إختيار معرفة الرجال المعروف بـ رجال الكشي - الشيخ الطوسي - الصفحة ٨ - مقدمة أمين المؤتمر الألفي للشيخ الطوسي

كتاب كه پس از فهرست معروف ابن نديم تأليف گرديده همانطور كه مؤلف هردو كتاب نيز در مقدمه تصريح مى‌نمايند: فهرست مؤلفان و مصنّفان شيعه و ذكر آثار و تأليفات آنان در كليه علوم است. توثيق روايان و جرح و تعديل رواة غرض و نتيجه تبعى‌است. اما كتاب رجال شيخ، مخصوص ضبط و احصاء صحابه رسول اكرم (ص) و اصحاب ائمه اهل‌بيت و راويان حديث است و بهمين ترتيب مبوب گرديده‌است. درباره بسيارى از رجال جز ذكر نام توضيح ديگرى در اين كتاب ديده نمى‌شود و آثار و تأليفات آنان مطلقا در آن ملحوظ نبوده‌است.

و اما كتاب «اختيار معرفة الرجال» و اصل آن «معرفة الناقلين» بهيچ يك از اين دو منظور تحرير نگرديده بلكه هدف اصلى در تأليف آن دو كتاب ذكر روايات و اخبار مربوط براويان و رجال است و با اينكه در اين كتاب نام اشخاص بحسب صحابه رسول اكرم (ص) و اصحاب ائمه باب‌بندى نشده و حتى ترتيب حروف «الف‌با» در آن مراعات نگرديده‌است اما با يك سير اجمالى روشن مى‌شود كه معرفى طبقات و تقدم و تأخر تاريخ زندگى رجال، تا حدى موردنظر بوده‌است. در آغاز، نام برخى از صحابه رسول اكرم كه از ياران و شيعيان على عليه السلام بشمار مى‌رفته‌اند ديده مى‌شود و بعدا بترتيب نسبى، اصحاب ائمه پى‌درپى (صرف‌نظر از خلط و اشتباه واقع در پاره‌اى از تراجم) آمده و تدريجا برجال معاصر حضرت هادى و حضرت عسكرى عليهما السلام و سپس رجال عصر غيبت صغرى كه عده‌اى جزء مشايخ كشى و كلينى بوده‌اند ختم مى‌شود.

اين كتاب معتبرترين مأخذ و قديمترين سند تاريخ تشيّع در عصر اول دوران حيات ائمه شيعه و همچنين رابطه شيعيان با ائمه خود، تشكيلات شيعه، فرقه‌ها و دسته‌بندى‌هاى داخلى، رقابتها و ادعاهاى بى‌جاى برخى‌