الأربعون حديثاً - الفاضل القطيفي، عليرضا هزار - الصفحة ١٥
درخشش و نمود روايتِ متواتر [١] ، يا مشهور [٢] ، ويا دستِ كم ، مستفيض [٣] «مَنْ حفظ مِنْ اُمّتي أربعينَ حديثاً ، ممّا يحتاجون إليه من أمر دينهم ، بعثه اللّه يوم القيامة فقيهاً عالماً» [٤] ، بر تاركِ متون حديثىِ خاصّه وعامّه ، به يقين در شوراندنِ اين انديشه و گستراندنِ اين ساحت ، تأثير فراوان داشته است . به هر روى ، چه واژه «حَفِظَ» را بر نشر و نگاهدارى پيام شريعت و چهل بانگ دينى در ميان جامعه معنا كنيم و يا آن را در مفهوم «از بَر كردن» كه كتابت را هم شامل شود ، منحصر بدانيم ، ويا با نظر به اختلاف نسخه ها و نيز نقل هاى گونه گون حديث ـ كه در برخى منابع به جاى «مَنْ حَفِظَ» ، «مَنْ حَملَ» ، «مَنْ نَقَلَ» ويا «مَنْ كَتَب» آمده است ـ ، آن را از باب نقل به معنا و نظر عرف ، اعمّ از «در ياد سپردن» بدانيم ، موجب شده است كه بازار اين نوع نگارش در ميان شيعيان و نيز سنيان هماره گرم و پويا باشد ، تا آنجا كه پاره اى شمارگان اربعين نگارى ها را تا هزار هم گفته اند [٥] .
[١] شرح الكافي ، ملا صالح مازندرانى ، ج٢ ، ص٢٢٨ .[٢] مرآة العقول ، ج١ ، ص٣٤ .[٣] الأربعين ، محمدباقر بن محمدتقى مجلسى ، ص١٠ .[٤] الخصال ، ص٣٢٠ ؛ الوافي ، ج١ ، ص١٣٦ ؛ بحار الأنوار ، ج٢ ، ص١٥٨ ؛ كنز العمال ، ج١٠ ، ص٢٢٥ ؛ كشف الظنون ، ج٢ ، ص١٠٣٦ .[٥] زندگانى سردار كابلى ، كيوان سميعى ، ذيل كتاب اربعين سردار كابلى . براى اطّلاع بيشتر ، ر . ك : الأربعون حديثاً ، محمّدتقى شوشترى ، ص٣ ؛ نيز ر . ك : فصل نامه علوم حديث ، ش١٤ ، ص١٣٩ ؛ «چهل حديث نويسى و حديث اربعين» ، دكتر نادعلى عاشورى ؛ ماه نامه آيينه پژوهش ، ش٦٦ ، ص١٨٥ : «گزارش از شصت اربعين علوى» ، از نگارنده .