نشریه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - كتابخانه حوزه
كتابخانه حوزه باانگيزه آشنائى خوانندگان مجله با كتابهاى جديد تنظيم مى شود و سعى بر آن است كه با نگاهى گذرا نمائى از محتوى كتاب عرضه شود تا خوانندگان از چگونگى كتابها آگاه شوند امااز آن روى كه صفحات مجله محدوداست و زياده گوئى را بر نمى تابد ياد كرد ما نيز تمامى كتابهاى منتشره را شامل نخواهد بود.
درسهاى الهيات شفا ج ١.
استاد شهيد مرتضى مطهرى انتشارات حكمت زمستان ١٣٦٩ در ٤٠٧ صفحه بها ١٦٠٠ ريال .
كتاب حاضر نخستين جلداز سلسله درسهاى الهيات شفاى شيخ الرئيس بوعلى سينا مى باشد كه توسط متفكر ژرف انديش استاد شهيد مرتضى مطهرى در طى سالهاى ١٣٥٣ به بعد به طور منظم ابتداء در مدرسه مروى و سپس در منزل آن مرحوم تدريس شده است .اين درسها براى چند نفر از جمله : دو دانشجوى دوره دكتراى فلسفه اسلامى تدريس مى شده است يكى ازافراد ثابت دراين جلسه شهيد قندى بوده است . وى مطالب جلسه را به طور دقيق براى استفاده شخصى خويش ياداشت كرده است كه اكنون مطالب مقاله چهارم و پنجم اين جلد از تقريرات آن مرحوم استفاده و مابقى از نوار پياده شدن و پس از ويرايش و حذف بعضى مكررات و برخى اصطلاحات به صورت كنونى تنقيح و تدوين گرديده است .
حضرت استاد دراين اثر گرانبها آخرين تحقيقات جديد را در موضوعات مطرح شده با توجه به نظرات مرحوم ملاصدرا و حاجى سبزوارى و ساير بزرگان فلسفه تبيين نموده اند.
مباحث اين كتاب از مقاله چهارم شفا آغاز و به مقاله هضم پايان مى پذيرد.
دراسات فى ولايه الفقية و فقه الدولة الاسلاميه ج ٤
نوشته آيه الله العظمى منتظرى دارالفكر ١٤١١ ه. ق . قطع وزيرى در ٥٥٩ صفحه بها ٢٥٠ تومان .
اين جلد آخرين جلداز مجموعه ارزشمند و بى نظير در فقه حكومتى شيعه مى باشد كه توسط استاد براى انبوه شاگردان تبيين و تشريح شده است . مباحث اين جلد:
١.الانفال .
٢. فى اشاره اجمالية الى حكم سايرالضرائب الى ريما نمس الحاجه الى نشريعها و وضعها زائدا على الركوات والاخماس والخراج والجزايا المعروفة المشروعه .
در پايان اين سلسله مباحث متن عهدنامه مالك اشتر با تحقيقى دقيق در سند و فهرستهاى فنى ضميمه شده است .
اين اثر نفيس براى كاوشگران بحثهاى حكومتى در فقه شيعه و پژوهشگران در زمينه فرهنگ سياسى ادارى اسلام راهنما و راهگشاى بسيار خوب و باارزشى است .
فلسفه علوم اجتماعى
نوشته : آلن راين ترجمه عبدالكريم سروش موسسه فرهنگى صراط چاپ دوم بهار ١٣٧٠ در ٢٨٩ صفحه بها ١١٠ تومان .
چاپ اول اين اثر توسط موسسه انتشارات علمى و فرهنگى منتشر شده است .اكنون با موافقت ناشراول چاپ دوم آن توسط موسسه فرهنگ صراط باافزودن فهرستى از تصحيح اغلاط درانتهاى كتاب و بدون هيچ گونه تغيير چاپ و نشر يافته است .
كتاب حاضر مجموعه درسهاى آلن راين استاد دانشگاه اكسفورداست كه در دانشگاه اسكس در سال ١٩٦٨٦٩ براى دانشجويان گروه علوم سياسى (حكومت ) تدريس كرده است .
نويسنده با بيان روشن واستخدام مثالهايى زنده از تحقيقات جارى علوم اجتماعى وضع كنونى اين علوم و نسبت آنها با علوم طبيعى و فلسفه را تبيين و نقد و داورى مى كند.
منطوراز علوم اجتماعى دراين نوشتار تمام علومى است كه به نام علوم انسانى از آن ياد مى شود از قبيل : علم اقتصاد جامعه شناسى مردم شناسى سياست روان شناسى اجتماعى و...
كتاب حاضر با پيشگفتاراز ترجمه در شرح فصول و مباحث متن شروع مى شود. پس از آن فصول دهگانه كتاب به شرح ذيل مى آيد:
فصل ٢-١. در باب تبيين علم و فلسفه خدمت علم به فلسفه تعريف فلسفه از ديدگاه راين همان كه بايد آن را به تعبير دقيقتر[ فلسفه علم] ناميد.
فصل ٣. دراين است كه هر تبيين استوار علمى يك قياس منطقى كه مقدماتش از ميان قضاياى ابطال پذير برگزيده مى شوند. معيارابطال پذيرى پوپروداروينى بودن رشد معرفت به اعتقاد وى ( همراه بااشاره به آراء فيلسوفانى چون هيول ميل همپل و نيگل ) و راى معارض توماس كوهن دراين جا پرداخته مى شود آن گاه مولف با ذكر تفسيرهاى آمارى احتمالى دراستوارى تصوير قياسى استناجى از تبيين علمى ترديد مى افكند و بويژه مشرب اسفراء گرايان را نقد مى كند و بااعتقاد به اين كه قضاياى كلى عصاره داده ها و خاصه قضاياى شخصيه اندازافق گشاييها و نوآوريهاى تئوريها غافل مى مانند.
فصل ٤. دراين فصل خدمات تئوريها به علم مطرح مى شود و خواننده با نزاع دامنه دار رئاليزم اپريشتاليزم رو به رو مى گردد. و ظرايف و زواياى يكى از مسائل مفصل فلسفه علم را در مى يابد و به قضاياى پل صفت كه رابطه ميان تئوريها و داده هاى حسى هستند آشنا مى شوند.
فصل ٥. دراين فصل آراء كسانى را كه مى خواستند
همه از چيز از جمله علم رفتار آدمى را به علم فيزيك و مكانيك برگردانند و به جاى علم روان شناسى مثلا فيزيك رفتار را بنشانند توضيح مى دهد و بحث علمى بودن علم الاجتماع و تفاوت ميان دو مشرب كه يكى جامعه رااز قماش طبيعت مى داند و ديگرى آن را تافته جدا بافته مى داند تبيين مى كند و درانتها مولف دريچه اى به سوى آراء و پنج ملهم از ويتگنساين مى گشايد.
فصل ٧-٦. به توضيح آراء و نقد و پنج اختصاص دارد و... توضيح مفهوم فرم هاى اجتماعى واغبارسازى انسان وامكان سرپيچى آدمى از قوانين اجتماعى و ممتنع بودن سرپيچى پديدارهاى طبيعى از قوانين طبيعت و تفاوت ميان اين دو گونه معرفت اظهار و تاييد مى گردد...
فصل ٨. دراين فصل ابهام در واژه[ فونكسيون] و كل و جزء و فرد فرضى و فرد واقعى مورد بحث قرار مى گيرد. و غايت انكار بودن تفسيرهاى فرنكسيوناليستى نشان داده مى شود واشاراتى نقدگونه به آراء و روشهاى مالينوسكى كه خود را فائد مكتب فونكسيوناليزم مى داند به ميان آمده است .
فصل ١٠-٩. درباره پيش بينى هاى مهم علمى وامكان حصول آنها در علم الاجتماع مى باشد واز آميختگى علوم اجتماعى به ايدئولوژى سخن مى گويد و سخن از ماركس هگل و برومانهايم به ميان آورده است . و سپس به مقايسه و نقد نظرات مى پردازد. در پايان اين مطلب را متذكر مى شود كه : رفتارهاى ما عواقب و آثار خارجى دارند و لذا تئوريهاى ما نه فقط به فهم رفتار كه به عواقب خارجى رفتار هم بر مى گردند و نتيجه مى گيرد كه : علم الاجتماع هم از هجوم واقعيات اثر مى پذيرد.
ازاين روى نه فقط درباره اعتبارات فاعلان كه درباره نظم حيات جمعى بيرونى و ساختمان عالم هم سخن مى گويد و خبر مى دهد.
كتاب حاضر علاوه بر كار آمد بودن براى دانشجويان اين رشته به كار متفكرانى كه در وادى فلسفه علوم تجربى ره مى پويند و تحقيق و تدريس دارند بسيار مفيد وارزنده است .
نظرية المعرفة
محاضرات الاستاذالشيخ جعفر سبحانى به قلم الشيخ حسن محمدعلى العاملى المركزالعالمى للدراسات الاسلاميه چاپ ١٤١١ ه.ق ٤٠٠ صفحه بها ٢٠٠ ريال .
مسائل مربوط به شناخت و به اصطلاع معرفت شناسى از دانشهاى والايى است كه فلاسفه غرب به آن توجه عميقى دارند و قسمت اعظم فلسفه در غرب مربوط به مسائل مربوط به ابزار شناخت ارزش معرفت و ديگر مباحث ازاين سرى مى باشد. هم اكنون اين دانش به صورت منتقل در دانشگاههاى جهان تدريس مى شود. كانت فيلسوف بزرگ آلمانى دراين زمينه نبوغ فراوانى از خود نشان داده است . كتابهاى : نقد عقل نظرى و نقد عقل عملى از آثار معروف اوست .
فلاسفه اسلامى با توجه به اهميت اين مبحث در باب خاصى از آن بحث نكرده بلكه مباحث آن در بخشهاى مختلفى از فلسفه و منطق مطرح كرده اندازاين جهت مولف كوشيده است تا دراين كتاب به مسائل مربوط به معرفت شناسى از نظر فلسفه اسلامى بپردازد و مجموع آراء و افكار فلاسفه اسلامى را درباره معرفت با مقايسه با آراء فيلسوفان غرب مطرح سازد.
فروغ ولايت
جعفر سبحانى انتشارات صحيفه ١٣٦٨ ٧٨٠ صفحه ٣٥٠ تومان .
دومين شخصيت جهان اسلام پس از پيامبراكرم (ص )اميرمومنان است كه درباره او آثار و كتابهاى زيادى در دست است .اگر مجموع اين كتابها در يك جا جمع گردد كتابخانه اى را تشكيل مى دهد.
مولف زندگانى حضرت امير( ع ) را به پنج دوره تقسيم
كرده و به شرح و بسط آن پرداخته است :
١. قبل از بعثت .
٢. پس از بعثت و قبل از هجرت .
٣. پس از هجرت تا رحلت پيامبر.
٤. پس ازرحلت پيامبر تاآغاز خلافت .
٥.از آغاز خلافت تا شهادت .
بخش مهم اين كتاب را قسمت پنجم تشكيل مى دهد. نكته مهم اين بخش بيان علل بازگشت مسلمانان به دامن على ( ع ) مى باشد.
دراين بخش ثابت شده است كه راه على همان راه صحيح شرع بلكه مقتضاى عقل و سياست است
اين كتاب براى علاقمندان به سيره انسان ساز على ( ع ) بسيار مفيد و آموزنده است .
حاكميت فرشتگان محافظ مدنيت
گو ليلموفره رو ترجمه عباس آگاهى دفتر مطالعات سياسى و بين المللى ١٣٧٠ در ٣٩٩ صفحه بها ١٥٨٠ ريال .
كتاب حاضر يكى از متون پايه اى براى شناخت تحولات سياسى در مغرب زمين است . تااين زمان به جهت جو سياسى پيشين به فارسى برگردانده نشده است .
محتواى كتاب تجزيه و تحليل از نظامهاى سياسى اروپايى واساس مشروعيت آنها راارائه مى دهد و پا به پاى كشورهاى اروپايى در فرهنگ و تاريخ پيش مى رود. نويسنده ازانقلاب كبير فرانسه به عنوان حكومتى انقلابى ياد مى كند و مالا آن را نامشروع مى خواند مى نويسد:
اين انقلاب به جاى اين كه پاسخگوى تمايلات و نيازهاى ملت به پاخاسته باشد در جهت تحكيم استبداد فرد گام بر مى دارد و مجددا توده هاى مردمى كه براى در دست گرفتن سرنوشت خويش انقلاب كرده بودند ميان خود يعنى پايه هرم قدرت و در راس آن همان جدايى را مى يابند كه در نظامهاى پيشين وجود داشت .
تحليل نويسنده از نقش كليسا در شكل گيرى نظام سياسى اروپايى قبل و بعدانقلاب با تكيه بر شواهد تاريخى اروپاست . نشان مى دهد كه چگونه مردم عاصى از نباتى كليسا با دستگاه سلطنت سرانجام زنجير گسسستند و كليساها را ويران كرده آتش زدند و پيكر قديسين رااز سر در آنها به زير كشيدند و كشيشان و خادمان كليسا را به جوخه هاى اعدام سپردند. اين يادآورى نيز لازم است كه : خواننده در نظر داشته باشد.امروزه در كنار نظامهاى سياسى غربى يك سلسله نظامهاى سياسى غربى نيست كه گاه در تعارض با آنها بوده واز آن جمله است : نظام مقدس جمهورى اسلامى ايران كه نوع جديدى از تشكل سياسى به جهان عرضه داشته و بر محور احياى ارزشهاى معنوى و مذهب استوار گرديده است . بحث مشروعيت نظام سياسى و مقام ولايت امر و نيزارجاع به آراى عموم براى برگزيدن رئيس جمهور واعضاى مجلس شوراى اسلامى و مجلس خبرگان رهبرى قابل بحث و بررسى است .
با توجه به ويژگيهايى كه نظام جمهورى اسلامى ايران دارد اين نظام نماينده الگوى منحصر به فردى است كه براى نخستين بار به جهان ارائه شده و در حال تكامل تدريجى ره مى پيمايدازاين روى براى فرونغلتيدن انقلاب در منجلابى كه انقلابات ديگر وارد آن شده اند ضرورى است كه دنياى سياسى و تاريخ سياسى گذشته و حال را شناخته و بحث در زمينه شناخت ايدئولوژيهاى آنان چه از نوع غربى يا شرقى با تكيه بر اصل نه غربى نه شرقى ارزيابى و راه صواب براى جامعه ترسيم و پى گيرى شود. گر چه اين كتاب نوشته تازه اى نيست ولى از آن جهت كه نويسنده آن را در بحبوحه جنگ جهانى دوم نوشته است و در متن مبارزات سياسى بوده و رجال سياسى و رژيمهاى اروپايى راازاواخر قرن نوزدهم در چهاردهه نخست قرن بيستم زير نظر داشته در خوراهميت است .
كتاب حاضر حاصل بيش از شصت سال تجربه مبارزاتى و تحليل سياسى و خاطرات نويسنده است . براى ما كه نه در آن عصر مى زيسته ايم و نه با سنتهاى فرهنگى و تاريخى آنان آشنايى كافى داريم منبع آگاهى بسيار خوبى است كه ما را با تحولات سياسى رژيمهاى غربى آشنا مى كند و مى آموزد كه شكل امروز آنان ناشى از حركتى پيوسته طى قرون واعصار است و زمانى كه تكيه گاه سنتى مذهبى تاريخى و فرهنگى رااز واقعيتهاى انسانى باز گيريم به پوسته اى بى محتوا خواهيم رسيد.
تاريخ معاصرايران كتاب اول و دوم
موسسه پژوهش و مطالعات فرهنگى چاپ كتاب اول پائيز ١٣٦٨ و كتاب دوم بهار ١٣٦٩ بها ١٥٠٠ ريال .
با پيروزى انقلاب اسلامى ايران جهان واردعصر جديدى از تحول گرديد وارزشهاى منسوخ به انتظاراحياى مجدد نشست و دراين ميان تاريخ تولدى نو يافت .
تاريخ به عنوان يك علم ابزارى مهم براى معرفى گوياترانقلاب و ابعاد مختلف آن است . ضرورت شناخت دقيق كشورايران به عنوان بستر وقوع پديده عظيم انقلاب اسلامى و سرزمينى با پيشينه فرهنگى غنى و تاريخى كهن و صاحب تمدن .امرى خطير و حياتى است . دراين خصوص شناخت تاريخ سياسى اقتصادى اجتماعى فرهنگى و نظامى دوران قبل ازانقلاب و بررسى وقايع و رخدادهاى آن ايام مى تواند در تبيين فلسفه وجودى و علل حوادث انقلاب جايگاه خاصى داشته باشد.
اهميت پژوهش حاضر وقتى بيشتر رخ مى نمايد كه به ضرورت شناخت تاريخ دويست ساله اخير كه حساسترين دوره تاريخ ايران است براى پيشبرد و راهبرى صحيح انقلاب در آينده اى بس پر پيچ و خم پى بريم .
بايداعتراف كرد كه به رغم تلاش محققين و مولفين تاريخ در گذشته هنوز تاريخ دويست ساله اخيرايران در هاله اى ازابهام است . حضور و نفوذاجانب و دول استعمارگر در صحنه سياسى كشور و تقارن آن با حكام بى كفايت و خائن از يك سو و مكتوم ماندن استاد و مدارك اين دوران از سوى ديگر برابهام و پيچيدگى تاريخ معاصرافزوده است .
موسسه پژوهش و مطالعات فرهنگى وابسته به بنياد جانبازان به دنبال حكم دادگاههاى انقلاب اسلامى به استرداداموال عوامل رژيم طاغوت به دهها هزار سند و مدرك كه در منازل و كاخهاى آنان محبوس شده بود دست يافت . با جمع آورى در يك مركز مطالعات وسيعى توسط كارشناسان ازابعاد گوناگون بر روى استاد و مدارك انجام داده كه با تلاش بى وقفه آنان گنجينه عظيمى ازاستاد مستند تاريخى كه در نوع خود بى نظيراست تهيه گرديده است .
موسسه در كنارانجام مراحل فنى حفظ و نگهدارى و طبقه بندى علمى استاد و مدارك و ساير فعاليتهاى تحقيقاتى اقدام به انتشار سلسله كتابهاى با عنوان تاريخ معاصرايران كرده كه اكنون كتاب اول دوم آن در دسترس همگان قرار گرفته است .
جهان مسيحيت
اينارمولند ترجمه محمدباقرانصارى مسيح مهاجرى موسسه انتشارات اميركبير ١٣٦٨ در ٣٥٨ صفحه بها ١٦٠٠ ريال .
كتاب حاظر كه به رهنموداستاد شهيد بهشتى توسط دو تن از شاگردان وى ترجمه شده است از آن جهت كه در آن كليه مسائل مربوط به آيين مسيحيت از آغاز تا قرن اخير به طور همه جانبه بحث و بررسى شده است حايزاهميت است علاوه براين در عين حال كه تاريخ كليسا را عرضه مى كند اطلاعات گسترده اى نيز در زمينه هاى اعتقادات و آداب و مراسم عبادى همه فرقه هاى مسيحيت دراختيار خوانده مى گذارد.
كتاب حاضر مى توانند كمك خوبى باشد براى محققان و متخصصينى كه در زمينه اديان بررسى و تحقيق مى كنند و همچنين طلاب و روحانيونى كه علاقه به آشنائى با مسيحيت از جنبه هاى گوناگونه دارند.
آقاى اينارمولنداز سال ١٩٣٩ استاد تاريخ روحانيت در دانشگاه اسلو بوده و مدتى هم رياست دانشكده الهيات را بر عهده داشت است و در زمينه هاى گوناگون تحقيقات در خور ملاحظه اى دارد. بااين توجه نبايد اين كتاب را يك تاليف به حساب آورد بلكه بايد آن را نتيجه تلاش يك مورخ مجرب دانست كه علاوه بر عضويتش در[ شوراى ايمان و نظام] و دست داشتن در كار جنبش جهانى كليسا واطلاعاتى كه قهراازاين راه به دست آورده از تجربيات عملى دوست نزديكش اسقف برگ راو كه تمام عمرش را در كليسا سپرى كرده نيز بهره برده است .
بيش از يك كتاب مرجع مورداستفاده خواهد بود.اين اثر تلاشى است بر فهميدن نه تعصب صرف به انتقاد هم مى پردازداما روح همدردى در آن غلبه دارد.
ايضاح الاشتباه فى اسماءالرواة
الحسن بن يوسف بن المطهر ( العلامه الحلى ) تحقيق شيخ محمد حسون موسسه النشرالاسلامى شوال ١٤١١ ه. در ٣٩٠ صفحه بها ١٧٥٠ ريال .
كاوش و بررسى در مورد نامها القاب و كنيه هاى راويان احاديث و ضبط دقيق آن در ميان فقها و دانشمندان سابقه ديرينه دارد. علامه حلى در ضبط دقيق اسامى روات كه احتمال مشتبه شدن آنان بااسامى مشترك يا مشابه بوده اثرى ارجمند و ماندنى از خود ميراث گذاشته است .اين اثر مى تواند كليد حل بسيارى از گرهها و معضلات در سلسله استاداحاديث باشد.
كتاب حاضر براساس حروف اول نامهاى روات بدون مراعات ترتيب در حرفهاى بعدى با ضبط دقيق نام راوى و نامهاى پدران روات و... تنظيم شده است اين كتاب در سال ١٣١٩ ش . در تهان با چاپ سنگى منتشر شده كه بسيار مغلوط و مشوش است . محقق محترم بر آن شده كه آن را با تصحيح و تحقيق عميق با مقابله نسخه هاى معتمدى كه در كتابخانه مدرسه فيضيه و مرحوم آيه الله مرعشى وجود داشته است عرضه نمايد.
وى كتاب را مقدمه اى در توصيف و كارائى كتاب واهميت آن و شرح زندگاين مولف و موقعيت علمى ايشان استادان و شاگردان و ديدگاههاى عالمان درباره وى زينت بخشيده است . كتاب داراى حواشى و پاورقيهاى سودمندى است كه ترجمه خلاصه اى از راوى راارائه مى دهد.
با همه تلاشى كه محقق در تصحيح و تحقيق كتاب به عمل آورده اما در برخى موارد داراى لغزشهايى مى باشد. به عنوان نمونه : در ذيل ابومخلد سراج (صفحه ٣٢٣) آمده است كه : كتاب يرويه عنه ابن ابى يعفور در حالى كه صحيح اين ابى عميراست .
يا در ضبط عمارى (در پاورقى صفحه ٢٥٥) آمده است :[لعله نسبه الى عمار واسم الجدالمنتسب اليه] كه به نظر مى رسد اين جمله او تنقيح المقال گرفته شده اما توجه نشده كه در آن جا عمار آمده است واحتمالا عمارى نسبت به عماره باشد نه عمار.
يا در (صفحه ٣٠٤) در متن آمده است ، مقرن از جدش ، ربيعة بن سميع از امير المؤمنين روايت مىكند. در پاورقى كه بايد بيانگر توضيح متن باشد ، آمده است: مقرن بن عبد الله بن زمعه.
و يا در (صفحه ٣٢٣) ويژگيهاى دو چاپ مختلف فهرست شيخ را ذكر كرده در حالى كه مشخصات آن را در آخر كتاب آورده است كه البته در برخى از موارد به دوراز لغزش نيست . به عنوان مثال : در بيان مولف الجامع فى الرجال ذكر شده است : مولف آن سيد موسى زنجانى دام ظله است گويا به پشت جلد كتاب توجه نشده كه الجامع فى الرجال تاليف شيخ موسى زنجانى است نه
سيدموسى زنجانى .
درارتباط با فهارس مناسب بود كه فهرست متن طبق ترتيب پدر و جد تنظيم شود و فهرست ديگرى نيز براى ضبط رجالى كه در ضمن متن ايضاح آمده ترتيب داده مى شد چرا كه هدف اصلى از تاليف كتاب ضبط صحيح رجال و جلوگيرى ازاشتباهات بوده است .
اين كتاب براى طلاب و فضلا محترم و كسانى كه در رشته حديث شناسى و دانش رجال تحقيق و تتبع مى كنند بسيار سودمند و مقيد فايده است .
انه القران كريم فى كتاب مكنون لايمسه الاالمطهرون تنزيل من ربالعالمين
با ترجمه استاد جلال الدين فارسى
ترجمه استاد جلال الدين فارسى نشرانجام كتاب چاپ و صحافى شركت افست چاپ اول بهار ١٣٦٩ در ١٢١٦ صفحه قطع رحلى هديه هزار تومان .
به بركت انقلاب اسلامى و تحول عميقى كه امام خمينى رضوان الله تعالى عليه در اين مرز و بوم پارسى زبان ايجاد كرد قرآن به صحنه زندگى آمد غبار جاهليت را زدود و كاروان زندگى را به سرزمين توحيد رهنمون شد.
از آن جا كه ماندگارى اين دگرگونى مقدس در گرو فهم مردمان او آيات زندگى ساز وانقلاب آفرين قرآن كريم است . قرآن مداران و آنان كه از كوثر زلال قرآن بهره گرفته اند براى پاسدارى از سرزمين مقدس توحيد و آشنايى مردمان موحداين سرزمين دست به كار ترجمه شده اند و حقا دراين باب تحولى ژرف آفريده اند. قلمهايشان بى گزند باد.
استاد جلال الدين فارسى از جمله اين مردان بزرگ است كه به كارى سترگ و ماندگار دست يازيده .
استاد انگيزه اش رااز ترجمه چنين مى نگارد:
[به حكم آيه شريفه:]
[و ماارسلنا من رسول الابلسان قومه ليبين لهم] .
( ابراهيم .٤)
واز آن جا كه رسالت پيامبر خاتم [ كافه للناس] است ترجمه پيامش براى هر قوم و نژادى واجب مى نمايد تا هر كس به فراخور فهم و استعداد خويش از آن بهره برد. به همين دليل از ديرباز به ترجمه قرآن به زبان پارسى همت بسته اند. چنانكه در نيمه سده چهارم هجرى فقيهان واديبان نامدار سمرقند و بخارا و بلخ و سپيجاب و فرغانه و ... قرآن را با تفسير محمد بن جريرطبرى به پارسى زيبايى برگرداندند. دراوائل سده پنجم ترجمه اى كه آن را به نام ترجمه قرن موزه پاريس شيراز مى شناسيم فراهم آمد .
در نيمه سده پنجم پير هرات خواجه عبدالله انصارى افتخار ترجمه نوى را به دست آورد كه توسط ميبدى در ٥٢٠ هجرى به نام[ كشف الاسرار و غده الابرار] منتشر گشت .
در سده ششم ابوالفتوح رازى ترجمه تازه اى همراه تفسيرش به فارسى ناب ارائه نمود....
ترجمه اين استادان بزرگ با همه زيبايى واستحكامش خالى از اشتباه و نقض نيست . چنانكه همگى تا به امروز [ العالمون] را در جمله :[ ... رب العالمين]
به[ جهانيان] .
ترجمه كرده اند حال آن كه اين كلمه ترجمه[ العالميون] است . وانگهى تطور زبان در طول قرون ترجمه هاى كهن را براى نسلهاى امروز دشوار و نامناسب ساخته است . به علاوه فن ترجمه مانند ديگر فنون رو به كمال مى رود و نيز هر كس مى تواند و بايد كه دراين ميدان هنرى نشان دهد و خدمتى تازه كند].
ويژگيهاى مصحف :
مصحف از طرف اوقاف سوريه به چاپ رسيده و كارشناسان سازمان تبليغات اسلامى تصحيح و تاييد كرده اند.
ضبط آن با قرائت عاصم بن ابى النجود كوفى تابعى مطابقت دارد... كه به روايت حفص بن ابى سليمان بن مغيره اسدى كوفى از عبدالرحمن عبدالله بن حبيب السلمى از على بن ابى طالب عليه السلام و عثمان بن عفان و زيدبن ثابت وابى بن كعب از پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم است . دراين كار بر گفته علماى رسم و قرائت تكيه شده است كه در كتاب[ لمقنع] تاليف ابوعمر و عثمان بن سعيدالدانى كتاب [لطائف الاشارات] قسطلانى كتاب[ انحاف فضلاءالبشر]از شيخ احمد دمياطى (معروف به ( البنا) كتاب[ المحكم فى تقطالمصاحف] نوشته ابوعمروالدانى [ شرح الفوائد و تقريب المتباعد] نگاشته ابوالبقاء على بن عثمان بن محمد بن الفاصح در علم رسم كتاب[ سعاده لدارين فى بيان و عدا معجزالثقلين] نوشته محمد بن على بن خلف الحسينى معروف بن الحداد)استاد بزرگ علماى قرائت مصر كتاب[ سميرالطالبين فى ضبط و رسم الكتاب المبين] تاليف على ابن محمدالضباع مندرج است .
شماره گذارى آيات و سوره ها مطابق روش كوفيان صورت گرفته كه از طريق ابوعبدالرحمن عبدالله بن حبيب السلمى از على بن ابى طالب عليه السلام رسيده است .
به حسب آن شماره آيه هاى قرآن ٦٢٣٦است . در شماره سوره ها به گفته سيوطى اعتماد شده است كه ١١٤ باشد.
در تقسيم آن به سى جزء و شصت حرب و ربعهاى آن كتاب[ غيث النفع فى القراءات السبع] اثر صفاقسى ملاك عمل قرار گرفته و در تعيين جاى سجده كتابهاى فقه و تفسير حجت بوده است .
در مشخص نمودن سوره هاى مكى و مدنى به ترتيب برولى اعتماد شده است كه شيخ طبرسى رضوان الله عليه در تفسير سوره انسان به طريق روائى خويش ازاين عباس نقل مى كند و همان را محمد بن عبدالكريم شهرستانى در مقدمه تفسيرش ازامام جعفر صادق عليه السلام مى آورد و حسين بن واقداز عبدالله بن بريده اسلمى صحابى و مقاتل و سعيد بن المسيب ازاميرالمومنين على عليه السلا روايت كرده اند و در بيش از نه منبع تاريخ كهن ثبت است .
افتخار خوشنويسى آن با خطاط تواناى سوريه آقاى عثمان حسين است .
در باب ترجمه :
استاد جلال الدين فارسى با مطالعه و دقت در كار پيشنينان به اين نتيجه مى رسد كه: [ ترجمه استادان بزرگ با همه زيبائى واستحكامش خالى ازاشتباه و نقص نيست] و علاوه بر ترجمه هاى كهن را با توجه به تطور زبان پارسى براى نسل امروز دشوار و نامناسب مى داند و فن ترجمه را رو به كمال ازاين روى حركت عظيم خود را با همتى بلند و دانشى قوى براساس قواعد ذيل مى آغازند.
١. نقل مفهوم و مقصود با رسايى و شيوايى و زيبايى بدانگونه كه اگر قرآن مى خواست به زبان قوم ايرانى فرود آيد نزديك به آن مى بود.
٢. حفظ تركيب و جمله بندى خاص زبان فارسى .
٣. نكاستن از كلمات آيه و نيفزودن به آن به قدر
امكان مگر آن كه زبان فارسى خوداقتضا كند كه كلمه اى يا بيش براى رساندن معنى افزوده شود.
٤. متمايز كردن كلماتى كه جهت تفهيم معنى براى عامه مردم ضرورت مى يابد.
٥. نقطه گذارى و عبارت پردازى بدانگونه كه هر سوره به گونه گفتار يا مقاله اى در آيد چنانكه در قرآن كريم هست .
٦. به كار بردن يك واژه در همه مواردى كه آن واژه به كار رفته است مگر آن كه در جايى به مفهومى آمده باشد و در ديگرى جاى به مفهومى جز آن ولى وابسته به آن .
٧. به كار بردن بيش از يك معادل در صورتى كه هيچ يك از واژه هاى معادل بر ديگران مزيتى نداشته باشد.
٨. آوردن واژه بااصطلاح قرآنى در جاهايى كه معادل فارسيى براى آن يافت نمى شود.
٩. پرهيزاز تحميل يك نظريه تفسيرى در آن موارداختلافى كه رجحان نظرى بر ديگر نظرها قطعيت نيافته است مگر جايى كه ترجمه جز با پذيرش يك نظر ممكن نباشد.
مترجم محترم از آغاز تاانجام براساس اين قواعد و قواعد ديگر كه در ترجمه مراعاتش ضرورت دارد حركت كرده اند و ترجمه اى صحيح زيبا و استوار به جامعه مسلمانان پارسى زبان ارائه نموده اند.
از خداوند بزرگ پاداش نيكو و توفيق روزافزون را براى حضرت ايشان خواهانيم واميدواريم اين ترجمه مورداقبال شيفتگان قرآن قرار بگيرد. آمين .