قول اخير از نظر دلايل فقهى قوى‌تر است، يعنى مكلف مخير است كه نماز جمعه را بخواند و يا نماز ظهر را، به نظر من اگر نماز جمعه اقامه شود احتياط موكد اين است كه مكلف بايد در نماز جمعه شركت كند.

(اذا نودى للصلاة يوم الجمعه فاسعوا الى ذكر اللّه ..).

سؤال ٥- اصل فلسفه بردگى و كنيزى در اسلام چه بوده و فعلا در اسلام وجود ندارد و فقهاى عظام كه در قسمت كفارات از جمله رهائى يك برده را مى‌نويسند منظور كدام برده است و فعلا موردى دارد يا نه؟

جواب: در جنگهاى قومى، قبل از اسلام هركس در جنگ اسير مى‌شد به منزله مملوك اسيركننده قرار مى‌گرفت و اختيارش هميشه سلب مى شد و قابل خريد و فروش بود، فعلا كه چنان جنگهايى وجود ندارد برده هم طبق قوانين امروز وجود ندارد و در كفارات، عتق برده فعلا ساقط است، مثلا كسى كه روزه ماه رمضان را عمدا افطار مى‌كند بايد شصت روز روزه بگيرد يا شصت مسكين را اطعام كند.

اسلام قانون بردگى را نياورده است، بلكه براى توازن حملات نظامى و جنگهاى نجات‌بخش، قانون رائج زمان را رد نكرد ولى راههايى براى آزادى برده گان در فقه مقرر فرمود.