مراجعه به غير هم جنس اشكالي ندارد. (١٦) سؤال : مقصود از "اضطرار" كه به موجب آن مي‌توان به پزشك نامحرم مراجعه نمود، چيست ؟ جواب : اگر تأخير تا دسترسي به پزشك محرم موجب خطر يا تشديد بيماري يا تأخير در بهبودي مي‌شود، "اضطرار" صدق مي‌كند. همچنين اگر مراجعه به محرم موجب عسر و حرج براي او مي‌شود مي‌تواند به نامحرم مراجعه كند. (١٧) سؤال : همان گونه كه مي‌دانيد معاينه پزشكي تنها شامل گرفتن نبض و اندازه گيري حرارت و فشار خون نيست، بلكه طبق نظريه هاي علوم پزشكي شامل نگاه، لمس و نيز معاينات فيزيكي خاص در مورد اعضا و جوارح - كه معمولا از روي لباس امكان پذير نيست - در مورد هر بيمار و در هر شرايط مي‌شود; و براي تشخيص ساده بسياري از بيماريها، عدم تحميل هزينه هاي اضافي ناشي از آزمايشات متعدد بر بيمار، تسريع تشخيص و كاستن از خطرات تشخيص به وسيله راههاي ديگر، وظيفه پزشكي انجام هريك را ايجاب مي‌كند و در صورت عدم انجام آنها به طور كامل، تشخيص كه بايد به راحتي صورت گيرد انجام نمي شود و با عدم تشخيص، بيماري پيشرفت مي‌كند و جان بيمار در معرض خطر قرار مي‌گيرد. حال با توجه به اينكه در فتاواي مراجع بزرگوار آمده است كه اگر پزشك زن در دسترس باشد جايز نيست بيمار زن به پزشك مرد مراجعه نمايد، خواهشمند است در موارد زير بفرماييد: الف : اگر به طور مثال زن بيماري كه جانش در خطر است به تنها پزشك يك روستاي دورافتاده كه مرد است مراجعه كند، آيا اين پزشك مجاز است هر گونه معاينه ضروري را در مورد بيمار انجام دهد؟ جواب : حكم داير مدار ضرورت و ناچاري براي بيمار مي‌باشد; پس در موردي كه معالجه ضرورت عرفي داشته باشد و مراجعه به هم جنس و محرم ميسور نباشد و معالجه پزشك نامحرم بر معاينه و نظر و لمس توقف داشته باشد، به مقدار لزوم جايز و در بعضي موارد لازم مي‌باشد; و اگر نظر به وسيله آينه و لمس به وسيله دستكش ممكن و كافي باشد، از نظر و لمس مستقيم اجتناب شود. ب : در فرض فوق اگر جان بيمار در خطر نباشد بلكه يك بيماري خفيف يا