چهارده نور پاك (فارسي) - دكتر عقيقى بخشايشي - ج ١٣ - الصفحة ١٧٢٥

گوشه‌هاى زندان به سر مى بردند از اين رو در شرح حال حضرت امام حسن عسكرى (عليه السلام) مى خوانيم كه در مدت كوتاه از عمر ٢٨ سالهء خود، چندين بار به زندان خليفهء عباسى " معتمد " افكنده شده است يا اينكه رفت و آمد شيعيان و پيروان او، تحت نظر و مراقبت مأمورين خليفه صورت مى گرفته است، يا دريافت پاسخ يك سؤال مذهبى، با مشكلات و ناراحتيهاى عديده انجام مى گرفت.
خلفاى معاصر امام امام حسن عسكرى (عليه السلام) در دوران حيات كوتاه مدت خود (٢٨ سال) اعم از دوران امامت و غيره با شش تن از خلفاى عباسى هم عصر بوده كه روزگار هر شش تن از نظر انقلابات و اوضاع سياسى آن روز از دوران حكومت ديگر خلفاى عباسى، سياه تر بود كه به اختصار به نام آنان اشاره مى گردد:
١. متوكل يا نرن عرب:
جعفر فرزند محمد فرزند هارون آغاز خلافت او به سال ٢٣٢ همان سال تولد امام عسكرى (ع) بود و پايان كار او سال ٢٤٧ هجرى است و مدت خلافت او ١٤ سال و ٩ ماه به طول كشيد. در عصر او فساد و تباهى و سفاكى دستگاه خلافت، به اوج خود رسيد و عداوت و كينهء خاندان رسالت به حدى بالغ گرديد كه با دستور وى زيارت نجف و كربلا ممنوع گرديد و قبر مطهر سرور شهيدان با خاك يكسان شد و بر زائرين جريمه تعيين گرديد. از دانشمندانى كه در عصر او زندگى كرده اند مى توان " هشام بن حكم "، " فرآء نحوى "، و از فقهاى اهل سنت مى توان " ابن حنبل "، " اسكافى " و " ابن راوندى " را نام برد. شيعه در دوران او در محنت واندوه فراوان به سر مى برد تا اينكه به دست اتراك لشكر خود، كشته شد و حكومت به منتصر رسيد. (١) ٢. منتصر:
محمد فرزند جعفر در همان روز كه متوكل كشته شد به سال ٢٤٧ در كاخ جعفرى به