خوردن سحرى وقتى مرا بيدار مى‌كرد كه ٥ دقيقه به اذان صبح باقى مانده بود و مى‌گفت: «تا اذان تمام نشده است مى‌توانيد غذا بخوريد!» و من هم همين كار را مى‌كردم و تا كلمه «حىّ على خير العمل» غذا مى‌خوردم، آيا اين روزه‌ها قضا دارد يا نه؟

ج‌

- اگر نمى‌دانيد بعد از طلوع فجر خورده‌ايد، قضا ندارند.

س ٣٥

- يك نفر، روزه را بعد از غروب آفتاب افطار كرده، امّا هنوز معلوم نبوده كه مغرب شده يا نه؛ آيا روزه‌اش صحيح است؟

ج‌

- اگر قبل از مغرب شرعى افطار كرده روزه صحيح نيست‌

س ٣٦

- چند سال پيش وقتى ١٥ سال قمرى‌ام تمام شد، ديگران به من مى‌گفتند كه از نظر شرعى مكلّف شده‌ام ولى من باور نمى‌كردم و فكر مى‌كردم كه سنّ تكليف، تمام شدن ١٥ سال شمسى است، لذا روزه آن سال را نگرفتم، تكليف چيست؟

ج‌

- اگر سهل انگارى در سؤال و تحقيق كرده‌ايد قضا و كفاره واجب است.

س ٣٧

- اين جانب در هشتم رمضان سال ١٣٤٣ متولد شده‌ام و به اين ترتيب بعد از ١٥ سال يعنى در هشت رمضان سال ١٣٥٨ بر طبق سال قمرى مكلف بوده‌ام و مى‌بايد روزه‌هايم را مى‌گرفتم ولى شك داشته‌ام كه آيا سن بلوغ بر طبق سال شمسى محاسبه مى‌شود يا قمرى و يا يقين داشتم اين را فراموش كرده‌ام و پدرم به من گفت كه روزه‌هايم را نگيرم زيرا هنوز مكلف نشده‌ام ولى من تعدادى از آن را گرفتم ولى به ياد ندارم كه چه تعدادى را