پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٠ - برگزیده تحولات جهان - ارکان مائده
برگزیده تحولات جهان
ارکان مائده
نشستهاى داخلى و خارجى عليه اسد
گردهمايى دمشق: اين نشست كه سعى داشت نيروهاى مخالف دولت سوريه را عليه هرگونه خشونت و زور، تفرقه، فرقهگرايى و دخالت خارجى متحد كند بدون هيچگونه مقاومتى از سوى نيروهاى امنيتى و نظامى پايان يافت.
اكنون نزديك به شش ماه است از ناآرامىهاى داخلى در سوريه مىگذرد و مردم اين كشور هنوز نتوانستهاند به مطالبات سياسى خود دست يابند اگرچه بشار اسد، رئيس جمهور تاكنون چندبار وعده انجام تغييرات سياسى در ساختارهاى حكومتىرا داده است اما هنوز اصلاحاتى صورت نگرفته و تظاهراتهاى خيابانى در اين كشور با يورش نيروهاى نظامى ادامه دارد. اين در حالى است كه در ديدار اخير بشار اسد با بان كى مون، دبير كل سازمان ملل، رئيس جمهور سوريه اطمينان داد تا عمليات نظامى عليه مردم را پايان ببخشد. اما عدم انجام وعدههاى داده شده از سوى دولت و برخورد خشونتآميز نيروهاىنظامى سورى باعث تشديد اعتراضات مردمى شده و مردم خواها ن بركنارى بشار اسد از نظام سوريه هستند. اين در حالى است كه جامعه جهانى فشارها عليه دولت سوريه را افزايش داده است وتحريمهاى غرب عليه اين دولت تشدت يافته .در همين حال كميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد هم به نوعى دولت سوريه را متهم به ارتكاب جنايات جنگى كرده است.
اپوزيسيون كه يك حركت مردمى است همواره سعى دارد ميان مخالفان در داخل خاك سوريه و خارج از آن راه حل مناسبى براى برون رفت از اين بحران سياسى بيابد كه البته تاكنون نتوانسته موفقيتى به دست بياورد. در همين رابطه روزنامه الحيات چاپ لندن در يادداشتى به نقل از سايت ديپلماسى ايرانى مىنويسد: اپوزيسيون سوريه همواره تلاش داشته يك هيأت نمايندگى يكپارچه پايه ريزى كند و يك عنوان و برنامه واحد و مشترك داشته باشد و تا همين لحظه آنها براى رسيدن به اين هدف بسيار تلاش كردهاند و حتى تاكنون نتوانستهاند هيچ گامى در اين زمينه بردارند . به اين دليل كه اولاً يك برنامه قانعكننده براى اين كه همه را راضى كنند در اختيار نداشته است. ثانياً حتى يك برنامه براى آغاز مذاكرات و به نتيجه رساندن آن در اختيار ندارد و ثالثاً نتوانسته پلى ميان مخالفان داخلى و با مخالفان خارج بنا كند، لذا اين مسأله سبب شده تا بسيارى به اين باور برسند كه اپوزيسيون توان تشكيل دولت جانشين و قدرتمند براى جايگزين ساختن دولت و نظام فعلى را ندارد. لازم به يادآورى است كه سوريه از فرقهها ومذاهب گوناگون تشكيل شده است . اين مسئله به علاوه موقعيت استراتژيك و حساس سوريه در منطقه خاورميانه و هم مرزى اين كشور با عراق ،فلسطين، اردن و اسرائيل به علاوه ارتباط نزديك با جبهه مقاومت در لبنان و حماس درفلسطين بر اهميت اين كشور درمنطقه افزوده است به همين دليل است كه حل و فصل بحران سياسى در سوريه با كشورهاى مصر، تونس و يمن متفاوت مى باشد.
اپوزيسيون دولت سوريه كه سعى در سازماندهى با دولت دارد نشستهايى را در داخل و خارج از سوريه برگزار كردهاست. نشستهايى در دمشق، استانبول، پاريس ،آنكارا ،بروكسل،مسكو،واشينگتن و اكنون در نزديكى دمشق. اين گردهمائى كه در روز ٢٧ شهريور / ١٨ سپتامبر برگزار شد نمايندگان گروه بيانيه دمشق، ١١ حزب كرد، گروه اخوان المسلمين، احزاب سوسياليست و كمونيست از اعضا شركتكننده در آن بودند. در اين نشست نمايندگان جوانان به دليل ترس از حكومت حضور نداشتند. اين گردهمائى تلاش داشت با هدف جلوگيرى از خشونتورزى عليه مردم خيابان، پرهيز از تفرقه و فرقهگرايى و عدم دخالت خارجى در كشور، نيروى مخالف دولت را متمركز كند تا به وحدت دست يابند. . نشست دمشق با مخالفت نيروهاى نظامى و امنيتى سوريه مواجه نگرديد اما اين نيروها به شدت اين گردهمايى و نمايندگان حاضر در آن را زير نظر داشتند. چرا كه دولت سوريه قصد دارد مخالفانى كه نفوذ و تأثير زيادى بر روى مردم در خيابانها را دارند شناسايى كند تا بتواند با آنها به مذاكره بپردازد و به نوعى نا آرامى ها در كشور را پايان دهد ويا اينكه با شناسائى مخالفان در اين نوع نشست ها آنها را سركوب كند. در همين راستا مايكل ويكس يكى از نمايندگان كنگره آمريكا به نقل از مجله مهر نامه شماره ١٤ معتقد است هدف اسد از چنين سياستى (عدم برخورد با نشست هاى مخالفان اما برخوردهاى شديد با تظاهرات هاىخيابانى )مخابره دو پيام به جهان بود ١-پيام به داخل وآن اينكه تنها زمانى تن به اصلاحات مى دهد كه اين اصلاحات زير سايه خود وبا شرايط خودش باشد نه با فشار ٢- يك پيام هم به جامعه بين المللى و آن اين است كه توانائى پوست اندازى و بازسازى خود را دارد ونياز به تائيد ونفى ومداخله خارجى ندارد
دولت بشار اسد از هنگام آغاز تظاهراتهاى خيابانى عليه نظام اعلام كرد كه نيروهاى خارجى و اسلام گرايان افراطىباعث بوجود آمدن اين ناآرمىها هستند. ناآرامىها و تظاهراتهاى خيابانى كه قصد اخلال در اين كشور و سرنگونى نظام اسد را دارند. دولت اين گروههاى افراطى را وابسته به سلفىها و اخوان المسلمين ها مىداند. روزنامه النهار چاپ لبنان به نقل از سايت ديپلماسى ايرانى مىنويسد: آنچه كمك كرد كه نظام اسد به اينگونه اتهامات پافشارى كند، دخالت تركيه به نفع تظاهراتكنندگان بود، حزب عدالت و توسعه (حزب حاكم تركيه) وابسته به اخوانىها است و حكومت سوريه توانست با استفاده از اين ويژگىتوجيهى براى اتهامايش داشته باشد. البته لازم به يادآورى است كه دولت تركيه در ابتداىشروع ناآرامى ها از بشار اسد خواست عليه تظاهرات كنندگان خشونت نشان ندهد و به انجام اصلاحات سياسى كه مطالبات برحق مردم اين كشور است جامه عمل بپوشاند. حتى داوود اوغلو، وزير امور خارجه تركيه كه از او به عنوان معمار سياست خارجى تركيه ياد مىشود در ديدارى شش ساعته كه در هفتههاى اخير با بشار اسد داشت نتوانست رئيس جمهور سوريه را به عدم كشتار مردم و انجام اصلاحات در اين كشور راضى كند به همين دليل است كه اكنون موضع استانبول در قبال سوريه تغيير كرده و تركيه كه بزرگترين شريك تجارى دمشق و همسايه اين كشور است سياست خود را در قبال سوريه تغيير داد. به اين ترتيب اكنون دولت سوريه تحت فشار خارجى و داخل قرار گرفته است. تمام سفراى عربى از اين كشور خارج شدهاند، دوست و متحد نزديك سوريه، يعنى تركيه به صف مخالفان اين كشور پيوسته، تحريمها عليه دولت سوريه شدت يافته اما اين حكومت تاكنون هيچ نوع درخواستى براى برگرداندن مردم از خيابان به خانههايشان قبول نكرده است. اين حكومت هنوز مستحكم است. اگر اسدشروع به انجام اصلاحات كند كه اكنون اين امردير شده است مساوى است با سقوطش.اما رئيس جمهور سوريه سعى دارد راهى براى گفتوگو و مذاكره با مخالفان بيابد به همين دليل سعى مىكند وقت را براى خود بخرد تا در دراز مدت مخالفان را بشناسد وبا آنها مذاكره كند..
در خواست عضويت فلسطين در سازمان ملل متحد
وتوى آمريكا : محمود عباس درخواست عضويت يك كشور مستقل فلسطينى در سازمان متحد را به بان كى مون تحويل داد ، اما ايالات متحده امريكا تلاش هاى ديپلماتيك گسترده اى را به منظورعدم موفقيت اين درخواست عباس در شوراى امنيت آغاز كرده است .
محمود عباس ،رئيس تشكيلات خودگردان فلسطينى در سخنرانى تاريخى خود در مجمع عمومى سازمان ملل متحد خواستار عضويت كشور فلسطين به عنوان يك كشور مستقل در سازمان ملل شد . وى در اين سخنرانى اظهار داشت كه ما دولت و مردم فلسطين دستهاى خود را به سوى دولت ومردم اسرائيل براى صلح دراز مى كنيم و هدف از كوششهاى ما به انزوا كشيدن اسرائيل و سلب مصونيت ازاين كشور نيست بلكه مى خواهيم براى اميدوارى وآرامش مردم به صلح بيانديشيم. در ادامه اين جلسه مجمع عمومى، بنيا مين نتا نياهو،نخست وزير رژيم اشغالگر قدس در طى يك سخنرانى اظهار داشت: دست يابى به صلح پايدار از راه مذاكره نه قطعنامه هاى سازمان ملل امكانپذير است. وى افزود كه دولت خود گردان بايد امنيت اسرائيل را به رسميت بشناسد. باراك اوباما ،رئيس جمهور آمريكادر سخنرانى خود در مجمع عمومى اعلام كرد كه فلسطينيان مستحق داشتن كشور مستقل هستند ولى بايد از راه مذاكره با اسرائيل به اين هدف دست يابند. اين در حالى است كه اوباما قبلا اعلام كرده بود در خواست محمود عباس مبنى بربه عضويت در آمدن فلسطين در سازمان ملل را در شوراى امنيت سازمان ملل وتو خواهد كرد.
بحث تشكيل يك دولت مسقل فلسطينى در كرانه باخترى رود اردن كه شامل بيت المقدس شرقى و نوار غزه مى باشد سال ها است كه فلسطينيان آن را دنبال مى كنند. در ژوئن ١٩٦٧ طرح تشكيل دو كشور مستقل فلسطين و اسرائيل بر اساس مرز هاى پيش از سال١٩٦٧ در شوراى امنيت مطرح شد اما ايالات متحده اين طرح را رد كرد. .ياسر عرفات ،رهبر سابق فلسطينيان در سال ١٩٨٨ ميلادى بطور يك جانبه تاسيس كشور مستقل فلسطين را بر اساس مرزهاى ١٩٦٧ اعلام كرد.كه تا اكنون اين امر حاصل نشده است. مركز مطالعات صلح به نقل از.سايت بررسى استراتژيك مى نويسد كه در واقع اگر به مصوبات گذشته سازمان ملل رجوع كنيم تشكيل دو دولت مستقل فلسطين واسرائيل جزء نخستين مصوبات و قطعنامه هاى سازمان ملل بويژه شوراى امنيت بوده است،اما اين اقدام تاكنون از طرف كشورها در مورد فلسطين به رسميت شناخته نشده است.
مذاكرات صلح ميان دو طرف فلسطين و اسرائيل به منظور تشكيل دو دولت مستقل دو سال است كه آغاز گشته اما تاكنون اين روند به نتيجه اى نرسيده است. باراك اوباما كه اميدوار به اين مذاكرات بود با ادامه شهرك سازى توسط دولت تلآويل. فشار خود را بر اسرائيل تشديد كرد. تحت فشار واشينگتن مدتى اين ساخت و سازها متوقف شد. اما دوباره اسرائيل شروع به ساختن شهرك سازى كرد.
رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين روز جمعه ٢٣ سپتامبر / ١مهردرخواست عضويت كشور فلسطين در سازمان ملل را به بان كى مون تحويل داد.اين طرح با حمايت ١٢٥ كشور جهان در سازمان ملل روبروشده است. اما آمريكا قصد دارد اين خواسته فلسطينيان را در شوراى امنيت وتو كند. اين در حالى است كه واشينگتن تلاش گسترده اى را براى اقناع دولت هاىاروپائى به دادن راى ممتنع آغاز كرده است تا خود اين طرح را وتو نكند وبا چالش هاى ناشى از آن در جامعه جهانىروبرو نشود. اگراين خواسته فلسطينيان با عدم موفقيت در شوراى امنيت روبرو شد رئيس تشكيلات خود گردان مىتواند درخواست خود را در مجمع عمومى مطرح كند . در مجمع عمومى اگرفلسطينيان دوسوم. آراء را داشته باشند ، اين نهاد مى تواند راى دهد كه فلسطين موقعيت يك كشور ناظر غير عضو را پيدا كند . كشورى كه غير عضو است نمى تواند راى دهد اما جايگاهى معادل يك كشور را دارد. اما اگر فلسطين به عضويت كامل دست يابد مى تواند در آژانس هاى ملل متحد عضو شود از جمله در دادگاه بين المللى كيفرى. در چنين شرايطى است كه مى تواند از اسرائيل به دليل اشغال اراضى فلسطينى به دادگاه شكايت برد. از طرفى عضويت فلسطين در سازمان ملل موضع اين كشور را در برابر اسرائيل تقويت خواهد كرد. لازم به ياد آورى است گروه چهارجانبه صلح( آمريكا-روسيه- سازمان ملل متحد-اتحاديه اروپا) تلاش دارد مذاكرات ميان نمايندگان تشكيلات خودگردان فلسطين واسرائيل ادامه يابد. نمايندگان اين گروه در طى بيانيه اى پايبندى گروه چهار جانبه به قطعنامه هاى شوراى امنيت و توافقنامه هاى قبلى از جمله طرح نقشه راه را اعلام كردند. دراين بيانيه يك چارچوب زمانىبراى مذاكرات صلح در نظر گرفته شده و همچنين آمده است مذاكرات براى تشكيل يك دولت مستقل فلسطينى در سال٢٠١٢ به نتيجه برسد.
بن بست در روند مذاكرات صلح ميان فلسطين واسرائيل محمود عباس را به سازمان ملل متحد كشاند. اكنون وىدرخواست خود را به دبير كل سازمان ملل تحويل داده است. درخواستى كه متضمن به عضويت در آمدن كشور فلسطين در سازمان ملل است. اما اين طرح با مخالفان و موافقانى در سطح جهان روبرو شده است. رجب طيب اردوغان،نخست وزير تركيه اعلام كرده است كه موافقت با تشكيل كشور مستقل فلسطين نه يك گزينه بلكه يك وظيفه است. در همين حال اتحاديه عرب، ايران از اين درخواست عباس حمايت كرده اند. عربستان اعلام كرده است در صورتيكه امريكا اين درخواست محمود عباس را وتو كند همكارى خود را با آمريكا كه بسيار مهم وگسترده است قطع خواهد كرد .در آمريكا هم نسبت به اين طرح رئيس تشكيلات خودگردان فلسطينى، در كنگره و سنا مخالفان و موافقانى وجود دارد. جمهورى خواهان و لابى اسرائيل در آمريكا اوباما را زير فشار قرار مى دهند كه در شوراى امنيت اين خواست فلسطينيان را وتو كند . به اين ترتيب رئيس جمهور آمريكا به دليل فشارهايى كه بر روى وى مى باشد، يا نمى تواند اين درخواست عباس را وتو كند و يا اينكه نمى خواهد. اوباما اكنون خود را براى انتخابات رياست جمهورى آينده آمريكا آماده مى كند.اكنون وى درگير مشكلات اقتصادى در آمريكا مى باشد . بنابراين نمى خواهد خود را وارد چالش ديگرى با جمهورى خواهان بكند. چرا كه اوباما قصد دارد براى حل و فصل بحران اقتصادى در آمريكا تا قبل از انتخابت رياست جمهوى تمام تلاش خود را بكار گيرد. بنابراين قصد وتو درخواست محمود عباس را در شوراى امنيت دارد. گرچه تحولات سياسى در خاورميانه عربى كه به سقوط برخى از ديكتاتورهاى اين منطقه انجاميد و با حمايت واشينگتن هم روبرو شده است وتوى اين طرح از سوى آمريكا را با مشكل مواجه خواهد كرد.