ترجمه تفسیر المیزان

ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٨

مناسبت درباره آيه ٨ از سوره طه: «(اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‌)» چنين مى‌گويند:

«و من غرر الآيات فى السورة قوله تعالى ....»[١] و چون آيه: «(اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...)»[٢] بطور وضوح جريان توحيد خداوند سبحان را كه ريشه همه معارف قرآنى است بيان مى‌نمايد، سخن مرحوم استاد در اين باره آنست كه «... و من غرر الآيات فيها آية النور»[٣].

و از اين جهت كه غبار كثرت در روز ظهور وحدت حقه زايل مى‌گردد و در آن روز روشن مى‌شود كه همه كارها از آن خداى سبحان مى‌باشد كه در حقيقت روز ظهور توحيد راستين است از آيه: «(يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ‌)»[٤] چنين ياد مى‌كنند «... و هى من غرر الآيات»[٥] و در تأييد اين مطلب وقتى از محضر مرحوم استاد علّامه پرسيدم به چه مناسبت سوره مباركه «يس» قلب قرآن است، فرمودند: همين سؤال را از حضور استادمان مرحوم آقاى قاضى (همان عارف نامور و عالم ربانى) پرسيدم، ايشان در جواب فرمودند بمناسبت دو آيه آخر سوره: «(إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ- فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌)» لذا مرحوم استاد درباره اين دو آيه چنين مى‌فرمايد: «و من غرر الآيات فيها قوله تعالى انما امره ...»[٦] و همچنين آيه:(«وَ أَنَّ إِلى‌ رَبِّكَ الْمُنْتَهى‌)» كه هدف نهايى آفرينش و تدبير آن و قرارگاه كاروان سالار جهان انسانى حضرت پيامبر اكرم ٦ را خداوند سبحان مى‌داند.

و نيز آيه: «(وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌)» كه پيوند ضرورى عمل با عامل را در قيامت ترسيم مى‌كند از اين جهت كه خطوط كلى سير مسافران كوى هستى و همچنين مدار پاداش و كيفر را بيان مى‌نمايند جزء آيات كليدى به حساب آمده و درباره آنها چنين مى‌فرمايند: «و من غرر الآيات فيها اى فى سورة النجم قوله‌(وَ أَنَّ إِلى‌) ...»[٧] زيرا در آيه:

«(وَ أَنَّ إِلى‌ رَبِّكَ‌)» همه تدبيرها و ايجاد روابط بين اشيا و پرورش آنها فقط به خداوند سبحان منتهى خواهد شد. لذا در تأييد آن فرمودند: «... و الآية تثبت الربوبيّة المطلقة للَّه‌


[١] الميزان ج ١٤ ص ١٢٩.

[٢] سوره نور آيه ٣٥.

[٣] الميزان ج ١٥ ص ٨٤.

[٤] سوره انفطار آيه ١٩.

[٥] الميزان ج ٢٠ ص ٣٣٤.

[٦] الميزان ج ١٧ ص ٦٤.

[٧] الميزان ج ١٩ ص ٢٥.