نماز الهی وشیطانی - حسین انصاریان - الصفحة ٢٥

ى‌

عنى جلال، جمال، زيبايى، صفات، آراستگى‌ها و كمالات خدا را اظهار كن و سپاسگزارى كن، ولى اين حمد را كامل بياور. اين سؤال مطرح مى‌شود كه حمد كامل چيست؟ من اگر كنار هر نعمتى، يا كنار هر وصف جميلى، يا كنار هر كمالى از پروردگار، چه كمال خودش و چه جلوه‌هاى كمالش، بنشينم و بگويم: «الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‌»، كافى است يا نه؟ اساتيد فن، قرآن‌شناسان، اهل ذكر، ائمه طاهرين، اهل عقل، اهل حكمت، اهل عرفان، حمد كامل را چگونه تصوير مى‌كنند؟ آن‌ها مى‌گويند شما حمدت در صورتى كامل مى‌شود كه در سه مرتبه اين حمد را بياورى‌: «مرتبه قولى و مرتبه فعلى و مرتبه حالى.» امّا مرتبه قولى فقط كار زبان است. آن هم اين است كه خدا را آن‌چنان‌كه خودش خويش را حمد كرده؛ آن‌چنان‌كه انبيا او را ستودند، آن‌چنان‌كه ائمه او را ستودند، بستايد، مثل: حمد امام حسين (ع) در شب عاشورا: «وَ احْمَدُهُ عَلَى‌