مسايل لندن - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١١

او مسقط عقاب است، عقاب مسقطات چند ديگرى هم دارد مانند استغفار مريضى و اعمال صالحه و غير آنها.

سؤال ٢٣٢-

المذنب عن غير علم برى من الذنب‌

يعنى چه؟ آيا هرگناهى را كه از روى نادانى انجام دهد ولو قتل و زنا و دزدى و نوشيدن شراب و ... عقاب ندارد؟

جواب: اگر كسى حرامى را از روى علم و يا تقصير به جا آورد مستحق عقاب است و اگر جاهل قاصر است، استغفار كند و مستحق عقاب نيست.

و اگر كسى از روى جهل قصورى مال مردم را خورد يا مثلا روزه خود را باطل كرده باشد، بايد مال مردم را رد كند و روزه را قضا كند و در اعاده نماز تفصيل دارد.

(لحديث لا تعاد على الاظهر)

. سؤال ٢٣٣- كافرى كه مسلمان شود اگر مال مردم را به زور يا به خيانت خورده باشد، قتل را مرتكب شده، يعنى به نحوى مديون مردم است چه از نظر مالى و آبرو، آيا همه اين گناهان او چه حق الناس و حق اللّه بخشيده مى‌شود؟

جواب: قدر متيقن نماز و روزه و امثال از عبادات كه در دوران كفر آنها را ترك كرده است قضا ندارد، ولى معلوم نيست اداى ديون مردم بر آنان واجب نباشد زيرا اداى دين و امثال ربطى به اسلام و كفر ندارد.

سؤال ٢٣٤-

من قل ذل‌

كسى كه كم باشد خوار گردد چه معنى دارد؟