احكام پزشكي - منتظري، حسينعلي - الصفحة ١٥٠ - آزمايشهاي تحقيقاتي

(٣٢٨) انجام آزمايشهاي پزشكي و دارويي بر روي حيوانات جايز است ; به شرط آنكه موجب اذيت و شكنجه آنها نشود. (٣٢٩) اگر در ضمن آزمايش تشخيص دهد كه ادامه تحقيقات براي داوطلب ضرر جاني دارد يا سلامت او را به خطر مي‌افكند، بايد بلافاصله آزمايشها را متوقف نمايد. (٣٣٠) در صورتي كه حفظ جان يا معالجه بيمار مستلزم آن باشد كه آزمايشهايي به لحاظ طبي و دارويي بر روي او انجام شود تا نوع بيماري دقيقا شناخته شود و درمان آن معلوم گردد، انجام اين آزمايشها بر روي خود بيمار جايز است، هرچند كه ضرر داشته باشد; اما اين ضرر بايد كمتر از ضرري باشد كه در صورت عدم انجام آزمايشها متوجه بيمار مي‌شود. (٣٣١) رضايت بيمار و اجازه او براي آزمايشهاي تحقيقاتي شرط است، هرچند آن دارو كاملا بي ضرر باشد; و در اين جهت فرقي بين مسلمان و كافر و اسيران و محكومان به اعدام و... نيست . بنابراين نمي توان كافر يا محكومان يا اسراي جنگي را مجبور به پذيرفتن آزمايش كرد يا بدون اجازه آنها آزمايش را انجام داد. (٣٣٢) سؤال : آزمايش و پژوهش روي افراد چه حكمي دارد؟ آيا مي‌توان از انسانها براي آزمايش داروها استفاده كرد؟ براي مثال معمول است كه در آزمايش داروها از گروه شاهد (گروه سالم) استفاده مي‌كنند و برخي مي‌گويند اگر اثر داروي مورد مطالعه مشخص نباشد مي‌توان گروه شاهد را انتخاب كرد ولي در مواردي كه اثر درماني داروي مورد مطالعه حتمي است و يا عدم تجويز آن سبب خطراتي مي‌شود تعيين گروه شاهد صحيح نيست . نظر شما چيست ؟ مثال ديگر: آيا از نظر اخلاقي تجويز دارونما اشكال ندارد؟ برخي مي‌گويند استفاده از داروي كاملا بي اثر (Placebo) اشكال دارد و در مقايسه يك دارو بايد آن را با داروي قديمي مقايسه كرد ولي اگر داروي قديمي موجود نباشد مي‌توان از دارونما استفاده كرد، البته دارونماي كاملا بي اثر مثل تزريق مايع نمكي داخل رگ به جاي دارو آيا بيماران چنين مسأله اي را مي‌پذيرند؟ بيماري كه به بيمارستان مراجعه مي‌كند براي درمان است نه براي آزمايش، و پيداشدن افراد