نشریه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٠ - كتابخانه حوزه

كتابخانه حوزه باانگيزه آشنائى خوانندگان مجله با كتابهاى جديد تنظيم مى شود و سعى بر آن است كه با نگاهى گذرا نمائى از محتوى كتاب عرضه شود تا خوانندگان از چگونگى كتابها آگاه شوند اما از آن روى كه صفحات مجله محدوداست و زياده گوئى را بر نمى تابد ياد كرد ما نيز تمامى كتابهاى منتشره را شامل نخواهد بود.

٣ جلد المعجم الاحصائى لالفاظ القرآن الكريم . فرهنگ آمارى كلمات قرآنكريم .
كريم .تاليف و تحقيق دكتر محمود روحانى مشهد موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوى ١٣٦٨ - ١٣٦٦.

پرواضح است كه راه صحيح مطالعه و تامل در قرآن را بايداز خود قرآن جست كه: ( نور مبين) است و( تبيانا لكل شى) و هيچ مرجعى همچون قرآن كه : ( هدى للعالمين) است نمى تواند چشم آدمى را به روى معارف آن باز كند.استفاده از شيوه هاى علمى و فنى تنها نگاه ما را براى استفاده بيشتراز معارف قرآن تجهيز مى كند. كتاب مورد نظر مقال طرحى است نو در همين راستا. مولف محترم به خاطر كاستيها و عدم مرجع اطمينان بخشى كه كليه الفاظ قرآن و آمارهاى مربوط به آن را در بر گيرد و در عين حال براى گروههاى بيشترى قابل استفاده باشد و همچنين عدم آشنايى افراد جامعه با معجمهاى قرآنى (بخصوص معجمهايى كه بر اساس ماده تنظيم شده است ) و طرزاستفاده از آنها بر آن شده است تا اثرى تدوين كند كه ضمن رفع آن نياز و حل اين مشكل اطلاعات و نتايج حاصل از آن
بتواند زيربنايى باشد براى مطالعات توصيفى - آمارى قرآن به همين دليل طرح اين كتاب (چنان كه در مبحث( روش تدوين كتاب حاضر) ٤٨ ١٧ نشان داده است ) با آنچه در غالب معجمهاى قرآن و كشف الا يانها آمده است تفاوت آشكار دارد چه هدف عمده آنها معمولا تسهيل امر دست يابى به آيات كلام الهى بوده است در حالى كه معجم حاضر متضمن مطالب ديگرى هم هست كه به اهم آنهااشاره مى شود:

١. فهرست الفبايى كليه كلمات قرآن يا ضبط دقيق آنها.

٢. فراوانى كلمات در سوره ها و آيات بر حسب مكى و مدنى .

٣. موضع كلمات در سوره ها و آيات بر حسب مكى و مدنى .

٤. ريشه كلمات قرآن .

٥.الفاظ آيات مستثنيات (وجود آيات مكى در سوره هاى مدنى و بلعكس ) و مواضع آنها.

٦. تعداد كلمات آغاز شده با هر يك از حروف الفبا با ذكر مجموع فراوانى آن و نيز تفكيك اين فراوانى آن و نيز تفكيك اين فراوانى به مكى و مدنى .

٧.احصاء دقيق لفظ جلاله( الله) در قرآن . كه اين امر صحت فرضيه رشاد خليفه را درباره عدد ١٩ (سراعجاز قرآن ) مورد سوال قرار مى دهد.

٨. ذكر مزايا نارساييها واشكالات اين معجمها:

المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الكريم .

فهرس الالفاظ( ملحق به قرآن مبين) .

نجوم الفرقان فى اطراف القرآن .

الموسوعه القرآنيه فى اطراف القرآن .

الموسوعه القرآنيه الميسره ( الجزءالخامس) .

معجم الالفاظ والاعلام القرآنيه .

معجم الفاظ القرآن الكريم .

المرشدالى آيات القرآن الكريم و كلماته .

اين واژه نامه نفيس داراى مزاياى فراوان ديگرى هم هست كه دراين مقال مجال پرداخت آنها نيست .از خداوند برزگ توفيق مولف محترم را خواهانيم واميدان داريم كه اثر گرانبها كه جاى آن در عرصه قرآن پژوهى خالى بود هر چه سريعتر جايگاه واقعى خود را بيابد و مورد اقبال قرآن پژوهان قرآن قرار بگيرد.

مدارك الاحكام فى شرح شرايع الاسلام
السيد محمدبن على الموسوى العاملى تحقيق و چاپ موسسه آل البيت رمضان .١٤١٠ .

از جمله اقدامات ارزشمندى كه در سالهاى اخير مورد توجه و اهتمام فضلاء و محققين قرار گرفته است احياء و تحقيق درباره آثار علماى پيشين است .از جمله اين تحقيقات كتاب مدارك است به همت موسسه آل البيت تحقيق و چاپ شده است . صاحب مدارك (متوفى ١٠٠٩)از علماى بزرگ و بنام حوزه هاى شيعه است آثار آن بزرگوار عبارتنداز:

١. حاشيه براستبصار.

٢. حاشيه بر تهذيب الاحكام .

٣. حاشيه برالفيه شهيد( ره) .

٤. نهايه المرام فى شرح مختصر شرايع الاسلام ( از كتاب نكاح نا نذر.

( ٥. حواش بر خلاصه علامه .

٦. حاشيه بر روضه البهيه .

٧. كتاب حاضر.

بزرگان فقها مولف را جزء شخصيتهاى صاحب انديشه بحاث مبتكر محقق جامع فنون و لسان المتاخرين دانسته اند.

حر عاملى در توصيف وى مى فرمايد:
(...كان عالما فاضلا متبحرا ماهرا محققا مدققا زاهدا عبادا ورعا فقيها محدثا كاملا جامعا للقنون والعلوم و)....

شرايع الاسلام محقق حلى كه بى نيازاز تعريف است از كتب اساسى و مح رى فقهاء شيعه است . به تعبير آيه الله بروجردى( ره) قرآن فقه است . براين كتاب ارزشمند تاكنون بيش از صد شرح نگاشته شده است كه مهمترين آنها: جواهرالكلام شيخ محمدحسن نجفى مالك شهيد مدارك الاحكام سيدمحمد عاملى است

مرحوم سيدمحمد عاملى صاحب مدارك بخش عبادات شرايع را شرح كرده و در سال ٩٩٨ ه. آن را به پايان رسانده است .

اين كتاب از جمله كتابهايى است كه تاكنون مورد توجه فقهاى بزرگ بوده و آن رااز بهترين كتابها در بيان نقل اقوال برشمرده اند.

از جمله ويژگيهاى اين شرح :استدلالهاى متين متقن متكى بر روايات معتبر وادله عقليه است همچنين نقل كامل روايت با دقت در نقل .

ضمنا در آخرين مجلداين شرح (جلد ٨) حاشيه اى از محقق بزرگ وحيد بهبهانى بر مدارك الاحكام درج شده است .

نسخه هايى كه در تحقيق كتاب مدارك الاحكام مورداستفاده و مراجعه قرار گرفته است غيراز نسخه حجرى ٤ نسخه ديگراست كه ذيلا بدان اشاره مى كنيم :

١. نسخه كتابخانه رضوى (شماره ٨٩٢١) كه ازاول كتاب تااول كتاب حج نسخه اصل و مورداعتماد در تحقيق بوده است .اين نسخه را سيدمحمد حسين بن سعدالدين غفارى در سال ١٠٠٠ ه . به پايان برده و براى صنف قرائت كرده است .

٢. نسخه ديگر از كتابخانه رضوى (بشماره ٢٥٥٦) كه از حيث اعتبار مثل نسخه پايان رسيده است .

٣. نسخه كتابخانه مجلس شوراى اسلامى (بشماره .٦٤٥٢٥) كه ازاول كتاب تا آخر صلاه عيداست در سال ١٠٠٨ ه. به قلم سيدحسين بن على بن زين الدين الحسينى العاملى نسخه بردارى شده است .

٤. نسخه كتابخانه مجلس شوراى اسلامى (بشماره .٦٣٢٧٦) كه نويسنده حسين بن على بن الحسين الخوئى آن را در سال ١٢٤١ ه. به پايان برده و با نسخه سابق بر آن مقابله شده است .

تاريخ تحولات سياسى و روابط خارجى ايران ٢ جلد
نوشته دكتر سيدجلال الدين مدنى دفترانتشارات اسلامى تابستان ١٣٦٩.

نويسنده دراين دو جلد تاريخ تحولات سياسى اجتماعى و...ايران را به طور فشرده از آغاز قاجاريه تا كودتاى ١٢٩٩ ش . مورد بحث و تبيين قرار داده است . و نيز روابط خارجى آن اعصار كشور را با ساير ملل توضيح داده است .

خواننده كتاب با واقعيتهاى تاريخى گذشته و نقش مهم روحانيت و ديگر دلير مردان مسلمان و زندگانى جباران و شاهان ستمگر كه در طول تاريخ همواره سدى در جهت پيشرفت ملت و مايه ركود وابتذال كشور بوده اند آگاهى پيدا مى كند. و باارزيابى درست از جريانات گذشته مى تواند ضوابط و معايرهايى را دراختيار گيرد تا راهنما و چراغ راه آينده و تصميمات او گردد مشروط براين كه بدون غرض و ذهنيات شخصى از پيش ساخته شده استاد و مدارك واظهارنظرهاى مختلف را بازرسى و
بازبينى نمايد .

با توجه به اين كه موضوع تاريخ بهترين بسترى است كه مى تواند مورد بهره بردارى سوء هرانسان و جناحى قرار بگيرد و چه بسيارافراد و جمعيتهايى بوده و هستند كه ازاين طريق نظرات مسموم وانحرافى خويش را به خورد خوانندگان تاريخ ادده و مى دهندازاين روى كتاب حاضر را مى توان از بهترين منتهاى فارسى دانست كه ازاين انحرافات و كج انديشها و به دور مى باشد و براى افرادى كه مى خواهند با تاريخ دو قرن اخير آشنا شوند قابل استفاده و بهره دهى است .

اين كتاب در دو جلد به زيور طبع آراسته شده است . جلداول بااين عناوين :

١. مراحل به قدرت رسيدن قاجاريه .

٢. مرورى بر روابط ايران و روسيه .

٣. دوران جنگهاى ايران و روسيه .

٤. روابط با روسيه در فاصله دو جنگ .

٥. دوران تثبيت قاجاريه و دادن امتيازات به بيگانگان .

٦. روابط سياسى ايران با ساير دول .

٧. روابط ايران و ديگر كشورها در آغاز سلطنت ناصرالدين شاه .

جلد دوم بااين عناوين :

١. عوامل زمينه سازانقلاب مشروطيت .

٢. جرقه هاى انقلاب مشروطيت .

٣. فرمان مشروطيت .

٤.احمد ميرزااز سفارت تا سلطنت .

٥. وضع ايران دراوايل جنگ جهانى اول .

٦. نهضتهاى قبل از كودتهاى ١٢٩٩.

فرهنگ نامهاى شاهنامه
نوشته على جهانگيرى انتشارات برگ ١٣٦٩ در ٣٣٥ صفحه قيمت ١٣٠٠ ريال .

شاهنامه فردوسى از جمله آثارارجمندى است كه پيوسته مورد توجه خاص و عام بوده و هست :از نقالان قهوه خانه گرفته تا شاعران و نويسندگان بزرگ و دانشجويان واساتيد دانشگاهها هر كدام به اندازه نياز علاقه و توان علمى خودازاين كتاب بهره مى برند و با آن سروكار داشته و دارند. دراين رهگذر توجه شاعران از آغاز تاامروز نسبت به مضامين و قهرمانان شاهنامه بيش از همه در خورد توجه است . كمتر ديوان شعرى پيدا مى شود كه ضمن مطالعه اى سطحى صدها بيت در آن متضمن تلميحى از داستانهاى شاهنامه جلب توجه نكند.

از طرفى چون درك درست معانى بدون آگاهى به داستانى كه شاعر تلميحااشاره اى بدان كرده است امكان پذير نيست ازاين روى وجود كتاب حاضر مى تواند مشكل گشاى معنى بيتى با پژوهشى ادبى باشد. و همين انگيزه نويسنده را واداشته است تا ضمن مطالعه دقيق شاهنامه به استخراج اسامى قهرمانان شاهنامه بااشاره اى كوتاه به داستانهاى مربوط بدان بپردازد.

كتاب حاضر در نوع خود بى نظيراست واميداست كه مورداستفاده همگان قرار گيرد.

كاربرد آيات قرآن درانديشه دكتر على شريعتى
نوشته امير رضائى انتشارات الهام چاپ دوم تابستان ١٣٦٩ در ٤٥٦ صفحه قيمت ٢٧٠ تومان .

كتاب حاضر شامل غالب برداشتها و تحليلهاى دكتر على شريعتى از آيات مختلف قرآن است . كه از متن كليه، مجموعه آثار وى كه ٣٥ مجلد مى باشد بااستفاده از فهرست آيات مندرج در بخش پيوستهاى آثار استخراج شده است . البته در
مجموعه اى كه اين فهرست كامل نبوده و يا بدون فهرست آيات بوده مستقيما به خود متن مراجعه شده و آيات مورد بحث برگرفته شده است .انگيزه تدوين اين كتاب از يكسوى دستيابى آسانتر و سريعتر به غالب برداشتهاى استاداز آيات قرآن در يك نظم هماهنگ و منسجم بوده است واز سوى ديگر نشان دادن سيستماتيك كاربرد آياتى كه گاه به دفعات ازابعاد مختلف بررسى شده اند.

البته نبايد ناديده انگاشت كه تحليل و تفسير هر آيه اى در چهارچوب جهانبينى بنيادهاى فكرى و جهت گيرى ايدئولوژيك خاص خودش روح معنى و جهت پيدا مى كند.اگراستنباط از هر آيه اى را بدون در نظر گرفتن چهارچوب مذكور مورد مطالعه قرار بدهيم امكان هرگونه ابهام سوال و حتى بدفهمى وجود دارد و در نتيجه اين كتاب كه تنها به ضبط مستقل تحليل تك تك آيات پرداخته مفيد فايد نخواهد بود. بنابراين شناخت و آگاهى نسبت به جواهرانديشه و نحوه تفكر شريعتى شرط اساس درك و فهم اصولى ازاين كتاب مى باشد. دكتر شريعتى باانديشه ژرف و مواج و خلاق خويش بحق توانسته است ناب ترين و پوياترين معانى رااز دل آيات قرآن بيرون آورد و دراين ومينه نيز گنجينه پرارزشى از خود به يادگار بگذارد.

و كتاب حاضر كليدى است براى ورود به اين گنجينه .

در رابطه با گردآورى كتاب اشاره به مطالبى چند جهت راهنمايى خوانندگان بايسته است :

: ١.از ١١٤ سوره قرآن حداقل به آيات ٩٤ سوره استاد شده است .اين سوره ها به ترتيب سوره هاى قرآنى منظم شده و تقديم و تاخير آيات اشاره شده هر سوره نيز رعايت گرديده است .

٢. در زير عنوان هر سوره تمام يك آيه ( اگر آيه كوتاه باشد) يا قسمتى از يك آيه ( اگر آيه بلند باشد) و ياابتدا و انتها يا وسط يك آيه را ( همانطور كه در متن آمده ) به منزله آيه محورى در سطراول قرار داده شده و در مقابل آن شماره آيه يا آيات شماره صفحه يا صفحات و شماره مجموعه آثار مورد نظر با علامت( م .آ) آمده است .

٣. گاه به همراه تحليل آيه محور به يك يا چند آيه ديگر مربوط نيزاشاره شده است . چون تفكيك موضوعى اين آيات امكان پذير نبوده فقط به آوردن خود آيات در جاى خاص خودشان اكتفا شده و در زير آنها به متنى كه يك بار در رابطه با آيه محور آمده همراه با مشخصات لازم رجوع داده شده است .

حكمت اصول سياسى اسلام
ترجمه و تفسير فرمان مبارك اميرالمومنين على بن ابيطالب به مالك اشتر

ترجمه و تاليف : محمدتقى جعفرى بنياد نهج البلاغه بهار ١٣٦٩ ٥٥١ صفحه قيمت ٣٠٠٠ ريال .

فرمان سياسى الهى على( ع ) به مالك اشتر نخعى كه از سرچشمه زلال وحى نشات گرفته و شايسته آن است كه بشريت را به راه راست هادى باشد. چون كلامى است مافوق بشر و دون اله انديشه بشر رااز توصيف و كارآيى آن عاجز مى گذارداما به قدر توان صاحبان انديشه بايداز آن بهره بجويند واز كوثر زلال آن جهان و بشريت تشنه را سيراب نمايندازاين روى انديشه وران بسيارى درباره فرمان مبارك از طبقات مختلف : حوزوى دانشگاهى و... دست به تحقيق و تفسير زده اند كه هر كدام به تناسب گستره ذهن و معلومات نويسنده آن غباراز چهره سياستنامه على( ع) زدوده است .

اما آنچه هم اكنون در پى معرفى آنيم شرح و تفسيرى
است از خامه عالم فرزانه محقق سخت كوش و آشنا به طرائف و ويژگيها واستعدادهاى ذاتى گوهر انسان .

استاد مطالب را با زمينه سازى علمى تحقيقى و با دقت ويژه موشكافى كرده و با نگرشى ذات الابعاد به محورهاى اصلى فرمان وارد شرح و تفسير واژه و كلمات فرمان شده است . و با توضيحات روشنگرانه خويش تشنگان وادى حكمت و سياست مديريت رااز سرچشمه اصلى آن سيراب نموده است : آنهم با شيوه هاى ابداعى و در نوع خود بى نظير.

اين شحر عالمانه مى تواند براى پژوهشگران و محققين بهترين منبع شناخت فرهنگ غنى اسلام باشد.

استاد گرانقدر پس از مقدمه كوتاه متن و ترجمه فرمان مبارك مباحث كتاب را در چهارده بخش عمده پى ريخته است :

بخش اول : تعريف سياست تاريخ سياست تاليفات و تحقيقات مسلمين در مسائل سياسى و عدم اقتباس فلسفه هاى سياسى از تفكرات يونانى قابل اجرا بودن فرمان مبارك و ريشه اصلى دردهاى سياستها و سياستمداران مورد بحث قرار گرفته است .

بخش دوم : دراين بخش ضرورت اشتراك همه افراد جامعه در تنظيم حيات اجتماعى تبيين مى شود.

بخش سوم : مقايسه اجمالى است بين فرمان مبارك و ساير فرمانهاى سياسى واعلاميه جهانى حقوق بشر. بخش چهارم : دراين بخش اولين دستورامام( ع) به مالك اشتر كه امر به تقوا و پرهيزاز گناه است مورد بررسى قرار مى گيرد.

بخش پنجم : سخن ازاوصاف پسنديده زمامداراسلامى درارتباط با مردم جامعه و وظايف وى است .

بخش ششم : شرايط فقهى زمامداراز ديدگاه اسلام مورد كندوكاو قرار مى گيرد.

بخش هفتم : دراين بخش حاكميت خداوند و سازگارى آن با حكومت مردم بر مردم مورد بحث قرار مى گيرد.

بخش هشتم : مباحث اين بخش عبارتنداز: تساوى مردم جامعه در فرمان على( ع) جملات بيانگر تساوى مردم در برابر دستورات فرمان انسان در ديدگاه فرمان مبارك اقسام شخصيت دراسلام درجات انسان آزادى انسان و معنى واقسام آن حق آزادى حق اختيار و...

بخش نهم : دراين بخش رابطه زمامداراسلام با مردم جامعه مورد بحث قرار مى گيرد.

بخش دهم : طبقات مردم در جامعه جنبه الهى داشتن طبقات جامعه معنى طبقات دراصطلاح سياسى عدم وجود كميت و كيفيت معين در طبقات جامعه ايجاد طبقات جامعه بر حسب نياز انگيزه پديد آمدن طبقات ملاك تقدم و ارزش اقسام طبقات در جامعه اسلامى و طبقات مردم جامعه اسلامى در فرمان مبارك از مباحث اين بخش است .

بخش يازدهم : بررسى و تحقيق درباره هر يك از طبقات جامعه اسلامى از محورهاى اين بخش است :

الف : كاتبان و مقام كاتب در فرمان مبارك شرايط كاتب كاربرد كاتب و چگونگى انتخاب آن از جانب زمامدار.

ب : وزراء و مقام وزارت : شرط وزارت اختيار زمامدار در به كارگيرى وزراء متعدد در كار وزارت وزراء در معرض مداحى نسبت به زمامداران .

ج :ارتش و مقام ارتش :ارتش نگهبان مردم زينت زمامدار عزت دين شرايط و صفات اساسى ارتشيان وظائف زمامدار نسبت به آنان علل گرايش مردم به شخصيتهابيش از حق و حقيقت ...

د: قضاه و صفات ضرورى قاضى و شروط قضاوت .
ه: عمال (كارگردانان حكومت) .

ز: ماليات واصول مربوط به آن

خ : بازرگانان و صنعتگران .

بخش دوازدهم :از مباحث اين بخش است : صالح واهميت آن جنگ و صلح از ديدگاه اسلام و بيان آراء ديگر پيكارهاى مقدس تاريخ مبارزه و جاودانه ميان سودجوئى و حقيقت گوئى منابع صلح گرايى دراسلام و عدم غفلت پس ازانجام معاهده با دشمن .

بخش سيزدهم : تعهداز ديدگاه حقوقى اخلاقى واين كه زمامداراسلام بايد به تعهدات خويش ولو با دشمن وفادار باشد از مباحث اين بخش است .

بخش چهاردهم :از مباحث اين بخش است تحليل سخنان على( ع) درباره قوانين واصول مربوط به تعهد ضرورت همزيستى با جوامع بشرى تعهد و احترام در ديدگاه قرآن مسووليت درباره تعهد آيات قرآن مبنى بر لزوم وفاى به عهدالهى .

معارف و معاريف ٥ جلد.
سيدمصطفى حسينى دشتى انتشارات اسماعيليلا ن پائيز ١٣٦٩ قيمت دوره ١٢٠٠٠ ريال .

كتاب حاضر بخشى از فرهنگ اجتماعى سياسى اقتصادى عبادى اخلاقى اسلام است كه به انگيزه دستيابى سريع خوانندگان به مطالب و مبانى و موضوعات دينى بدين سبك نگاشته شده است . هدف نويسنده در آغازاين بوده كه مطالب دينى بخصوص در موضوعات اخلاقى اجتماعى را پس از استخراج از كتب حديث و دسته بندى به فارسى برگرداند و تحت عناوين و واژه هاى مانوس و سهل الحضم تنظيم كند تا براى هر قشرى ازاقشار مردم قابل استفاده باشد و هر كس بتواند به راحتى طبق حروف الفباء به خواسته خويش دست يابد.

ولى از باب( الكلام يجرالكلام) دراثناى نگارش بر حسب ضرورت از آيات قرآن استفاده شده و به ترجمه مختصرى ازاعلام نيزاشاره گرديده است . نام كتاب( معارف و معاريف) هم بدين جهت برگزيده شده است .

از آن جا كه اين كتاب براى مدارج مختلف علمى و فرهنگى نگاشته شده است از ذكر مطالب مبهم و مغلق و رواياتى كه فهم آن براى عموم مشكل بوده خوددارى شده است . مطالب كتاب ساده و دست يابى به آن آسان مى باشد.

اين كتاب كه به صورت فرهنگ مطالب گوناگون اسلامى عرضه شده است از واژه( آب) در جلداول آغاز و به( ى) در جلد پنجم پايان پذيرفته است .

طرائف المقال فى معرفه طبقات الرجال ٢ جلد.
علامه سيدعلى اصغر جابلقى (متوفى ١٣١٣ ه) مكتبه آيه الله العظمى مرعشى ١٤١٠ ه. تحقيق سيدمهدى رجائى تحت اشراف سيدمحمود مرعشى قيمت دوره ٥٠٠ ريال .

مقدمه تحقيق از حضرت آيه الله العظمى مرعشى تحت عنوان (رساله الظرائف فى ترجمه صاحب الطرائف) مى باشد كه حضرت ايشان با آن شناختى كه از رجال بزرگ از جمله صاحب طرائف داشتند بر شرح زندگى و ويژگيهاايشان مى پردازند. درابتداء در توصيف علم رجال مى نويسند:

(علم رجال از مهمترين علوم اسلامى است زيرا مرجع تشخيص در تمييز روايات صحيح از ضعيف مى باشد).

علم رجال تاكنون به سبكهاى گوناگون براهل تحقيق عرضه شده است : به گونه طبقه بندى رجال از
صحابه پيامبر(ص) تا متاخرين و بالعكس ترجمه رواه و...

كتاب حاضر براساس طبقه بندى تنظيم شده است . طبقات رااز عصر خويش آغاز كرده تا صحابه پيامبر(ص) كه حدود ٣١ طبقه شده است .

اين كتاب به شهادت آيه الله مرعشى از بهترين كتابهاى است كه ايشان بدان دست يافته اند.اين كتاب در فن خود از ترتيب واسلوب بسيار پسنديده اى برخورداراست نسخه خطى اين كتاب كه به قلم مولف نگاشته شده در كتابخانه آيه الله مرعشى موجود مى باشد فوائد بى شمارى بر تنظيم رجال به گونه طبقه بندى مترتيب است .

از جمله دراستنباط مسائل فقهى از طرفى فاصله بين رواه كه موجب مرسله بودن روايت مى شود و در نتيجه غيرقابل استدلال ولى با مراجعه به طبقات رجال روشن مى شود كه فلان را وى براثر درك زمان طولانى مى تواند مروى عنه اين راوى قرار گايرد واز طرف ديگراصحاب هرامام معصومى مشخص مى گردد.

ترتيب رجال مذكور به اين گونه است كه از رجال زمان مولف طبقه را شروع كرده و مشايخ و... بالا مى رود تا به صحابه رسول خدا( ص) مى رسد.

درباره طبقات رجال در ميان علماء فريقين تاليفاتى وجود دارد كه معمولااز صحابه پيامبر(ص) طبقه را شروع كرده اند تا رجال عصر خود به ترتيب استاد شاگردى و شيخ و مشايخ . سبك طبقه بندى كتاب مورد نظر در بين تاليفات رجالى كمتر نمونه دارد. لذااين جهت مى تواند رهگشاى خوب براى پژوهشگران در موضع رجال و حديث باشد. طبقات براساس نام سپس كنيه والقاب كه هر كدام در شماره مخصوص خود قرار گرفته با ذكر صفات مورد نيازاز راوى تنظيم شده است .

اين كتاب مشتمل است بر مقدمه و ده باب و خاتمه . در مقدمه در دو مطلب مورد بحث قرار گرفته است .

١. تعريف علم رجال و درايه .

٢. رموز مورداستفاده در كتاب حاضر.

اينك ابواب دهگانه كتاب :

١. بيان طبقات رجال از زمان مولف تا زمان صحابه رسول خدا(ص) در همه طبقات ملاحظه راوى و مروى عنه شده و راوى در يك طبقه و مروى عنه در طبقه ديگر قرار گرفته است .

٢.القاب نسبيه و شرح حال .

٣.القاب غيرنسبيه و شرح حال .

٤.اسماءالقاب كنيه و مدت عمرائمه( ع) و آنچه مربوط به ترجمه آنان مى باشد.

٥. تعداد مذاهب و فرقه هاى مختلف كه پس از رسول خدا(ص) پديد آمده اند.

٦.اقسام حديث واصطلاحات مربوط به آن .

٧. بيان آنچه در علم رجال موجب مدح و قبول روايت و يا ذم و رد روايت مى شود

٨. منشااختلاف مذاهب گوناگونه و بيان حقانيت مذهب شيعه اثنى عشرى از طريق اهل سنت .

٩. بيان ١٤ فايده مهم و نافع براى پژوهشگران موضوعات رجال .

مباحث خاتمه بدين شرح است :

١. بيان مشايخ فن رجال كه بالغ بر شصت نفر مى باشند.

٢. بيان طرفى كه به صاحبان مصنفات و كتب روايى منتهى مى شود.

٣. شرح حال مولف كتاب .

نجات بخشى دراديان
محمدتقى راشد محصل موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى ١٣٦٩ ٢٧٩ صفحه قيمت ١٢٠٠ ريال .
انديشه نجات بخشى و ظهور نجات دهنده اى كه در دوره پايانى زندگى بشر دراين جهان نظامى منطبق با قانونهاى الهى برقرار سازد دراديان وجود دارد. تحقق اين نظام ثمره كوشش گزيدگان و مردان حقى است كه زندگى آدمى خسته و وامانده را رنگى نو مى بخشند و به چيرگى اهريمن و مظاهر ناپاك او در روى زمين پايان مى دهند. دراين حكومت الهى فرهنگ و دانش به اوج مى رسد و تنگى و سختى جاى را به گشايش و آسايش مى دهد. كمال مطلوب گروندگان راستين حاصل مى شود.

دراين كتاب كوشش شده است تا جلوه هاى گوناگون اين انديشه بنيادى دراديان نشان داده شود. مطالب كتاب در يك مقدمه و چهار گفتار گرد آمده است .

مقدمه آن در بردارنده سيرانديشه نجات بخشى دراديان مختلف است .

گفتار نخست : دراين گفتار مساله موعود و مطالب مربوط بدان از ديد زردتشتيان بررسى شده است . و مطالب اين گفتار را نه بخش زير تشكيل مى دهد:

بخش اول : بررسى سيماى آينده سازان و نجات بخشان بر بنياد متنهاى اوستايى (وستاى قديم و جديد)

بخش دوم : تصويرى از جهان پايان است . يعنى جهانى كه پس از ظهور آخرين نجات بخش شكل مى گيرد.

بخش سوم : مساله( موعود) در متون فارس ميانه مطرح شده است .

بخش چهارم :از قيامهايى گفتگو مى كند كه زمينه ساز ظهور نخستين نجات ( هدشيدر) در دين زردشتى است .

در بخشهاى پنجم و ششم و هفتم :از چگونگى قيام سه موعوداصلى دين زردشتى سخن مى رود.

بخش هشتم : سيماى جهان در عصرانتظار.

بخش نهم : توصيف جهان پايانى است يعنى جهانى كه (سوشيانس ) آخرين موعود زردشتى مى سازد اين دوران كه بيش از ٥٧ سال نمى پايد عصرى است كه خواست و آرزوى همه نيكان در آن متجلى مى شود. گفتار دوم : مطالب اين گفتار نظمى همانند گفتار پيشين دارد و داراى چهاربخش است كه در بخش نخست ويژگيهاى نجات دهنده وانديشه نجات بخشى در تورات وانجيل بررسى شده است .

در بخش دوم زمان نجات دهنده (مسيح ) و چگونگى قيام او بحث شده است و بالاخره بخش سوم و چهارم به ترتيب به توصيف جهان پيش از ظهور مسيح و پس از آن اختصاص دارد.

گفتار سوم : دراين گفتار( موعود)از ديدگاه شيعيان دوازده امامى بررسى شده است . مطالب اين گفتار در شش بخش زير تنظيم شده است .

بخش اول : بحثى كوتاه درباره تولدامام زمان و زندگى و غيبت آن حضرت است .

بخش دوم : بررسى و تحليل مسائلى كه با غيبت درارتباط است .

بخش سوم : توصيف دوران آمادگى وانتظار.

بخش چهارم : چهره جهان را در دوران انتظار نشان مى دهد.

بخش پنجم : طليعه قيام مهدى( ع) را توصيف مى كند و تاثيرى كه اين انقلاب در شؤون مختلف اجتماعى خواهد گذاشت .

بخش ششم : توصيف ويژگيهاى حكومت جهانى حضرت مهدى( عج) .

گفتار چهارم : نتيجه اى است كه از كنار هم گذاشتن مطالب سه گفتار نخست گرفته شده است . دراين بخش شباهتها واختلافهاى اين انديشه در اديان با يكديگر سنجيده شده اند.