پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٣ - وحدت راهبردى - دلاور پوراقدم مصطفی
وحدت راهبردى
دلاور پوراقدم مصطفی
مقدمه
يكى از اهداف عاليه انقلاب اسلامى، تقويت روشنفكرى دينى از طريق افزايش هم انديشى و تعامل فكرى ميان دو نهاد مهم، يعنى حوزه و دانشگاه است، به طورى كه در دوران انقلاب، سخنرانىهاى روشنگرانه و آموزههاى دينى آيت الله دكتر محمد مفتح در دانشگاه تهران، نقش مهمى را در شكلگيرى و انجام وحدت رويهاى دو قشر دانشجو و روحانيت و نيز پيروزى انقلاب ايفا كرد و مجاهدت نرمافزارى و علمى ايشان در حدى تأثير گذار بود، كه سالروز شهادت اين روشنفكر دينى را با عنوان »روز وحدت حوزه و دانشگاه« نامگذارى كردهاند.(١)
از اين رو متوليان حوزه و دانشگاه بايسته است تا در قالب كاربست ديپلماسى كلان فرهنگى به مهندسى مناسبى از »سنت و تجدد« دست يابند، كه هر گاه توازن اين دو نهاد مهم مختل شود، مىتواند انسجام هويت ايرانى - اسلامى، چشم انداز نهادينه كردن روشنفكرى دينى و نيز مهار ناتوى فرهنگى را با آسيبهاى جدى مواجهه كند.
در اين راستا توصيه مىشود، در سالى كه توسط مقام معظم رهبرى به عنوان »سال نوآورى و شكوفايى« نامگذارى شده است، با بهرهگيرى از شيوههاى جديد و باز بينى سازوكارهاى انجام شده، زمينههاى وحدت پايدارتر و منسجمتر حوزه و دانشگاه فراهم شود.
اين گزارش به منظور تحقق برخى اهداف سند چشم انداز جنبش نرمافزارى توليد علم، مانند ارتقاء توان پدافندى ملى نرمافزارى در برابر سلطه فرهنگى، افزايش بهرهورى بهينه نظام از ظرفيتها و محصولات اتاقهاى فكر؛ ايجاد جنبش نرمافزارى مقابله با براندازى نرم، پاسخگويى مناسب به تهديدات هويتى جهان اسلام و جلوگيرى از شكلگيرى فرقههاى الحادى در دانشگاهها و بر اساس مهندسى مناسب چهار پارامتر اولويت سنجى، نياز سنجى، امكان سنجى و زمان سنجى، به رشته تحرير در آمده است.
اين نوشتار كه با تلفيقى از سه رهيافت نظرى، كاربردى و راهبردى (آينده پژوهى) به رشته نگارش در آمده، ضمن بررسى آسيبهاى وحدت حوزه و دانشگاه، راهكارهايى را جهت تقويت هر چه بيشتر دو طيف مدرسان و دانشجويان دانشگاهها و طيف مراجع تقليد، مدرسان و طلاب حوزههاى علميه ارائه مىدهد.
گفتار اول: آسيبهاى فراروى وحدت حوزه و دانشگاه
متوليان ديپلماسى فرهنگى جمهورى اسلامى ايران توانستهاند تا به امروز داربست و نماى ظاهرى وحدت حوزه و دانشگاه را به خوبى حفظ نمايند، ولى در مديريت كاربست آن با مشكلاتى روبرو بودهاند، كه فقدان آسيبشناسى مؤلفههاى واگرايانه مىتواند چشم انداز روشنفكرى دينى و بالتبع بنيانهاى فرهنگى ساز و هويت ساز انقلاب اسلامى را در ميان مدت با چالشهايى مواجه كند؛ به ويژه اينكه هم اكنون »براندازى نرم« به مهمترين اولويت ديپلماسى امنيتى ايالات متحده تبديل شده است.
از مصاديق خلأ حضور قدرتمند حوزه در دانشگاهها به رشد خزنده، پنهان و مديريت شده رگههايى از تفكرات چپ ماركسيتى، سكولاريسم و يا ليبرال دموكراسى در ميان برخى از دانشجويان اشاره كرد، كه بيانگر نوعى خلاء قانونگذارى، سياست گذارى، اجرا و نظارت مناسب در حوزه فرهنگ است، كه در صورت عدم تبيين پاداستراتژى مناسب، مىتواند محيطهاى دانشگاهى را - به جاى اينكه كانون پرورش روشنفكران دينى باشد - به كانونى براى رشد روشنفكران غرب گرا و چپ گرا مبدل كند.
ايجاد دانشگاه اسلامى بيش از آنكه به مفهوم جدايى جنسيتى باشد، به مفهوم تربيت روشنفكران دينى در ميان جنبشهاى دانشجويى است.
عدم تبيين جايگاه وحدت حوزه و دانشگاه در ديپلماسى كلان فرهنگى
تهاجم فرهنگى به صورت سازماندهى شده ارزشها و بنيانهاى تمدنى ايرانى - اسلامى را نشانه گرفته و مهار آن جز با مديريت برنامه ريزى شده سازمانى بر اساس »سند جامع سياستهاى فرهنگى« ميسر نخواهد بود.
به عنوان مثال كارويژهها، جايگاه و اهداف راهبردى حوزه و دانشگاه به خوبى تعريف نشده و هر كدام از ساختارهاى فرهنگى به صورت جزيرهاى و برگزارى همايشهاى مقطعى در جهت حفظ داربست وحدت (نماى ظاهرى) فعاليت مىكنند، در حالى كه فرهنگ سازى بومى مستلزم برنامهريزى بنيادين و زير بنايى است كه از پيش شرطهاى آن دستيابى به خرد جمعى و حداكثر سازى انسجام فكرى - رويهاى مثلثِ پژوهشى، كارگزار و ساختار است.
هم اكنون پيامدهاى خلأ حوزه و دانشگاه در حد مشكل است و مىتوان با سياستگذارى مناسب، موانع را بر طرف كرد، در غير اين صورت با افزايش شكاف ميان حوزه و دانشگاه، هزينههاى انسجام كاربست وحدت نيز افزايش خواهد يافت، به ويژه اينكه نظريه پردازان سناريوى »براندازى نرم« از مهمترين دلايل وقوع انقلاب را تقويت روشنفكران دينى در دانشگاه برشمردهاند، به همين منظور با رسوخ فرقههاى الحادى، جريانهاى ايدئولوژيك سياسى؛ مانند ليبرال دموكراسى و يا ماركسيستى به زمينههاى حضور قدرتمند روحانيت را كمرنگ نمايند.
قانونمند شدن تعامل ميان معاونت فرهنگى - اجتماعى وزرات علوم؛ نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاهها، سازمان بسيج اساتيد حوزه و دانشگاه و بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه مىتوانند با تقويت حلقههاى مشترك مفقوده ميان حوزه و دانشگاه، تا حد زيادى پدافند نرمافزارى نظام در برابر ناتوى فرهنگى را تقويت نمايند. در اين راستا توصيه مىشود تا اقدام زير مورد توجه قرار گيرد:
- ايجاد ساختارى با نام »دفتر تحكيم وحدت حوزه و دانشگاه« در زير مجموعه معاونت فرهنگى - اجتماعى وزرات علوم.
عدم آشنايى متوليان ديپلماسى فرهنگى به نقش برجسته روشنفكرى دينى در برابر ناتوى فرهنگى
يكى از ابزارهاى نظام براى تقويت پدافند ملى نرمافزارى در برابر ناتوى فرهنگى، ايجاد سازوكارهاى مناسب براى تقويت انسجام فكرى - رويهاى، هم انديشى و تعامل پايدار ميان نهادهاى حوزوى، دانشگاهى و اجرايى است، به ويژه در شرايطى كه تخريب بنيانهاى تمدن ساز هويت ايرانى - اسلامى به يكى از اهداف بر اندازى نرم تبديل شده است.
لازم به يادآورى است، نو محافظه كاران ايالات متحده در دهه نود ميلادى براى عملياتى كردن اهداف خود، تنها از ابزارهاى سختافزارى بهره مىبرند كه نقطه عطف آن »جنگ دوم خليج فارس«(٢) و نقطه اوج آن حمله به عراق در مارس ٢٠٠٣ است. پس از آن تغييراتى در جهتگيرىهاى سياست خاورميانهاى امريكا و نوع تهديدهاى آن ايجاد شد، به طورى كه نهادهاى سياسى - امنيت امريكا به سمت بهرهگيرى از راهبرد تلفيقى (قدرت نرم و سخت) متمايل شدند، ولى در اواسط سال ٢٠٠٥ وزنه نرمافزار گرايى در سياست خارجى امريكا برسختافزار گرايى غلبه يافت كه نقطه عطف آن با پيشنهاد »مارك پالمر«(Mark Palmer) از اعضاى تأثير گذار مركز پژوهشى »كميته خطر جارى«(٣) آغاز و پارادايم مسلط آن »حمايت از حقوق بشر« و »دموكراسى سازى« است كه خود را در قالب ناتوى فرهنگى نشان مىدهد.
ابزارهاى گسترش ناتوى فرهنگى، »ديپلماسى عمومى«Public) (Diplemacy و هدف از آن تغيير رفتار و يا تضعيف نظام ج.ا.ايران با استفاده از »تهديدات نرم«(Soft Threat) از طريق تبليغ و ترويج ايدئولوژى سياسى ليبرال - دموكراسى است.
رهبر معظم انقلاب نيز با آگاهى از سياستهاى خصمانه امريكا، شناخت قواعد حاكم بر نظامهاى منطقهاى و نوع تهديدات خارجى، بارها بر لزوم هوشيارى كارگزاران نظام براى مقابله با ناتوى فرهنگى تأكيد فرمودهاند، كه در اين راستا تقويت روشنفكرى دينى مىتواند تا حد زيادى از نطفه شكلگيرى تشكلهاى دانشجويى برانداز و يا منحط و بالتبع افزايش پتانسيل تنشهاى دانشجويى جلوگيرى كند. با توجه به اينكه برخى از متوليان ديپلماسى فرهنگى هنوز به اهميت وحدت حوزه و دانشگاه در مهار تهديدات نرمافزارى آشنا نيستند، حضور نمايندهاى از كميته بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه و يا برگزارى دورهاى جلسات هم انديشى ميان اين كميته با جامعه مدرسين و شوراى عالى حوزه مىتواند در ارتقا ضريب بهره ورى از ظرفيت حوزه و دانشگاه براى مقابله با ناتوى فرهنگى مؤثر باشد.
عدم بهره بردارى مناسب از ظرفيتهاى ديپلماسى عمومى
متوليان ديپلماسى فرهنگى براى ايجاد پل ارتباطى مناسب ميان حوزه و دانشگاه، بايستى ابزارهاى مناسب براى انتقال متقابل دستاوردهاى علمى - فقهى را فراهم نمايند.
صدا و سيماى ملى، محيطهاى وب (اينترنت)، مطبوعات و نشريات تخصصى، از مهمترين ابزارهاى ديپلماسى عمومى براى تقويت وحدت حوزه و دانشگاه به شمار مىروند.
در اين راستا توصيه مىشود اقدامهاى زير مورد توجه قرار گيرد:
- افزايش هم انديشى ميان »بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه« با بخش معارف اسلامى صدا و سيما؛
- ايجاد وب سايت بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه با هدف افزايش بهرهورى از محيطهاى مجازى؛
- ايجاد بانك اطلاعات پژوهشهاى حوزه و دانشگاه با هدف توسعه بهرهورى از دستاوردهاى علمى و اجتناب از فعاليتهاى پژوهشى موازى؛
- توزيع مناسب و هدفمند فصلنامههاى تخصصى دانشجويى در حوزه و بالعكس؛
- تقدير از مقالههاى نمونه در موضوع وحدت حوزه و دانشگاه در مراسمهايى، مانند همايش علوم انسانى، جشنواره بين المللى فارابى، هفته پژوهش و يا سالروز وحدت حوزه و دانشگاه؛
- تقويب كتابخانه ديجيتال حوزه علميه قم؛
- ارزيابى بُعد و دامنه تأثير همايشهاى برگزار شده با موضوعات وحدت حوزه و دانشگاه.
گفتار دوم: راهكارهاى تقويت وحدت حوزه و دانشگاه
توصيه مىشود براى ارتقاى توان پدافند نرمافزارى نظام در برابر ناتوى فرهنگى، اقدام زير جهت تقويت روشنفكرى دينى مورد توجه متوليان امر قرار گيرد:
تأسيس بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه
مدرسان، دانشجويان و پژوهشگران ممتاز حوزه و دانشگاه نقش رهبرى را در مديريت وحدت راهبردى ايفا مىكنند.بنابراين هماهنگ سازى فعاليتهاى آنان از طريق ايجاد سازمانهايى مانند، بسيج اساتيد حوزه و دانشگاه و يا مجمع مدرسان حوزه و دانشگاه مىتواند تا حد زيادى از انجام كارهاى جزيرهاى و هدر رفتن هزينهها، فرصتها و ظرفيتها جلوگيرى كرده و زمينههاى تسريع و تسهيل نهضت روشنفكرى دينى را فراهم كند.
از طرفى ايجاد كانونى براى تضارب افكار حوزه و دانشگاه به دليل ايجاد فضاى تعامل و انتقاد سازنده مىتواند خلأ پژوهشهاى علمى - فقهى در ساختار حوزه و دانشگاه را تا حدودى مرتفع نمايد و باعث رشد جنبش روشنفكرى دينى در دانشگاه و جنبش نرمافزارى توليد علم در حوزه شود.
متوليان حوزه نيز بايستى با هدف توسعه كيفى دانشگاهها، معيارهاى پذيرش علمى طلاب را براى رسيدن به حوزه علميه مطلوب افزايش دهند. هم انديشى حوزه با نخبگان دانشگاه باعث رشد آموزشهاى عمومى طلاب و مدرسان با برخى از فنآورىهاى نوين؛ مانند دانش هستهاى بومى، آينده پژوهى، زبانهاى خارجى، علوم كامپيوتر و در نهايت نوآورى و شكوفايى روشهاى علمى در حوزه مىشود و بالعكس مهيا كردن حضور اساتيد بر جسته حوزه در دانشگاهها در شكلگيرى دانشگاه اسلامى تأثير گذار خواهد بود.
دستيابى حداكثرى انسجام فكرى - رويهاى شوراى عالى حوزه در رابطه با تهديدها، فرصتها، آسيبها و قابليت ها
سياستگذاران و مجريان ديپلماسى فرهنگى حوزه در گام اول شايسته است مهمترين آسيبها، تهديدها و مؤلفههاى تضعيف كننده وحدت حوزه و دانشگاه را توصيف و طبقه بندى كنند.
گام دوم مهمتر و مستلزم حاكميت تفكر استراتژيك در قبال وحدت حوزه و دانشگاه است؛ يعنى نخبگان حوزه بايستى بتوانند براى مهندسى مناسب پاداستراتژى پدافند حوزه براى خنثى سازى آسيبها و سناريوهاى تهديدزا و همچنين تقويت ظرفيت تعامل سازنده و نقادى با نخبگان دانشگاهى به يك فرمول و »مداليته وحدت راهبردى« دست يابند.
عقبه فكرى ساز و كارهاى انسجام اسلامى و كاهش نقشهاى فرقهاى
يكى از ابزارهاى ايالات متحده براى تخريب وجهه عمومى و انزواى منطقهاى ج.ا.ايران؛ ايجاد و گسترش تنشهاى فرقهاى از طريق ايجاد تصوير مجازى از ژئوپلتيك هلال شيعى است.
از اين رو تقويت روشنفكرى دينى باعث مىشود تا نخبگان حوزه با چالشهاى سياست خارجى در حوزه تنشهاى فرقهاى آشناتر شوند تا با هم انديشى ميان كانون نخبگان حوزه و دانشگاه بتوان به يك فرمول مرضىّ الطرفين و مداليته مشترك براى مقابله با تهديدها دست يافت.
تبيين سند مديريت دانش و يا نقشه جامع علمى حوزه
حوزههاى علميه زمانى مىتوانند در نهضت نرمافزارى توليد علم، مشاركت فعال داشته باشند كه نقشه جامع علمى حوزه را تدوين نمايند و مراكز حوزوى سراسر كشور با هدف اجتناب از اقدامهاى موازى و كاهش هزينهها به سمت اهداف عاليه سند چشم انداز حركت كنند.
اجتناب تشكلهاى سياسى براى بهره بردارى ابزارى از جايگاه مقدس حوزه و دانشگاه در جهت اهداف سياسى
طبيعى است كه برخى مدرسان و طلاب حوزههاى علميه به جريانهاى سياسى خارجى خاص گرايش دارند، ولى اگر اين گرايش و صف بندى به صورت قطب بندى سياسى در آيد، مىتواند به آسيب تغيير چهره داده و كار بست وحدت را با چالش مواجه كند؛ به عبارتى دامن زدن به دسته بندىها و جناح بندىهاى سياسى حوزوى و از طرفى بهرهبردارى ابزارى احزاب از آنها مىتواند انسجام، يكپارچگى و نقش رهبرى حوزه را مختل كرده و بر تقويت فرايند وحدت اثر منفى داشته باشد.
ايجاد »منشور جامع سند چشم انداز حوزه« مىتواند تا حد زيادى ساز و كارها، دامنه و اهداف فعاليتهاى سياسى- فرهنگى را تبيين نمايد و ضريب بهره بردارى ابزارى احزاب سياسى از آنان را به حداقل رساند.
در اين راستا رهنمودهاى روشنگرانه رهبر فرزانه انقلاب بايسته است به عنوان محور تدوين منشور سند چشم انداز حوزه مورد استفاده قرار گيرد. بيانيهها و توصيههاى مراجع تقليد و مجمع مدرسان حوزه مىتواند از منابع ديگر تهيه سند چشم انداز باشد.
تحول و نوآورى در سياستهاى كلان آموزشى - پژوهشى حوزه
تحول، نوآورى، نقادى و آزاد انديشى از شاخصههاى پويايى يك ساختار علمى - فقهى است و حوزههاى علميه نيز از اين قاعده مستثنا نيستند، به طورى كه باز بينى دورهاى دروس حوزوى، جلوگيرى از آفات مدرك گرايى و ارتقاء كيفى دروس خارج مىتواند تا حد زيادى در مسير نوآورى مفيد واقع شود.
همانطور كه جمهورى اسلامى ايران در حوزه توسعه كلان، راهبردى و همه جانبه داراى سند چشم انداز افق ايران ١٤٠٤ است؛ حوزههاى علميه نيز بايد به منظور هدفمند كردن سياستها و بهرهگيرى بهينه از تمام ذخاير مادى - معنوى در چهار چوب »سند چشم انداز حوزه« حركت كنند، كه در آن قابليتها، اهداف، تهديدها، آسيبها و پتانسيلها توسط يك بدنه كارشناسى قوى تدوين شود.
توصيه مىشود »شوراى عالى حوزه علميه«در جهت مديريت مناسب منابع انسانى و نوآورى، اقدامهاى زير را مورد توجه قرار دهند:
- تدوين نظام جامع آموزشى حوزه زير نظر مراجع تقليد و بنياد نخبگان حوزه؛
- توجه به مهندسى مناسب چهار پارامتر نياز سنجى، اولويت سنجى، امكان سنجى و زمان سنجى در تدوين سند چشم انداز حوزه؛
- توسعه قدرت نرمافزارى حوزه؛ مانند ظرفيت بالاى نقادى و آزاد انديشى؛
- تاسيس بانك اطلاعات دانش پژوهان نخبه در حوزه؛
- قانونمند كردن نظام آموزشى طلاب خارجى با هدف تقويت جايگاه و اثر گذارى ديپلماسى فرهنگى حوزه؛
- آشنايى متوليان حوزههاى علميه با تهديدات نرمافزارى ؛ مانند براندازى نرم و ناتوى فرهنگى؛
- ايجاد و يا تقويت دفتر تحكيم وحدت حوزه و دانشگاه در ساختار سياستگذارىها و فرايند تصميمگيرى كلان حوزه؛
- تقويت كميته بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه در شوراى عالى انقلاب فرهنگى؛
- بهره بردارى از نظرات كارشناسان برجسته روابط بين الملل در مركز پژوهشىهاى حوزه؛
- تشكيل كار گروههاى تخصصى؛
- افزايش تعامل و هم انديشى ميان نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاهها و معاونت فرهنگى - آموزشى حوزه.
ايجاد و يا تقويت كتابخانه ديجيتال حوزه و دانشگاه
با توسعه روز افزون »فنآورى اطلاعات« و قرار گرفتن كشورها در يك دهكده جهانى و افزايش اهميت سايبر ديپلماسى در مديريت افكار عمومى، بالتبع دو كار ويژه حوزه نيز پررنگتر خواهد شد:
- تأثير گذارى بر مهندسى افكار عمومى داخل، به ويژه دانشگاهها بإ؛ هدف تقويت روشنفكرى دينى و يا دانشگاه اسلامى؛
- مقابله و آسيبشناسى تهديدات فرهنگى و نرمافزارى جهان اسلام؛ مانند اهانت به ساحت پيامبر اكرم (ص)، تحريف آيات قرآن مجيد، كه مقابله با آنها مستلزم آشنايى با تهديدات فرهنگى برون سيستمى و فراملى است كه در حوزه روابط بين الملل به »ديپلماسى فرهنگى حوزه« معروف شده و توسعه آن مستلزم بكارگيرى ابزار مناسب، اهداف راهبردى مشخص و مدرنيزه كردن فرهنگى نخبگان متعهد حوزه است كه بتوانند با بهره ورى از شيوهها و فنآورىهاى نوين، زمينههاى مهندسى مناسب سياسى، اجتماعى، فرهنگى و اجتماعى جهان اسلام در سه سطح داخل، منطقهاى و فرا منطقهاى را تسريع و تسهيل نمايند و با انعكاس هدفمند توليدات علمى نخبگان حوزه (كتاب، مقاله و مصاحبهها) در يك وب سايت مستقل بتوانند در كاهش سطح مشكلات اجتماعى، فرهنگى وسياسى نقش خود را پررنگتر كنند.
جمعآورى و انعكاس چكيده توليدات علمى نخبگان حوزه در محيط وب كه در سياستگذارى پژوهشى به »كتابخانه ديجيتال« معروف است؛ مىتواند ضريب نفوذ و تأثير گذارى مديريت دانش حوزوى را در جهان اسلام بسيار ارتقاء دهد، هر چند هم اكنون وب سايتها ى متعددى در رابطه با فعاليت حوزه ايجاد شده، ولى فعاليت آنها به صورت پراكنده و جزيرهاى است و خلأ حضور يك »كتابخانه ديجيتال« قدرتمند در حوزه به خوبى محسوس بوده و هنوز حوزههاى علميه نتوانستهاند به صورت بهينه از محيطهاى مجازى »سايبر ديپلماسى« استفاده كنند، به ويژه در شرايطى كه اختلاف افكنى و تفرقه ميان تشيع و تسنن به يكى از ابزارهاى تهاجمى ديپلماسى فرهنگى غرب تبديل شده است.
در اين رستا حوزه علميه قم بايسته است نقش ستادى را ايفاء و طى فراخوانى از ساير حوزههاى علميه، از آنها بخواهد كه بهترين توليدات علمى - پژوهشى خود را در اختيار »كميته ارزيابى كتابخانه ديجيتال حوزه« قرار دهند و هم چنين هر ساله طى مراسمى از پژوهشىهاى برتر حوزه تقدير و تشكر شود.
اعضاى اين كميته مىتوانند توسط شوراى عالى پژوهشىهاى حوزه و از درون بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه انتخاب شوند. يكى از موانع موجود براى توسعه كتابخانه ديجيتال حوزه اين است كه اكثر طلاب، بويژه در شهرستانهاى اقمارى در حد نياز و ضرورت به علوم رايانه آشنايى ندارند و اين خود مىتواند آرشيو كتابخانه را با كاهشهاى زيادى مواجه كند؛
مشكل ديگر اين است كه در اكثر توليدات علمى مكتوب نخبگان حوزه از واژه عربى كه معادلهاى مناسب فارسى آن وجود دارد، استفاده مىشود، در حالى كه نگاه فرهنگى حوزه بايد كلان باشد؛ زيرا مخاطبان آن نه تنها ملى، بلكه در سطح فرا ملى هستند و رعايت اصول نگارش و بهره بردارى از واژگان مناسب فارسى مىتواند در انتقال مناسبتر و وسيعتر دستاوردهاى علمى حوزه به ساير بخشهاى اجتماعى جامعه، به ويژه قشر دانشجو مفيدتر واقع شود و دستيابى به يك »زبان مشترك« كه از پيش شرطهاى مهم تعامل سازنده و »تحكيم وحدت حوزه و دانشگاه« است را فراهم نمايد.
كتابخانه ديجيتال مجلس براى تقويت اثر گذارى بر مراكز دانشگاهى و دستيابى به يك زبان مشترك بين المللى تأثير گذار است.
جمع بندى و نتيجه گيرى
يكى از مهمترين راهبردهاى تهاجمى ديپلماسى امنيتى آمريكا، رژيم صيهونيستى و متحدانشان در سطح جهانى، ايجاد و گسترش اختلاف افكنى ميان امت اسلامى و در حوزه امنيت ملى بهره بردارى از ناتوى فرهنگى و گفتمانهاى نرمافزار گرايانه؛ مانند حمايت از ليبرال دموكراسى و تخريب بنيانهاى حقوق بشر اسلامى با هدف تسريع براندازى نرم از طريق گسترش ناامنى اجتماعى، به ويژه تنشهاى دانشجويى است.
در اين راستا حوزههاى علميه به دليل نقش محورى كه در تقويت روشنفكرى دينى، رفع خلأهاى ايدئولوژيك دانشجويى سكولاريسم، غرب گرا(ليبرال دموكرات) و چپ گرا( ماركسيسم) دارند، از رويكرد امنيت ملى به صورت مستقيم ظرفيت نظام مقدس ج.ا.ايران براى مقابله با تهديدات نرم را افزايش مىدهند؛ به همين دليل شايسته است تئوريسينهاى تدوين كننده منشور »پدافند ملى نرمافزارى حوزه« و يا »سند چشم انداز حوزه« داراى تفكرات جهانى، كلان نگرى، آگاه به بنيانهاى مديريت استراتژيك، آشنا به تهديدات نرم و مشرف بر چالشهاى حوزه و دانشگاه باشد كه از مصاديق بارز آن مىتوان به رهبر فرزانه انقلاب اشاره كرد كه با بينش كامل بر تحولات نظام بين الملل بارها بر لزوم تبيين »نظام جامع ديپلماسى فرهنگى« در برابر ناتوى فرهنگى تأكيد فرمودهاند.
در اين راستا براساس تكليف گرايى و پيروى از رهنمودهاى رهبر فرزانه انقلاب؛ توصيه مىشود با هدف تقويت وحد حوزه و دانشگاه (اسلامى كردن دانشگاه از طريق تقويت روشنفكرى دينى) و مقابله با انديشه سكولاريسم، اقدامهاى زير مورد توجه متوليان امر قرار گيرد:
- توجه به تحول گرايى و نوآورى فكرى - ساختارى در چارچوب مديريت استراتژيك؛
- تدوين »منشور جامع سند چشم انداز حوزه« كه در آن آسيبها، اهداف راهبردى و ابزارها براى رسيدن به »حوزه علميه مطلوب« و يا مدرنيزه كردن حوزههاى علميه مشخص شده باشد؛
- تقويت ظرفيت نقادى و انعطاف پذيرى حوزه؛
- تأسيس بنياد نخبگان حوزه و دانشگاه؛
- مهندسى مناسب چهار پارامتر نياز سنجى، اولويت سنجى، امكان سنجى و زمان سنجى در معاونت پژوهشهاى راهبردى حوزه؛
- حداكثر بهره ورى از محيطهاى مجازى؛ مانند تاسيس كتابخانه ديجيتال حوزه و قابل برگردان به سه زبان عربى، انگليسى و فرانسوى؛
- ايجاد و يا تقويت كرسى »دفتر تحكيم وحدت حوزه و دانشگاه« در شوراى عالى حوزه؛
- برگزارى هدفمند و دورهاى سخنرانىهاى نخبگان شاخص حوزه در دانشگاهها؛
- تقويت عضويت با هدف افزايش ضريب آگاهى دانشجويان و طلاب با دستاوردهاى علمى حوزه و دانشگاه؛
- تقويت تعامل و هم انديشى ميان مدرسان حوزه و دانشگاه؛ مانند تعريف كار ويژههاى مشخص ميان سازمان بسيج اساتيد حوزه و دانشگاه؛
- تدوين منشور »مديريت دانش راهبردى« حوزه.
پى نوشتها:
١. دكتر محمد مفتح متولد ١٣٠٧ همدان، در ساعت ٩ صبح روز سه شنبه ٢٧ آذر ١٣٥٨، هنگام ورود به محل كارش در حيات خلوت دانشكده الهيات دانشگاه تهران به همراه دو پاسدارش توسط گروهك تروريستى فرقان به شهادت رسيد و در صحن مطهر حضرت معصومه (س) به خاك سپرده شد.
از آثار علمى او مىتوان به كتاب روش انديشه در علم منطق، حاشيه بر كتاب اسفار ملاصدرا، ترجمه تفسير مجمع البيان با همكارى آيت الله حسين نورى همدانى و مقالاتى در مجلههاى دينى مكتب تشيع و معارف جعفرى نام برد.
٢. The second Parsion Gulf War
٣. The Present Danger Committee