فاطمه عليها السلام زنى است كه در اوج مظلوميت و با وجود مصائب فراوان، خصوصاً مصيبت از دست دادن پيامبر صلى الله عليه و آله و در شرائط بسيار حسّاس كه بشر عادى حتّى قادر بر تكلّم معمولى نيست، در حضور حكّام و بزرگان قوم آنچنان خطبه‌اى‌ [١] ايراد مى‌كند كه خردمندان از درك آن عاجزند كه چگونه يك زن در چنين موقعيّتى بتواند اين‌گونه مستدل و محكم سخن گويد، آنهم مطالبى بسيار مهمّ و مربوط به توحيد و نبوّت و امامت و نيز سرزنش كسانى كه به حكم راحت طلبى و زندگى آرام، وظيفه الهى خود را ترك و در برابر ظلم ديگران سكوت نموده‌اند.

آرى، بايد اعتراف نماييم كه مع الأسف بعد از گذشت يكهزار و

[١]. منابع آن در ص ١٩ پاورقى ٢ بيان شد.