طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٣٥

يا بعصر مصنف نزديك باشد پيدا نشد، و قديمترين نسخه كه بدست آمده لا اقل سيصد سال از زمان مؤلّف مؤخّر بوده. فلهذا تا درجه امكان اختلاف نسخه‌ها ضبط شده، و در متن اسلوب كتابت نسخه «ق» كه اقدم و اصحّ نسخ بود عينا رعايت گرديد،- و هر كجا آن نسخه افتاده يا زيادى داشت، يا مسلما مرجوح بود، از نسخه‌هاى ديگر افزوده- و اصلاح شد، و آنچه در نسخه مزبور بوده هم آنجا در ذيل صفحه آورديم.

نسخه‌هائى- كه كتاب حاضر از روى آنها تصحيح- و اصلاح شده بدين قرار است:

١- نسخه «ق» كه گر چه تاريخ تحرير ندارد، ولى ظاهرا در قرن هشتم در تركيّه كتابت شده، و نسخه- كه اين نسخه را از روى آن نويسانيده‌اند تصحيح و مقابله شده بوده،- و چون كاتب اهل علم نبوده- اختلاف نسخ و قراءتها را همه جا در متن آورده؛ اندكى از آخر «مجسطى- هيأت» و تمام قسمت «ارثماطيقى- حساب» و «موسيقى» از آخر نسخه افتاده است و اين نسخه باديب فاضل متتبّع جناب آقاى عباس اقبال آشتيانى استاد محترم دانشگاه متعلق است- كه با كمال سخاء- و فتوّت بى‌دريغ باين بنده مرحمت فرمودند، و بدين مكرمت مرا در انجام اين مهم يارى كردند، و قرين تشكر- و امتنانم قرار دادند، كثّر اللّه في الأساتيد مثله ٢- نسخه «م» كه بخط نسخ ظاهرا در قرن نهم نوشته شده، داراى سر لوح عالى- و مجدول بطلاى اشرفى است، تاريخ تحرير ندارد، ولى كامل است، و تمام اقسام رياضى را نيز دارد، بر اسلوب كتابت قدماء نوشته شده. مثلا بجاى «كه» «كى» و دالها را غالبا بشكل ذال نوشته‌اند،