وفيات الأعيان
(١)
١ ص
(٢)
٧ ص
(٣)
٩ ص
(٤)
١٠ ص
(٥)
١٢ ص
(٦)
١٦ ص
(٧)
٢٠ ص
(٨)
٢٧ ص
(٩)
٢٨ ص
(١٠)
٣٢ ص
(١١)
٣٤ ص
(١٢)
٣٦ ص
(١٣)
٣٨ ص
(١٤)
٤٠ ص
(١٥)
٤١ ص
(١٦)
٤٢ ص
(١٧)
٤٤ ص
(١٨)
٤٥ ص
(١٩)
٤٦ ص
(٢٠)
٤٧ ص
(٢١)
٤٨ ص
(٢٢)
٤٩ ص
(٢٣)
٥٣ ص
(٢٤)
٥٧ ص
(٢٥)
٦١ ص
(٢٦)
٦٢ ص
(٢٧)
٦٤ ص
(٢٨)
٧١ ص
(٢٩)
٧٦ ص
(٣٠)
٨١ ص
(٣١)
٨٣ ص
(٣٢)
٨٩ ص
(٣٣)
٩١ ص
(٣٤)
٩٣ ص
(٣٥)
٩٦ ص
(٣٦)
٩٨ ص
(٣٧)
١٠٠ ص
(٣٨)
١٠٢ ص
(٣٩)
١٠٥ ص
(٤٠)
١٠٦ ص
(٤١)
١٠٨ ص
(٤٢)
١٠٩ ص
(٤٣)
١١٢ ص
(٤٤)
١١٥ ص
(٤٥)
١١٧ ص
(٤٦)
١٢٠ ص
(٤٧)
١٢٣ ص
(٤٨)
١٢٦ ص
(٤٩)
١٢٧ ص
(٥٠)
١٢٩ ص
(٥١)
١٣١ ص
(٥٢)
١٣٢ ص
(٥٣)
١٣٣ ص
(٥٤)
١٣٥ ص
(٥٥)
١٣٦ ص
(٥٦)
١٣٧ ص
(٥٧)
١٣٩ ص
(٥٨)
١٤٠ ص
(٥٩)
١٤٣ ص
(٦٠)
١٤٥ ص
(٦١)
١٥٦ ص
(٦٢)
١٥٨ ص
(٦٣)
١٦٣ ص
(٦٤)
١٦٤ ص
(٦٥)
١٦٦ ص
(٦٦)
١٦٧ ص
(٦٧)
١٧٠ ص
(٦٨)
١٧٧ ص
(٦٩)
١٧٨ ص
(٧٠)
١٨٠ ص
(٧١)
١٨٣ ص
(٧٢)
١٨٤ ص
(٧٣)
١٨٨ ص
(٧٤)
١٩٠ ص
(٧٥)
١٩٣ ص
(٧٦)
١٩٥ ص
(٧٧)
١٩٦ ص
(٧٨)
١٩٨ ص
(٧٩)
١٩٩ ص
(٨٠)
٢٠٣ ص
(٨١)
٢٠٤ ص
(٨٢)
٢٠٥ ص
(٨٣)
٢٠٩ ص
(٨٤)
٢١٢ ص
(٨٥)
٢١٥ ص
(٨٦)
٢١٦ ص
(٨٧)
٢١٧ ص
(٨٨)
٢١٩ ص
(٨٩)
٢٢٣ ص
(٩٠)
٢٢٥ ص
(٩١)
٢٢٦ ص
(٩٢)
٢٢٧ ص
(٩٣)
٢٢٨ ص
(٩٤)
٢٣٢ ص
(٩٥)
٢٣٥ ص
(٩٦)
٢٣٧ ص
(٩٧)
٢٤١ ص
(٩٨)
٢٤٢ ص
(٩٩)
٢٤٣ ص
(١٠٠)
٢٤٦ ص
(١٠١)
٢٤٨ ص
(١٠٢)
٢٥١ ص
(١٠٣)
٢٥٤ ص
(١٠٤)
٢٥٥ ص
(١٠٥)
٢٥٨ ص
(١٠٦)
٢٥٩ ص
(١٠٧)
٢٦١ ص
(١٠٨)
٢٦٣ ص
(١٠٩)
٢٦٥ ص
(١١٠)
٢٦٦ ص
(١١١)
٢٦٩ ص
(١١٢)
٢٧٢ ص
(١١٣)
٢٧٤ ص
(١١٤)
٢٧٨ ص
(١١٥)
٢٨١ ص
(١١٦)
٢٨٢ ص
(١١٧)
٢٨٤ ص
(١١٨)
٢٨٦ ص
(١١٩)
٢٩٠ ص
(١٢٠)
٢٩٣ ص
(١٢١)
٢٩٥ ص
(١٢٢)
٢٩٧ ص
(١٢٣)
٢٩٩ ص
(١٢٤)
٣٠٠ ص
(١٢٥)
٣٠١ ص
(١٢٦)
٣٠٣ ص
(١٢٧)
٣٠٥ ص
(١٢٨)
٣٠٧ ص
(١٢٩)
٣٠٩ ص
(١٣٠)
٣١٢ ص
(١٣١)
٣١٣ ص
(١٣٢)
٣١٧ ص
(١٣٣)
٣١٩ ص
(١٣٤)
٣٢٠ ص
(١٣٥)
٣٢٢ ص
(١٣٦)
٣٢٥ ص
(١٣٧)
٣٣٠ ص
(١٣٨)
٣٣١ ص
(١٣٩)
٣٣٥ ص
(١٤٠)
٣٣٦ ص
(١٤١)
٣٣٧ ص
(١٤٢)
٣٣٨ ص
(١٤٣)
٣٣٩ ص
(١٤٤)
٣٤٠ ص
(١٤٥)
٣٤٢ ص
(١٤٦)
٣٤٥ ص
(١٤٧)
٣٤٦ ص
(١٤٨)
٣٤٨ ص
(١٤٩)
٣٥٠ ص
(١٥٠)
٣٥٥ ص
(١٥١)
٣٥٨ ص
(١٥٢)
٣٦٣ ص
(١٥٣)
٣٦٦ ص
(١٥٤)
٣٦٩ ص
(١٥٥)
٣٧١ ص
(١٥٦)
٣٧٣ ص
(١٥٧)
٣٧٥ ص
(١٥٨)
٣٧٦ ص
(١٥٩)
٣٧٨ ص
(١٦٠)
٣٨٢ ص
(١٦١)
٣٨٣ ص
(١٦٢)
٣٨٥ ص
(١٦٣)
٣٨٧ ص
(١٦٤)
٣٨٩ ص
(١٦٥)
٣٩١ ص
(١٦٦)
٣٩٥ ص
(١٦٧)
٣٩٧ ص
(١٦٨)
٣٩٩ ص
(١٦٩)
٤٠١ ص
(١٧٠)
٤٠٧ ص
(١٧١)
٤٠٩ ص
(١٧٢)
٤١١ ص
(١٧٣)
٤١٦ ص
(١٧٤)
٤١٩ ص
(١٧٥)
٤٢١ ص
(١٧٦)
٤٢٩ ص
(١٧٧)
٤٣١ ص
(١٧٨)
٤٣٦ ص
(١٧٩)
٤٤٠ ص
(١٨٠)
٤٤١ ص
(١٨١)
٤٤٢ ص
(١٨٢)
٤٤٣ ص
(١٨٣)
٤٤٤ ص
(١٨٤)
٤٤٦ ص
(١٨٥)
٤٤٨ ص
(١٨٦)
٤٥١ ص
(١٨٧)
٤٥٢ ص
(١٨٨)
٤٥٤ ص
(١٨٩)
٤٥٦ ص
(١٩٠)
٤٥٩ ص
(١٩١)
٤٦٠ ص
(١٩٢)
٤٦٣ ص
(١٩٣)
٤٦٦ ص
(١٩٤)
٤٧٠ ص
(١٩٥)
٤٧٥ ص
(١٩٦)
٤٧٩ ص
(١٩٧)
٤٨٠ ص
(١٩٨)
٤٨١ ص
(١٩٩)
٤٨٣ ص
(٢٠٠)
٤٨٦ ص
(٢٠١)
٤٨٨ ص
(٢٠٢)
٤٩١ ص
(٢٠٣)
٤٩٤ ص
(٢٠٤)
٤٩٧ ص
(٢٠٥)
٤٩٨ ص
(٢٠٦)
٥٠١ ص
(٢٠٧)
٥٠٦ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص

وفيات الأعيان - ابن خلكان - الصفحة ٤٢٠

حاصرا دمشق وأخذاها من الأفضل وأعطياه [١] صرخد، فمضى إليها وأقام بها قليلاً، فمات العزيز بمصر وتولى ولده الملك المنصور محمد وكان صغيراً، فطلب الملك الأفضل من صرخد ليكون أتابكه، وكان طلبه يوم الأربعاء التاسع والعشرين من صفر سنة خمس وتسعين وخمسمائة، عقيب موت أخيه العزيز عثمان، ومشى في ركاب المنصور محمد ابن العزيز.
ثم أن الملك العادل قصد الديار المصرية وأخذها، ودفع للأفضل عدة بلاد بالشرق [٢] ، فمضى إليها، فلم يحصل له سوى سميساط فأقام بها، ولم يزل بها إلى أن مات.
وما أحسن كلام القاضي الفاضل، من جملة كتاب كتبه في أثناء هذه الوقائع: " أما هذا البيت فإن الآباء منه اتفقوا فملكوا، والأبناء اختلفوا فهلكوا، وإذا غرب نجم فما في الحيلة تشريقه، وإذا بدا خرق ثوبٍ فما يليه إلا تمزيقه، وهيهات أن يسد على قدر طريقه، وقد قدر طروقه، وإذا كان الله مع خصم على خصم، فمن كان الله معه فمن يطيقه ".
وكان الأفضل فيه فضيلة [٣] ومعرفة وكتابة ونباهة، وكان يحب العلماء ويعظم حرمتهم، وله شعر. فمن المنسوب إليه أنه كتبه إلى الإمام الناصر يشكو من عمه العادل وأخيه العزيز لما أخذ منه دمشق [٤] :
مولاي إن أبا بكر وصاحبه ... عثمان قد غصبا بالسيف حق علي
وهو الذي كان قد ولاه والده ... عليهما فاستقام الأمر حين ولي
فخالفاه وحلا عقد بيعته ... والأمر بينهما والنص فيه جلي
فانظر إلى حظ هذا الاسم كيف لقي ... من الأواخر ما لقي من الأول فجاء جواب الإمام الناصر وفي أوله:


[١] في المسودة: وأعطاه.
[٢] ر: بالمشرق.
[٣] ن: وكان ذا فضيلة.
[٤] ورد هذا الشعر في عدة مصادر، انظر مثلاً تمام المتون: ٢٤٩ وفيه جواب الناصر أيضاً.