پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٨ - اطلاع رسانی، برگزيده تحولات ايران و جهان - ارکان فائزه
اطلاع رسانی، برگزيده تحولات ايران و جهان
ارکان فائزه
اجلاسيههاى بين المللى هستهاى
واشنگتن و تهران: كنفرانسهاى هستهاى ماه آوريل كه در واشنگتن و تهران با هدف تسليحات هستهاى در جهان برگزار گرديد هر كدام با صدور بيانيهاى به كار خود پايان دادند.
پس از آن كه باراك اوباما روز ٦ آوريل ٢٠١٠ ميلادى تازهترين گزارش هستهاى امريكا را منتشر كرد، راهى پراگ شد تا پيمان استارت (مذاكرات كاهش سلاحهاى استراتژيك) را به امضاء برساند. روز ٨ آوريل پيمان استارت ٢ به امضاى رؤساى جمهور امريكا و روسيه رسيد. براساس اين پيمان كه جايگزين پيمان استارت ١ شده است، تعداد كلاهكهاى هستهاى دوربرد امريكا و روسيه به ميزان ١٠٠ كلاهك كاهش مىيابد. در اين پيمان ضمن اينكه هر دو كشور كلاهكهاى اتمى خود را كاهش مىدهند از لحاظ سياسى هم مسكو و واشنگتن را بيشتر به يكديگر نزديك مىكند تا در زمينههاى گوناگون با اعتماد بيشترى با يكديگر همكارى نمايند. پيمان استارت ٢ براى اينكه عملى شود بايد به تصويب دوماى روسيه و مجلس سناى امريكا برسد.
روزهاى ١٢ و ١٣ آوريل واشنگتن ميزبان ٤٧ رهبر جهان به منظور شركت در نشست امنيتى امريكا بود. اين كنفرانس كه بزرگترين كنفرانس در شصت سال اخير بوده با هدف ايمن سازى اورانيوم غنى شده در كشورهاى مختلف جهان و جلوگيرى از به دست افتادن سلاح اتمى به دست گروههاى تروريستى و تاكيد بر اين موضوع كه چگونه ديدگاه هستهاى جهان تغيير كرده است كار خود را آغاز كرد...
اجلاسيه امنيتى امريكا در حالى برگزار شد كه ٩٥ درصد تسليحات اتمى جهان در اختيار روسيه و امريكا مىباشد. به گزارش شبكه خبرى بى بى سى براساس برآوردها حدود هزار و ٦٠٠ تن اورانيوم غنىشده با غلظت بالا در جهان موجود است كه عملاً تمام آن در اختيار كشورهائى قرار دارد كه به طور رسمى پذيرفتهاند كه تسليحات هستهاى دارند. البته بخش عمده از اورانيوم ياد شده در اختيار روسيه است. از سوى ديگر حدود ٥٠٠ تن پلوتونيوم كه يكى از مواد تسليحات هستهاى است در جهان وجود دارد كه گفته مىشود اين ميزان براى ساخت ١٢٠ هزار سلاح هستهاى كافى است. لازم به يادآورى است بعد از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى در سال ١٩٩١ نگرانى از عرضه مواد هستهاى به بازار فروش افزايش يافته و امريكا نگران دستيابى اين نوع سلاحها به دست القاعده است لذا، برگزارى اين اجلاسيه در راستاى عدم اشاعه سلاحهاى هستهاى كه براى امنيت امريكا و ديگر كشورهاى خطرناك ميباشد برگزار گرديد.
باراك اوباما در سخنرانى اين افتتاحيه اين كنفرانس امنيتى اظهار داشت؛ از زمان پايان جنگ سرد اين خطر كه كشورهاى جهان به جنگ هستهاى مبادرت كنند كاهش يافته ولى از طرف ديگر از آنجا كه گروههايى مانند القاعده براى دستيابى به مواد لازم براى تهيه بمب هستهاى تلاش مىكنند، خطر حمله اتمى را افزايش يافته است. وى بزرگترين تهديد عليه امنيت امريكا را امكان دستيابى سازمانهاى تروريستىبه سلاح اتمى دانست.
در اجلاسيه امنيتى امريكا از ايران دعوت به عمل نيامد و برنامه هستهاى ايران به دلايل حضور رهبران جهان و اختلاف نظر در رابطه با ايران در دستور كار اصلى اين نشست قرار نگرفت، اما رئيس جمهور امريكا در پايان اين نشست از رهبران جهان درخواست كرد كه از اعمال تحريمهاى بيشتر عليه تهران حمايت كنند. اين در حالى بود كه چين و روسيه خواهان ادامه مذاكرات با تهران بودند -گرچه يك مقدار از مواضع منفى پكن كاهش يافته و اين كشور حاضر شده است كه در رابطه با تحريمها عليه تهران با اعضاى دائم شوراى امنيت گفت و گو كند ولى هنوز در اين رابطه توافقى نكرده است. در همين راستا رئيس جمهور روسيه هم با اعمال تحريمهاى سخت عليه تهران مخالفت كرد. وى معتقد است كه تحريمها نبايد فلج كننده و عذاب آور باشد. لازم به ذكر است بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل در اين نشست شركت نكرد. بسيارى معتقدند كه وى نمىخواسته كشورهاى اسلامى، زرادخانههاى هستهاى اعلام نشده اسرائيل را به محور گفت و گوها در اين كنفرانس تبديل كنند. البته شايد هم آقاى نخست وزير نمىخواسته به دليل اختلافاتش با اوباما بر سر مسأله شهرك سازى رو در روى وى قرار گيرد.
اين نشست امنيتى با صدور بيانيهاى به كار خود پايان داد. در اين بيانيه آمده است امنيت تمامى مواد هستهاى در جهان ظرف مدت چهار سال تامين شود تا دامنه فعاليت تروريستهاى هستهاى محدود و محدودتر شود. به اين ترتيب اين اجلاسيه كه گامى ديگر از استراتژى هستهاى اوباما موسوم به بازنگرى اتمى امريكا بود، به پايان رسيد. اعلام ديدگاه كنونى واشنگتن در رابطه سلاحهاى كشتار جمعى و دستيابى آن به دست گروههاى تروريستى كه امنيت امريكا را به مخاطره مياندازند، اولين گام امضاى پيمان پراگ كه باعث خواهد شد امريكا و روسيه تسليحات هستهاى را كاهش دهند دومين گام و اجلاسيه امنيتى امريكا سومين گام بود كه برگزار گرديد. البته قرار است اجلاسيه بازنگرى در معاهده NPT (معاهده منع اشاعه سلاحهاى هستهاى) در ماه آينده در نيويورك برگزار گردد كه اين اجلاسيه آخرين گام در مسير استراتژى هستهاى امريكا مىباشد.
در راستاى عدم اشاعه سلاحهاى هستهاى در جهان كنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه سلاحهاى هستهاى با شعار »انرژى هستهاى براى همه، سلاح هستهاى براى هيچ كس« در روزهاى ٢٨ و ٢٩ فروردين در تهران برگزار گرديد. اين اجلاسيه كه نماينده ٦٠ كشور جهان در آن حضور داشتند با پيام مقام رهبرى كار خود را آغاز كرد. در پيام رهبرى آمده است؛ استفاده از سلاحهاى هستهاى و ساير سلاحهاى كشتار جمعى تهديدى براى بشريت مىباشد و كاربرد آن حرام است. در اين اجلاسيه آقاى احمدى نژاد ضمن انتقاد از آژانس بين المللى انرژى اتمى خواهان تاسيس سازمان تازهاى براى جلوگيرى از سلاحهاى هستهاى شد. اين اجلاسيه بعد از دو روز با صدور بيانيهاى به كار خود پايان داد. به گزارش خبرگزارى مهر به نقل از سايت تابناك در قسمتى از جمع بندى اين كنفرانس آمده است كه اين اجلاسيه از وضعيت پيچيده موجود در زمينه خلع سلاح و امنيت بين المللى عميقاً ابراز نگرانى كرده و همچنين نگرانى خود را از تداوم اين سلاحهاى كشتار جمعى به ويژه سلاحهاى هستهاى و استفاده يا تهديد به استفاده از اين سلاحها ابراز نمود.
كنفرانس خلع سلاح در تهران در شرايطى برگزار گرديد كه فشار امريكا عليه برنامه هستهاى ايران افزايش يافته، لذا ايران قصد دراد ضمن تاكيد بر اين امر كه به دنبال سلاح هستهاى نيست و كاربرد آن حرام است فشارهاى غرب عليه ايران را كاهش دهد. به اين ترتيب ايران سعى مىكند با رد اتهامات غرب مبنى بر دستيابى تهران به سلاح هستهاى جامعه جهانى را با خود همراه كند. در همين راستا برخى از تحليلگران سياسى معتقد هستند كه نه كنفرانس تهران و نه كنفرانس واشنگتن اهميت تكنيكى نداشته و مسأله برگزارى اين گونه نشستها صرفاً سياسى است و اين دو كنفرانس با هدف فشار به طرفين برگزار گرديده است.
سقوط دولت باقى يف در قرقيزستان
دولت جديد انتقالى: دولت جديد خودخوانده در كشور قرقيزستان پس از آن تشكيل گرديد كه در پى ناآرامىهاى اخير در اين كشور دولت باقىيف سقوط كرد. به نظر مىرسد ناكارايى حكومت وى باعث بروز اين ناآرامىها بوده است.
تظاهرات گسترده مردم قرقيزستان و اعلام مخالفتشان با دولت در خيابانهاى پايتخت، بيشكك و ديگر شهرهاى اين كشور منجر به سقوط دولت گرديد. تظاهراتها در طى سه روز ادامه يافت. و مخالفان خواهان استعفاى رئيس جمهور، باقى يف شدند. وى روز ٧ آوريل به جنوب كشور فرار كرد و دولت موقت به رياست ژزا اتونبايوا تشكيل گرديد.
كشور قرقيزستان كه در شمال شرقى آسياى مركزى واقع شده است، كشورى فقير با حكومت پارلمانى مىباشد. اين كشور بعد از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى در سال ١٩٩١ ميلادى اعلام استقلال كرد و عسگر آقايف رهبر حزب كمونيست قرقيزستان به رياست جمهورى اين كشور نايل آمد.
در قانون اساسى اين كشور رئيس جمهور براى يك دوره پنج ساله انتخاب مىشود. اما دوران رياست جمهورى عسگر آقايف تا سال ٢٠٠٥ به مدت ١٤ سال يعنى سه دوره متوالى ادامه يافت. در پى اعلام نتايج پارلمانى در سال ٢٠٠٥ كه با رد صلاحيت نامزدهاى مخالف دولت همراه بود، اعتراضات در شهرهاى جنوب قرقيزستان آغاز شد اين ناآرامىها كه به دليل فساد ادارى و مالى، فقر و ناكارآمدى دولت انجام گرفت به انقلاب »گل لاله« معروف گشت و باعث سقوط دولت شد. به نوشته سايت خبر آن لاين در انقلاب گل لاله جنوبىهاى محروم عليه شمالىهاى مرفه قيام كردند. اما رهبران جنوبى كه قدرت را به دست گرفتند خود به شمالىها تبديل شدند.
باقى يف يكى از هواداران انقلاب لاله به رياست جمهورى انتخاب شد. وى وعده داد با هرگونه فساد مبارزه كند و اوضاع مملكت را سروسامان دهد. اما پنج سال بعد خود متهم به اين گونه اشتباهات شد به گفته ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه باقى يف همان اشتباهاتى را انجام داد كه عسگر آقايف انجام داده بود.
قرقيزستان كشورى فقير با اقوام و انديشههاى گوناگون، اين كشور فاقد منابع معدنى همچون گاز و نفت است اما آنچه باعث اهميت اين كشور در معادلات جهانى شده وجود دو پايگاه نظامى امريكا و روسيه در اين كشور مىباشد.
پايگاه هوايى مناس نقش حياتى براى ارتش امريكا دارد. به اين دليل كه از اين پايگاه نيرو و امكانات نظامى ناتو و امريكا به افغانستان براى جنگ با طالبان اعزام مىشود. اين پايگاه هم براى مسكو و هم براى واشنگتن داراى اهميت مىباشد لذا، ناآرامى اخير در اين كشور به ضرر هر دو كشور مىباشد، لازم به يادآورى است دولت جديد انتقالى قرارداد اجاره اين پايگاه به امريكا را كه تا سه ماه ديگر به پايان مىرسد، تمديد كرده است. البته اين تصميم به عهده پارلمان است اما اكنون چون پارلمان منحل شده به طور خودكار تمديد مىشود.
اما اگر بخواهيم ناآرامىها در قرقيزستان را ريشهيابى كنيم مىتوانيم به وضعيت بد اقتصادى، عدم آزادىهاى سياسى و مدنى، تمركز قدرت و خويشاوند سالارى در اولويت باقى يف اشاره كرد. لذا ناكارآمدى دولت در رفع مشكلات اقتصادى و وجود يك جامعه مدنى ضعيف بعلاوه اختلافات شمال و جنوب در اين كشور از عوامل اصلى سقوط دولت قربان بيك باقى يف است، آندرس گرازين كارشناس مسائل آسياى مركزى در انيستيتوى كشورهاى هم سود با اعلام اين كه شروع ناآرامىها در قرقيزستان به دليل اشتباهات مكرر باقى يف بود، تأكيد مىكند كه دولت با مبادرت به سياستهاى اشتباه اقتصادى و تضعيف دستگاههاى دولتى، موجب تحريك مخالفان شده است. علاوه بر اين در ابتداى سال جارى دولت اعلام كرده بود كه قصد افزايش بهاء خدمات عمومى از ٥ تا ١٠ برابر را دارد، كه اين نيز موجب افزايش نارضايتى اجتماعى شده است. (سايت ايراس به نقل از روزنامه گازىبتا).
لازم به يادآورى است كه اين اختلافات در جنوب قرقيزستان در سال ٢٠٠٥ منجر به شكلگيرى انقلاب رنگى شد اما اين بار شرايط بالعكس شده است. ناآرامىها و اختلاف در شمال كشور صورت گرفته كه منجر به فرار رئيس جمهور به زادگاهش در جنوب كشور (جلال آباد) شد.
شايعاتى مبنى بر دخالت روسيه در ناآرامىهاى اخير و سقوط دولت شده است، اما به نظر نگارنده تا زمانى كه شرايط داخلى ايجاب نكند قدرتهاى خارجى نمىتوانند مردم را عليه دولتى بشورانند و باعث سقوط دولت شوند.
بى توجهى دولت به مشكلات اقتصادى، سياسى و اجتماعى مردم كه ناشى از ناكارآمدى و استبدادزدگى يك حكومت مىباشد منجر به بروز ناآرامى در كشور مىشود. در اين شرايط است كه برخى از قدرتهاى بزرگ درصدد نفوذ در اين نوع كشورها هستند تا از آب گل آلود ماهى بگيرند. بنابراين مىتوان سقوط دولت قرقيزستان كه برآمده از يك انقلاب رنگى بود را در همين راستا ارزيابى كرد. دولت قربان بيك باقى يف گرچه بعد از به قدرت رسيدن كمكهاى مالى از حزب و سازمانهاى بين المللى به منظور توسعه سياسى و اقتصادى كشورش دريافت مىكرد اما خصلت استبدادزدگىاش مانع از هزينه كردن اين گونه كمكهاى مالى به مردم و جامعه قرقيزستان مىشد. باقى يف اين گونه كمكها را صرف امكانات نظامى كشور و خويشاوندى سالارى خود كرده بود. اين امر به علاوه كشتار مخالفان و به زندان انداختن آنها باعث شدت گرفتن خشونتها و سقوط دولتش شد.
ناكارايى و استبدادزدگى دولت قرقيزستان در چند سال گذشته باعث شده بود كه دولت روسيه و حتى قدرتهاى منطقهاى همچون قزاقستان به باقى يف هشدار دهند كه نبايد با مردمش چنين رفتارى داشته باشد. دولتمردان قزاقستان معتقد هستند كه رئيس جمهور قرقيزستان شرايط را براى ناآرامىهاى سياسى در اين كشور آماده كرده بود. به اين ترتيب به نظر مىرسد با توجه به اين شرايط اقتصادى و سياسى نامناسب تحرك چشمگير قرقيزستان نقطه پايانى بر حكومت مستبد باقى يف بود.
اكنون با تشكيل دولت جديد انتقالى، امريكا و روسيه از اين دولت حمايت كردهاند. به اين دليل كه هر دو خواهان آرام نگاه داشتن شرايط سياسى به وجود آمده هستند و هر دو براين امر توافق دارند كه اگر دولت جديد تثبيت شود، آرامش به جامعه برمىگردد. به اين ترتيب در شرايط كنونى رقابت بين دو قدرت در قرقيزستان به نفع هيچ كدام از دو قدرت نيست. اما خانم ژزا اتونيايوا از مسكو خواهان كمكهاى مالى شده كه اين خود براى مسكو يك پيروزى محسوب مىشود.