رياست جمهورى در انتخابات به دست آورده است.
در رابطه با انتخابات غير عادلانه در زيمبابوه قبل از برگزارى انتخابات هشدارهايى از طرف غرب داده شد در همين رابطه كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه امريكا، در جلسه غير رسمى شوراى امنيت سازمان ملل متحد ضمن ابراز نگرانى از نحوه برگزارى انتخابات در زيمبابوه، اعلام كرد كه بى شك انتخابات در زيمبابوه عادلانه و آزادانه نيست. رايس در اين رابطه گفت: موگابه با اقدامات و رفتارهاى خود نشان داد كه امكان برگزارى انتخابات آزاد و عادلانه در اين كشور صفر است، در صورتى كه رهبران افريقا در رابطه با برگزارى انتخابات ناعادلانه، كمتر مايل به اظهار نظر بودند. به اين دليل كه براى رهبران افريقا، رابرت موگابه به خاطر مبارزات ضد استعمارىاش در دهه ٨٠ ميلادى مورد احترام است و در هيچ زمانى تا به امروز به وى انتقاد نكرده بودند. در همين راستا مورگان چانگيراى رهبر حزب اپوزيسيون بعد از برگزارى دور اول انتخابات به ملاقات رهبران اين قاره سياه رفت تا حمايت آنها را كسب نمايد، ولى موفق نشد. البته زمانى كه دامنه تهديدات و شكنجه عليه مخالفان آقاى رئيس جمهور شدت گرفت، سران افريقا سكوت را شكستند و به انتقاد از موگابه پرداختند و كنگره ملى آفريقا نسبت به برگزارى انتخابات ناعادلانه در زيمبابوه ابراز نگرانى كرد. رئيس جمهور افريقا جنوبى تابو امبكى، كه از جمله سياستمدارانى است كه در برابر انتقادهاى مخالفان موگابه سكوت كرده و تا قبل از سفرش به زيمبابوه بحران سياسى موجود در اين كشور را تكذيب مىكرد، در سفرش به اين كشور تلاش كرد تا طرفين را به شركت در دور دوم انتخابات منع كند و آنها را به تشكيل يك دولت ائتلافى تشويق نمايد. گرچه مورگان چانگيراى از ابتداى بحران به وجود آمده در اين كشور تأكيد كرده كه به هيچ وجه در دولت ائتلافى با حضور رابرت موگابه شركت نخواهد كرد. جالب است موگابه كه چندين بار رقيب خود را تهديد به مرگ كرده و بسيارى از طرفداران او را مورد ضرب و شتم قرار داده است، اكنون حاضر است با چانگيراى يك دولت ائتلافى تشكيل دهد.
رئيس جمهور زيمبابوه نه تنها حزب مخالف را به همكارى با غرب و خيانت متهم كرد كه ناظران بين المللى را هم به حمايت از جنبش براى تغييرات دموكراتيك و موضعگيرى به نفع اين گروه متهم كرد. موگابه تا كنون بارها ادعا كرده كه مخالفان اين كشور براى دولت بريتانيا كار مىكنند و قصد دارند زيمبابوه را مجدداً به مستعمره انگلستان تبديل كنند. به هر حال انتخابات در زيمبابوه در حالى برگزار شد كه موگابه از حضور ناظران خارجى جلوگيرى كرد. گزارشهاى رسيده از پايتخت، كشته شدن مخالفان رئيس جمهور را به فجيعترين شكل گزارش مىدهد. در همين رابطه مجله »ساندى تايمز« عكس روى جلد خود را به يك نوزاد يازده ماهه زيمبابوهاى با دو پاى شكسته اختصاص داد كه آدم كشهاى موگابه، براى مجازات پدر اين نوزاد - كه جزو مخالفان موگابه بوده است - جفت پاهايش را شكستهاند. در همين راستا اين انتخابات با انتقادات زيادى روبرو گشت. ايالات متحده امريكا در رأس مخالفان اين انتخابات را شرم آور و غير قابل قبول خوانده و اعلام كرد كه شوراى امنيت سازمان ملل را براى صدور قطعنامه شديد اللحن عليه حزب حاكم زانو - پى اف، تحت فشار قرار خواهد داد.
انتخابات رياست جمهورى در زيمبابوه در حالى برگزار شد كه موگابه با ايجاد ترس و وحشت مردم را به پاى صندوقهاى رأى كشاند تا بتواند مجددا به قدرت برسد. قاره افريقا كه تا كنون چنين انتخابات مضحكى را به خود نديده است، امروزه شاهد اين چنين رفراندومى بود، كه با زور و ارعاب مردم را به پاى صندوقهاى رأى مىكشانند، گرچه بعضى از رأى دهندگان نام »قاتل« كنار نام »موگابه« نوشته بودند. لازم به ذكر است رابرت موگابه در سال ١٩٨٧ در مقالهاى در مجله معتبر »فارن افرز« از دولت امريكا خواسته بود كه دولت نژاد پرست افريقاى جنوبى را به خاطر به راه انداختن يك جنگ داخلى كثيف عليه مردمش تحريم كند(اعتماد ملى ٨٧/٤/١١)، اما امروزه شاهد چنين انتخابات خشونتآميز از طرف وى در اين كشور بوديم.
موگابه بعد از پيروزى در دفتر رياست جمهورى سوگند ياد كرد و پايتخت را به مقصد شرم الشيخ، به منظور شركت در اجلاسيه اتحاديه سران افريقا، ترك كرد. روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن، در گزارشى به نقل از منابع آگاه نوشت كه هدف موگابه در اين نشست يافتن راهى براى شركت دادن رهبر حزب اپوزيسيون در قدرت است. وى در اين راه مىخواهد الگوى كنيا را در كشورش پياده كند و از رهبر مخالفان براى شركت در دولت ائتلافى دعوت به عمل بياورد. يازدهمين اجلاسيه سران اتحاديه افريقا - كه با هدف صلح و امنيت، آب و بهداشت در اين قاره برگزار شد - با حضور موگابه باعث سردرگمى رهبران افريقا شد كه چه رفتارى با او داشته باشند.
ارائه گزارشى از فعاليتهاى هستهاى كره شمالى به پكن توسط مقامات اين كشور
تخريب برج خنك كننده يانگ بيون: كره شمالى روز جمعه ٧ تير (٢٧ ژوئن)، برج تبريد راكتور يانگ بيون تأسيسات اتمى خود را تخريب كرد و گزارشى از فعاليتهاى هستهاى اين كشور را به مقامات پكن ارائه نمود. هدف از تخريب اين برج خنك كننده، تعهد كره شمالى به اجراى كامل توافقنامه خاتمه فعاليتهاى هستهاى براى دستيابى به تسليحات اتمى بوده است. تخريب برج ٢٠ مترى يانگ بيون واكنشى در قبال مشوقهاى اقتصادى واشنگتن بود كه از طرف پيونگ يانگ گامى مثبت ارزيابى شده است.
شبه جزيره كره به مدت پنجاه سال است، وارد فعاليتهاى هستهاى شده است. در خلال جنگ ١٩٥٠-٥٣ ميلادى ميان كره شمالى و امريكا، واشنگتن بارها پيونگ يانگ را به استفاده از سلاح هستهاى تهديد نمود و بعد از آتش بس ميان آن دو كشور، كره شمالى ٩٥٠ كلاهك و نيروهاى نظامى خود را در كره جنوبى مستقر كرد. مواجهه با تهديدات نظامى امريكا و اختلافات با كره جنوبى منجر به نزديكى كره شمالى با اتحاد جماهير شوروى سابق در دهه ١٩٦٠م و با چين در دهه ١٩٧٠م با هدف كمك به ساخت و توليد تجهيزات نظامى شد.
كره شمالى كه از كشورهاى امضاء كننده معاهده عدم اشاعه سلاح هستهاى در سال ١٩٦٧ بود، اما تصويب اين معاهده تا سال ١٩٨٥ را به تعويق انداخت، در سال ١٩٨٥ شوروى سابق به شرط تصويب NPT توسط مقامات كره شمالى بيانيهاى را مبنى بر ساخت راكتور هستهاى ١٧٦٠ مگاواتى صادر نمود. با امضاى توافقنامه همكارى تجارى و اقتصادى ميان مسكو و پيونگ يانگ، اين كشور معاهده عدم اشاعه را تصويب كرد. حمايتهاى روسيه و چين از كره شمالى و تصميم اين كشور براى خروج از NPT امريكا را وادار به مذاكره و امضاى موافقتنامهاى با آن كشور در سال ١٩٩٤نمود. بر اساس اين موافقتنامه پيونگ يانگ مىبايست تمامى برنامه هستهاى و تجهيزات سلاح هستهاى خود را در قبال دريافت كمكهاى بين المللى براى ساخت دو راكتور هستهاى آب سبك متوقف مىنمود. به دنبال تأخير در ساخت راكتور آب سبك طبق توافقنامه ١٩٩٤، روابط كره شمالى و ايالات متحده امريكا رو به تيرگى رفت و جرج دبليو بوش، رئيس جمهور امريكا، در ٢٩ ژانويه ٢٠٠٢ با تهديد كره شمالى، آن كشور بعلاوه ايران و عراق را محور شرارت خواند كه با ساخت و توسعه سلاحهاى هستهاى نظام بين الملل را به چالش مىكشند. با قطع كمكهاى واشنگتن به كره شمالى اين كشور در سال ٢٠٠٣ از پيمان منع گسترش تسيلحات اتمى خارج شد و با اخراج بازرسان بين المللى انرژى اتمى، اعلام كرد به دليل كمبود برق، در نظر دارد به ساخت نيروگاههاى اتمى مبادرت ورزد.
عدم توجه به موافقتنامه ١٩٩٤ از طرف پيونگ يانگ و ادامه اختلافات با واشنگتن باعث تيرگى روابط ميان دو كشور شد و كره شمالى از زمان آغاز مذاكرات شش جانبه (امريكا، چين، روسيه، فرانسه، انگليس و كره شمالى) تا كنون بارها ضرب الاجل تعيين شده را زير پا گذاشته است. اين كشور در ١٣ فوريه ٢٠٠٧ در مذاكرات شش جانبه توافق كرده بود كه در برابر دريافت ٥٠ هزار تن نفت فعاليت راكتور هستهاى اصلى خود را تا ١٤ آوريل همان سال متوقف كند كه در آن زمان پيونگ يانگ اين اقدام را انجام نداد. با توجه به اين سابقه بد بود كه ماه گذشته كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه ايالات متحده راهى آسيا شد تا شايد شركت او در اجلاسيه گروه شش در پكن، مقامات هستهاى اين كشور را به همكارى بيشتر با جامعه جهانى وادار كند.
در آخرين اجلاسيه گروه شش كه روز پنجشنبه ١٣ تير برگزار شد. مقامات كره شمالى با يك تاخير شش ماهه جزئيات فعاليت هستهاى خود را در زمينه توليد پلوتونيوم كه قابل كاربرد در ساخت بمب اتمى است ارائه نمودند. اين گزارش شامل جزئيات تكميلى از برنامه اتمى پيونگ يانگ مىباشد كه بر اساس توافقنامه ميان شش كشور، روز پنجشنبه تحويل مقامات پكن داده شد. در همين راستا اين كشور در روز جمعه برج خنك كننده يانگ بيون را منفجر كرد.
ارائه جزئيات برنامه هستهاى كره شمالى و تخريب برج خنك كننده با استقبال جرج بوش روبرو گشت. بوش اعلام كرد از سياست گام به گام پيونگ يانگ استقبال مىكند و در گام اول نام اين كشور را از فهرست دولتهاى حامى تروريسم خارج مىكند و قانون تجارت با دشمنى را در مورد اين كشور اعمال نخواهد كرد، روندى كه ٤٥ روز طول مىكشد تا صحت و سقم اين گزارش تأييد شود. اين در حالى بود كه رئيس جمهور امريكا اعلام كرده بود كه اگر كره شمالى جزئيات برنامه اتمىاش را اعلام نكند با عواقب و تبعاتى روبرو خواهد شد.
تخريب برج خنك كننده توسط مقامات كره شمالى كه ٢٠ ماه از اولين آزمايش هستهاى اين كشور مىگذرد، نشان داد كه پيونگ يانگ به خلع سلاح هستهاى پايبند است، گرچه هنوز سؤالهاى زيادى در رابطه با سلاحهاى هستهاى، كلاهكها و ميزان پيشرفت توليدات اتمى اين كشور وجود دارد. بعضى از تحليلگران سياسى معتقدند اين اقدام كره شمالى، حركتى نمادين بود و اين كشور به قدر كافى پلوتونيوم در اختيار دارد كه به مصارف نظامىاش برساند و البته برخى ديگر از تحليل گران سياسى معتقدند كه اقدام اخير كره شمالى به حركت سياسى بود. در همين رابطه مجله ساندى تايمز نوشت كه غير هستهاى شدن كره شمالى در مراحل مختلف تكميل مىشود، اما به نظر مىرسد كه طولانى شدن خلع سلاح هستهاى پيونگ يانگ به نفع امريكا نيست. بر عكس، اين موضوع به نفع كره شمالى است تا بدين وسيله كيم ايل جونگ رهبر كره شمالى در قدرت باقى بماند و نفع سياسى و اقتصادى كه مىتواند از اين پروسه نصيب خود كند، به دست آورد. به هر حال به نظر مىرسد اين اقدام كره شمالى گرچه نشان اميدوارى كنندهاى براى پيشرفت اقدامات گروه شش جانبه است، اما حل و فصل اين مسئله به زمان زيادى احتياج دارد.
كره شمالى دومين كشور جهان است كه بيشترين تحريمها را به دليل نقض حقوق بشر (اتهام ربودن شهروندان ژاپنى) و آزمايش هستهاى در سال ٢٠٠٦ عليه او وارد شده است به همين دليل يكى از فقيرترين كشورهاى جهان محسوب مىشود كه شهروندانش براى تأمين مواد غذايى روزانهشان با مشكلات زيادى روبرو هستند. اين كشور كه به دنبال گرفتن تضمين امنيتى از واشنگتن و كسب امتيازات اقتصادى در قبال واگذارى فناورى هستهاى و نظامى خود است، در اين اقدام اخيرش نشان داد كه مشكلات اقتصادى و نارضايتى شهروندان و فشار غرب بالاخص واشنگتن، پيونگ يانگ را مجبور به ارائه جزئيات فعاليت اتمىاش كرده است.
رياست فرانسه بر اتحاديه اروپا
چالشهاى روبروى نيكلا ساركوزى: فرانسه به رياست نيكلا ساركوزى، رئيس جمهور، رياست دورهاى اتحاديه اروپا را به مدت شش ماه به عهده گرفت. ساركوزى در حالى سكاندار اتحاديه اروپا شد كه اين اتحاديه با چالشهاى فراوانى از جمله مخالفتهاى اعلام شده با پيمان ليسبون روبرو است. رياست قبلى اين اتحاديه اروپايى را كشور كوچك اسلوونى به عهده داشت.
با انتقال رياست دورهاى اتحاديه اروپا به پاريس در روز ١١ تير(اول جولاى)، ساركوزى مسئوليت هدايت اين اتحاديه را به عهده گرفت. در همين راستا در شبكه تلويزيونى (فرانس ٣) حاضر شد و اعلام كرد كه ما بايد نحوه ساختن اروپا، كه شهروندان اروپايى را نگران مىكند، عميقاً تغيير دهيم. وى گفت در شيوه تشكيل اتحاديه اروپا اشتباهاتى روى داده و شهروندان اين اتحاديه رفته رفته اعتقاد خود را به آن از دست مىدهند.
پاريس در حالى رياست دورهاى اتحاديه اروپا را عهده دار شد كه اين قاره سبز با چالشهاى فراوانى روبرو است. چالشهايى كه در حوزه انرژى، مواد غذايى و كشاورزى، مهاجرت، حمل و نقل و همگرايى كشورهاى اروپايى است. مخالفت مردم ايرلند با پيمان ليسبون و رأى منفى آنها به اين پيمان كه هدفش سرعت بخشيدن به روند تصميمگيرى در اتحاديه اروپا است، از مهمترين چالشهاى روبروى رئيس جمهور فرانسه است. پيمان ليسبون كه پس از اصلاحات در »قانون اساسى اتحاديه اروپا« به وجود آمد، با رأى منفى مردم ايرلند، رهبران اتحاديه اروپا را با شوك مواجه كرد. اهميت اين موضوع به نظر مىرسد كه چالشهاى ديگر در اين اتحاديه را تحت الشعاع قرار داده است. در همين راستا و به منظور حل و فصل مشكل به وجود آمده از طرف مردم ايرلند براى رهبران اروپا، ساركوزى قصد دارد اين موضوع را در اولويت كارى خود قرار دهد. وى روز ١١ جولاى به دوبلين پايتخت ايرلند خواهد رفت تا از نزديك با مخالفان اين پيمان گفت و گو نمايد. لازم به ذكر است همزمان با اولين روز كارى آقاى ساركوزى به عنوان رئيس اتحاديه اروپا، رؤساى جمهورى دو كشور لهستان و چك اعلام كردند كه با توجه به مغايرت برخى از مواد پيمان ليسبون با قوانين داخلى آنها از امضا اين پيمان معذورند. به نظر مىرسد اين مخالفتها بزرگترين چالش پيش روى رئيس جمهور فرانسه است. اگر وى بتواند از اين بحران خارج شود، گامى مهم و مثبت براى اتحاديه اروپا و وى محسوب مىشود.
موضوع رابطه پيمان آتلانتيك شمالى (ناتو) با اتحاديه اروپا و تقويت سياست امنيتى دفاعى اين اتحاديه از ديگر برنامههاى رئيس جديد اتحاديه اروپا محسوب مىشود. به همين منظور وى سعى دارد مذاكرات مربوط به قراردادهاى همكارى استراتژيك ميان روسيه و اتحاديه اروپا را در مدت شش ماه آينده به نتيجه برساند.
از ديگر اولويتهاى كارى مرد اول اليزه در مدت رياستش بر اتحاديه اروپا بحث طرح »اتحاديه مديترانهاى«است. وى تلاش دارد با پيش كشيدن اين بحث در اين مدت از پيوستن بعضى از كشورها از جمله تركيه به اتحاديه اروپا جلوگيرى نمايد و به علاوه با اجراى اين طرح نقش محورى خود را در جهان ايفا كند. ساركوزى اهميت استراتژيك منطقه مديترانه را به خوبى مىداند، لذا سعى مىكند با تشكيل اين اتحاديه نقش محورى خود را در معادلات منطقه جهانى و بين دو اتحاديه اروپا و مديترانه ايفا نمايد. اتحاديه مديترانه ساركوزى كه كشورهاى فرانسه، پرتغال، اسپانيا، ايتاليا، يونان، قبرس، تونس، مراكش، الجزايز و ليبى را شامل مىشود، مورد انتقاد مركل - صدر اعظم آلمان - قرار گرفته است. آنگلا مركل معتقد است كه اين طرح (اتحاديه مديترانهاى) مىتواند به گسست در ميان كشورهاى اتحاديه اروپا منجر شود، لذا اين اتحاديه موجوديت و اهداف اتحاديه اروپا را دچار ضعف مىكند. در مقابل رئيس جمهور فرانسه بر اين امر تأكيد دارد كه اين برنامه در جهت منافع اتحاديه اروپا خواهد بود. تشكيل اتحاديه مديترانهاى اين امكان را به پاريس مىدهد كه آنكارا را وارد اين اتحاديه بكند و او را از پيوستن به اتحاديه اروپا منصرف سازد تا از گسترش اين اتحاديه جلوگيرى نمايد. تركيه مدتهاست خواهان پيوستن به اتحاديه اروپا مىباشد و در همين راستا اصلاحاتى را در حوزههاى سياست، اقتصاد و قضا انجام داده است، گرچه هنوز راه طولانى در پيش دارد.
بحث كاهش مالياتها، افزايش قيمت مواد سوخت و انرژى، مهاجرت، حمل و نقل در اروپا از ديگر چالشهاى روبروى رئيس جمهور فرانسه است. آيا وى مىتواند در مدت شش ماه رياستش بر اتحاديه اروپا، برنامه خود را براى حل و فصل اين مشكلات اجرا نمايد؟ به نظر مىرسد حوزه مانور آقاى ساركوزى به عنوان رئيس اتحاديه اروپا در اين مدت كوتاه، آنقدر نيست كه بتواند اين تمام معضلات را حل و فصل نمايد.