مفردات‌ ما ابرى‌ء: تبرئه نمى‌كنم امّاره: بسيار امر كننده‌ نفسى: خودم سوء: بدى‌ انّ: همانا رحم: رحم كند در وجود انسان دو نيروى رحمانى و نفسانى وجود دارد و خداوند اين دو نيرو را به انسان فهمانده است. «١» در واقع اين دو نيرو در درون انسان با يكديگر در مقابله مى‌باشند و هر كدام پيروز شوند وجود انسان را مالك مى‌شوند.
نفس انسان داراى مراتب مهم سه گانه زير است كه عبارتند از: نفس اماره، لوّامه و مطمئنه.
نفس در واقع خود انسان است و همان چيزى است كه فكر و اراده مى‌كند. گاهى اين نفس تحت فرمان عقل نيست به طور مرتب دچار هوى و هوس مى‌شود آن را نفس اماره گويند و نفس لوّامه همان نفس ملامت‌گراست در مواقعى كه از انسان خطايى سر مى‌زند او را مورد سرزنش و عذاب قرار مى‌دهد. «٢» نفس مطمئنه حالتى است كه انسان در آن به اطمينان و آرامش مى‌رسد و به چيزى جز خدا نمى‌انديشد. مفاد اين آيه سخن حضرت يوسف (ع) است كه نفس خود را منزّه نمى‌داند و مى‌گويد