نشریه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٤ - مرجعيت و تشكيلات حوزه ، در نگاه آيت الله كاشانى

مواريث پرمايه و درس آموزى در لابلاى متون و كتابهاى ما نهفته است . وقتى انسان به گنجينه هاى كتابخانه ها و آرشيوها سر مى زند با موجى از تلاش علمى وانبوهى از تعاليم و معارف فكرى اجتماعى حقوقى و فلسفى روبرو مى گردد. با دست آوردهايى برخورد مى كند كه در عين كوتاهى و ايجاز در بستر زمانى خود بسيار بلند پرمايه و راهگشا بوده است .

يادآورى و عرضه اين نكات موجز و بليغ افزون بر پاس خدمات اسلاف و احياى مواريث فرهنگمان تعليم و عبرتى فرا راه زندگى و حركت امروزمان خواهد بود.

مصاحبه با فقيه مجاهد آيه الله كاشانى قدس سره در زمينه تشكيلات حوزه
اين مصاحبه پس از رحلت آيه الله العظمى سيدابوالحسن اصفهانى قدس سره انجام گرفته است . در آن دوران مردم درانتخاب مرجع متحير بوده اند و روحانيت نيز وضعى آشفته داشته و جامعه شيعه را سكان دارى آگاه و مدبر ضرور مى نموده است .

روشن بينى آن مصلح بزرگ دراين است كه اجتهاد و عدالت را در[ مرجع شيعه] كافى ندانسته بلكه فهم مسايل سياسى واجتماعى اسلام واهتمام به اموراجتماعى مسلمانان را براى
مرجع لازم مى داند.او در آن روزگار كه هرگونه ايجاد نظام و تشكيلات مخالف سيره گذشتگان و بدعت مى نمود روحانيت را به ايجاد تشكيلات فراخوانده است و آن راازاهم واجبات مى شمارد.

راجع به مرجع تقليد تقليد نظريه مبارك چيست ؟
آيه الله كاشانى : نظر من اين است كه مرجع تقليد علاوه بر دارا بودن مقام اجتهاد و عدالت بايداهتمام تام دراجتماعيات اسلام داشته و دفاع از حوزه ديانت اسلاميه نموده و كوشش درامر به معروف و نهى از منكر و تهذيب اخلاق مسلمين و تهيه مبلغ براى داخل و خارج مملكت نمايد والا بصرف اين كه فتوى بدهد و وجوه و حقوق خدمت ايشان برسد و هيچ يك ازاين آثار بر آن مترتب نباشد براى اسلام و مسلمين فايده ندارد و در اثر همين روش است كه روزگاراسلام و مسلمين بدين جا رسيده كه اكنون مشاهده مى نمائيم . و بااين ترتيب اگر بماند روزگارامعه مسلمين به درجات بدترازاين هم خواهد شد.اغلب قراء و دهات يك نفر كه نماز ميت براى آنها بخواند ندارد و كليه مردم از ندانستن مربى و معلم دينى جاهل به معارف الهيه و مسائل شرعيه و حتى ضروريات دينيه مى باشند بلكه در قصبات و شهرها و بلاد معظمه هم امور دينيه مختل و معوق ات و دفاع از حوزه ديانت هم او واجبات ديانت است كه بايد مرجع تقليد با كمال جديت رعايت آن را بنمايد. بالجمله گوشه گيرى كه عبارت اخراى رهبانيت منهيه در قرآن است نتايج سوئى براى ديانت و ملت و ممكلت دارد.

آيا به نظر شريف دراين موقع صلاح شيعيان هست كه تشكيلات روحانى داشته باشند يا خير؟
آيه الله كاشانى :ازاهم واجبات تشكيلات روحانى است كه روحانيت مرتب و منظم باشد تا آن كه حدود و مراتب و عمليات هركس تحت نظام و قاعده اى در آيد
كسى كه لايق مقامى نيست به صرف ادعا و حيله و تدابير شاغل آن مقام نگردد.

به نظر جناب عالى ترتيب و نحوه تشكيلات چگونه بايدانجام گيرد
آيه الله كاشانى : بايد آقايان حجج اسلام براى تقويت مقام روحانيت و اعلاى كلمه ديانت و حفظ استقلال مملكت و آسايش و تهذيب اخلاق ملت و جلوگيرى از مفاسدى كه از هر سو رو به اين ملت و مملكت نموده با كمال واتحاد واتفاق شاخصى براى خود معين و مجمع مركزى در تهران و در ولايات شيعه آنان تشكيل و تاسيس نماييد كه روحانيت منظم شود و امور متفرعه براين تشكيلات منظمه از حيث تعيين حدوداشخاص واصلاح مدارس قديمه و توليت و طلاب علوم دينيه واصلاح منابر و تربيت مبلغين براى داخل و خارج و حفظ اوقاف از حيف و ميل و صرف آن در مصالح عامه فوائد رياست است كه مشروحه على حده مى خواهد وانشاءالله در موقعش بيان خواهد شد.

به نقل از مجله آئين اسلام شماره مسلسل ١٤٣ دى ماه ١٣٢٥ صفحات ٥و٣٧.