درس چهارم: فضائل و مكارم اخلاق (٢)
ب- رفتار و اخلاق اجتماعى‌ از آنجا كه انسانها داراى زندگى اجتماعى هستند و به طور طبيعى با همنوعان خود برخورد دارند اخلاق اجتماعى در زندگى آنان از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. و چون به فرموده امام جواد (ع):
«النَّاسُ اشْكالٌ وَ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‌ شاكِلَتِهِ» «١» مردم گونه‌هاى متفاوتى هستند و هر كس بر طبق طبيعت و مرام خود عمل مى‌كند.
حساسيت زندگى اجتماعى و روش برخورد در جامعه مشخص مى‌گردد.
معصومان عليهم السلام براى اخلاق اجتماعى جايگاه ويژه‌اى قائل بودند تا جايى كه عزّت و ذلّت اجتماعى انسان را در گروه اخلاق او مى‌دانستند.
على (ع) در اين باره مى‌فرمايد:
«رُبَّ عَزيزٍ اذَلَّهُ خُلْقُهُ و ذَليلٌ اعَزُّهُ خُلْقُهُ» «٢» چه بسيار عزيزى كه اخلاق بدش، او را ذليل كرد، و چه بسيار ذليلى كه بر اثر حسن خلق به عزّ و بزرگى دست يافته است.
سيره اخلاقى امامان معصوم عليهم السلام بهترين الگو براى پيروى در اخلاق اجتماعى است. آن بزرگواران با عمل و راهنماييهاى ارزشمند خود بهترين شيوه زندگى اجتماعى را به ما آموختند. امام جواد (ع) درباره جلب محبت اجتماعى مى‌فرمايد: