خاندان ايرواني يا راهنمايان علمي اُمَم - حشمت الواعظين قمى، سيد محمد تقى - الصفحة ١١٠ - مشجّرات خاندان ايروانى به قلم و خط شريف مرحوم آيت اللّه ميرزا يوسف ايروانى قدس سره الشريف
لا يخفى كه موضوع نسب و شناخت ارحام و انساب، علمى است عظيم القدر زيرا ريشه آدمى و عزّت انسانها به آن بستگى مستقيم داشته و دارد.
حضرت آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى قدس اللّه سره الزكيّة در كتاب طبقات النسّابين، علم نسب را از مكارم اخلاق شمرده است، ولى عظمت ارحام و انساب و شناخت آنان بطور صحيح را مىتوان از بيان وحى الهى استفاده كرد آنجا كه برگزيده خود را در آغاز رسالت مخاطب قرار داده و مىفرمايد:
وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ[١] الْأَقْرَبِينَ[٢]
يعنى خويشان خود را به يكتاپرستى دعوت نما و آنان را از عذاب من بترسان[٣].
[١] واژه عشيره در اصل از مادّه عشرة( عدد ده) گرفته شده و چون عدد ده در حدّ خود يك عدد كاملى است به جمعيّت بستگان كه انسان به وسيله آنها جمع كاملى را تشكيل مىدهد، عشيره مىگويند، و واژه معاشرت نيز از همين مادّه لغوى مشتقّ است، چرا كه انسانها را به صورت مجموعه كاملى درمىآورد.
[٢] سوره مباركه شعراء، آيه ١٢٤
[٣] بنا بر نقل ابن ابى جرير و ثعلبى و بيهقى و كتاب ارزشمند تعليقات بر احقاق الحق جلد ٤ ص ٦٢ كيفيّت ابلاغ و انذار پيامبر به نزديكان بطور اجمال چنين آمده است، كه هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بستگان خود را به خانه ابو طالب دعوت نمود در حالى كه تعداد آنان ٤٠ نفر بودند و از عموهاى پيامبر اكرم، ابو طالب، حمزه و ابو لهب نيز حضور داشتند، پس از صرف غذا هنگامى كه پيامبر خواست ايفاء وظيفه نمايد، ابو لهب با گفتههاى خود زمينه ابلاغ را از بين برد و پيامبر ناچار شد فرداى آن روز اقارب را مجدّدا به خانه-- ابو طالب دعوت نمايد، و همينكه در آن روز ثانى بستگان مشرك خود را به سوى توحيد و عدالت دعوت نمود و صراحتا اعلام فرمود اگر ايمان نياوريد من قادر بر دفاع از شما در صورت كفر نيستم، خويشان از جا برخاسته در حاليكه خنده تمسخرآميزى بر لب داشتند، به ابو طالب گفتند: به تو دستور مىدهد كه گوش به فرمان پسرت بدهى و از او اطاعت نمائى.