مرگ مغزى - ستوده، حميد - الصفحة ٦١ - ٤ مرگ مغزى و اوتانازى
گرديده كه از جدا كردن اعضاى بدن مسلمان محتضر به جاى فرد مبتلا به مرگ مغزى استفتا گردد، كه در نتيجه با جواب منفى نيز مواجه گشته است. [١]
٤. مرگ مغزى و اوتانازى
واژه «اوتانازى» يا «آتانازى» [٢] در فرهنگهاى انگليسى به فارسى به معناى مرگ آسان، قتل مشفقانه يا قتل از روى ترحم، و كشتن آرام و بدون درد كسى است كه دچار مرضى سخت و غير قابل درمان شده است. [٣] معادل اين واژه، در قاموس انگليسى به عربى نيز «القتل الرّحيم» ذكر شده است. [٤]
اين واژه، گرچه در ابتدا با مسائل پزشكى، اخلاق پزشكى و درمان بيماران ارتباطى نداشت، ولى امروزه، با مفهوم بيماركشى پزشكى، تسريع در مرگ يا اهدا مرگ به بيمارى كه دچار درد و رنج زيادى است، وارد علم پزشكى شده و به مثابه يكى از مباحث مهم در اخلاق پزشكى مطرح گرديده است. [٥]
«مرگ مغزى» در برخى از تكنگارىها كه در اين زمينه وجود دارد، به عنوان يكى از انواع اوتانازى شمرده شده و با اين پيش فرض، در مورد آن داورى شده است. از اين رو، اين پرسش مطرح است كه چه رابطهاى ميان اين دو مقوله وجود دارد و آيا اساساً، حكم و موضوع اوتانازى، در قلمرو مرگ مغزى وارد مىباشد يا خير؟
پاسخ اين سؤال، رهين بازگفت انواع اوتانازى و يادآورى مراحل حيات انسانى است.
[١]. سيد محمدرضا گلپايگانى، مجمع المسائل، چاپ چهارم، (قم: دار القران الكريم، ١٣٧٢)، ج ١، ص ٤٨.
[٢].Eu Thanasia.
[٣]. رك: آريانپور كاشانى، منوچهر، فرهنگ پيشرو آريان، چاپ اول، (تهران: نشر الكترونيكى و اطلاعرسانى جهان رايانه، ١٣٨٠)، ج ٢، ص ١٧٩٣؛ عباس آريانپور كاشانى و منوچهر آريانپور كاشانى، فرهنگ جيبى انگليسى به فارسى، چاپ پانزدهم، (تهران: اميركبير، ١٣٧٧)، ص ٢٢١.
[٤]. رك: منير بعلبكى، المورد الاكبر، چاپ اول، (بيروت: دار العلم للملايين، ٢٠٠٥)، ص ٦٧٧.
[٥]. رك: خدابخش كرمى، اوتانازى مرگ آسان و راحت، چاپ اول، (تهران: نشر معارف، ١٣٨١)، ص ١٧.