پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٧ - سونامى و چند عنوان ديگر - قلی پور منصوره
سونامى و چند عنوان ديگر
قلی پور منصوره
وقوع سونامى در شرق آسيا هم به موضوع همايشها اضافه شد. حادثهاى بى سابقه كه بشر امروز را به بازانديشى در فلسفه حيات وداشت و... ديگر همايشهايى كه در طول ماه گذشته در داخل و خارج از كشور برگزار شد:
*** سونامى و فلسفه براى زندگى - ادوارد جان. اف استاد الهيات دانشگاه اتاوا گفت: در پى وقوع حادثه مرگبار سونامى در كشورهاى آسياى شرقى و مرگ بيش از يك صدو پنجاه هزار انسان جاى اين است كه اين واقعه را از نگاه مقولات فلسفى مانند شر، وجود خداوند، عقلانيت، مرگ، هستى و وجود جهانى ديگر مورد بررسى قرار دهيم. وى در ادامه افزود: اين حادثه اظهار نظرات مختلفى در پى داشت و برخى، از آن به عدم وجود خداوند و يا عدم جهانى ديگر تعبير كردند، اما فلسفه و الهيات در طرد اين نظرات استدلالهاى قوى و ژرفى دارد و من بر اين باورم كه مىتوان از طريق فلسفه به ايمان الهى نزديك شد. استاد الهيات دانشگاه اتاوا برگزارى همايش يك روزه فلسفه براى زندگى را در جهت تحكيم بنيانهاى معنوى انسانها دانست. همايش فلسفه براى زندگى در دهم فوريه ( بيست و دوم بهمن ماه) برگزار شد.
*** سواد اطلاعاتى و جنبش نرم افزارى - هفتمين نشست از سلسله نشستهاى تخصصى فنآورى اطلاعات و كاربرد آن در حوزههاى علميه با عنوان »سواد اطلاعاتى و نقش آن در توسعه جنبش نرم افزارى« برگزار شد. در اين نشست رحمت الله فتاحى، دانشيار دانشكده علوم تربيت و روانشناسى دانشگاه فردوسى مشهد سخنرانى كرد. اين نشست به همت معاونت پژوهشى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم، در سالن همايشهاى ساختمان شماره ٢ دفتر تبليغات اسلامى قم برگزار شد.
*** مناظره يعنى تبادل نظر - در اولين نشست از سلسله نشستهاى »عرفان و انسان معاصر« كه با عنوان »عرفان و دين« در موسسه پژوهشى حكمت و فلسفه ايران برگزار شد. دكتر غلامرضا اعوانى، گفت: كمال و غايت انسان اين است كه به اشيا نظر مىكند و داراى افق ديد است. وى با اشاره به اين كه مناظره به معناى تبادل نظر است، خاطر نشان كرد: افلاطون معتقد است اگر مناظره همان نظر است به نظر عالىتر و برتر مبدل مىشود، كمال پيدا مىكند، به مشاهده مىرسد و نفس همراه مناظره كمال پيدا مىكند.
***خطر عرفان براى عقل انسان - دكتر يثربى هم در اين همايش گفت: ايمان يعنى عقلانى فهميدن و قبول كردن، ولى اعتبار و عقل انسان در عرفان درخطر است. وى در پاسخ به اين سوال كه آيا عرفان بدون دين ممكن است، گفت: عرفان اسلامى ادامه همان خط فكرى است كه از يونان باستان در مقابل عقلگرايى مطرح بودهاست و توسط فلوطين غلبه پيدا كردهاست و بعد در مسيحيت و سپس در جهان اسلام ابوهاشم كوفى اولين كسى است كه عرفان را مطرح كردهاست. وى با اشاره به اينكه بعد از آميختن اسلام با فرهنگهاى ديگر، گرايش به عرفان طبيعى بود، افزود: عرفان در ميان اهل سنت به صورت تصوف و در ميان اهل شيعه به صورت باطنيه ظهور پيدا كرد. يثربى گفت: غزالى مىگويد علامت تساوى ميان دين اسلام و عرفان نمىگذارم. وى افزود: عرفان يك مكتب بيرون آمده از يونان باستان و فرهنگهاى ديگر است. يثربى با اشاره به اينكه دين، عقل را معتبر كردهاست، اظهار داشت: ايمان يعنى عقلانى فهميدن و قبول كردن، ولى اعتبار و عقل انسان در عرفان درخطر است. وى خاطر نشان كرد: در اسلام بايد در حد توان عمل كرد ولى در عرفان رياضت وجود دارد. يثربى گفت: مسئله طبقانى كردن عرفان خطرناك است. وى اظهار داشت: ابن عربى و ديگران مىگويند عرفان دين بشر ساخته است و مدعىاند خدا و پيامبر تاييد كردهاند ولى علما مىگويند خدا و پيامبر تاييد نكردهاند.
*** جنگ ظاهر و باطن صلح ندارد - همچنين دكتر ابراهيمى دنيانى در اين همايش گفت: دينى كه عرفان نداشته باشد اصلا دين نيست و ممكن است يك سلسله دستورات و مقررات باشد. وى گفت: عرفان باطن دين است و براى مثال راز و رمزهايى در درون و باطن هر انسانى وجود دارد كه ما نمىتوانيم آنها را با محاسبات ظاهرى، اقتصاى و اجتماعى بفهميم و تنها كسى مىتواند آنها را بشناسد كه اهل راه آنها باشد. وى خاطر نشان كرد: سراسر قرآن دلالت بر عرفان دارد و بدون راز عرفان كسى نمىتواند آيه »هو الاول و هوالاخر« را بفهمد. دنيانى اظهار داشت: قرآن علم لدنى را تاييد مىكند كه نزد برخى اولياست و حتى حضرت موسى و فلاسفه متوجه آن نمىشوند، ولى حضرت ختمى مرتبت و حضرت امير آگاه به باطن قرآن هستند و سرّ بعثت انبيا هم همين بودهاست. وى گفت: عرفا هيچ وقت اهل بحث و مناظره نبودند، ولى عرفاى عالى مقام وقتى مىخواستند با مردم عادى حرف بزنند قدرت تنزل داشتند. بنابراين عالى متعالى مىتواند در مقام تنزل قرار بگيرد و با همنوعان خود صحبت كند. دنيانى خاطر نشان كرد: تمام مباحث عالم حل خواهد شد ولى جنگ ظاهر و باطن صلح ندارد. وى اظهار داشت: علم جهان امروز مراتب طولى را قبول ندارد و همه چيز را در يك حد مىداند.
***مشكل عرفان با جامعه دموكراتيك - معصومى ديگر سخنران اين نشست گفت: دين شخصى و عرفان شخصى وجود ندارد، اگر راهى براى پى بردن به دين و عرفان وجود داشته باشد در عرصه گفتو گو با ديگرى است. معصومى خاطرنشان كرد: آدمى كه نه متدين است و نه تمايالات عرفانى دارد اگر بخواهد در دو مسئله دين و عرفان بحث كند و اگر بخواهد مبنا را بر اين بگذارد كه اين دو يكى هستند به جايى نمىرسد. وى گفت: اگر عرفان بخواهد در دنياى جديد به عنوان يك عامل كه بتواند با اين دنيا داد و ستد داشته و حضور داشته باشد، بايد اصل برابرى بالقوه مردم را قبول داشتهباشد. در غير اينصورت با جامعه دموكراتيك مشكل پيدا مىكند. معصومى اظهار داشت: عرفان و دين دو پديدهاى هستند كه با هم فصل مشترك دارند. چرا همه افراد احساس قرب را ندارند، چون حجاب وجود دارد و عرفان راه كشف حجاب موجود است پس براى كنار زدن حجاب سير و سلوك لازم است.
*** اسمى بدون حقيقت - قاسم كاكايى هم گفت: عرفان در آغاز حقيقى و بدون اسم بود، ولى اكنون اسمى بدون حقيقت است . وى افزود: يكى از عرفاى قرن پنجم معتقد است عرفان در آغاز حقيقى و بدون اسم بود، ولى اكنون اسمى بدون حقيقت است. كاكايى اظهار داشت: عرفان نحوه ادراك خدا و شهود امور غيبى از طريق مشاهده قلبى است. وى خاطر نشان كرد: معناى دين با بحث رسالت عجين شدهاست و دين اسلام رسالت و هدايت از طرف پروردگار توسط رسول است. كاكايى با اشاره به اين كه هدف دين را بايد از خود دين بپرسيم، گفت: هدف دين اين است كه انسان به يقين و معرفت خاصى برسد. وى اظهار داشت: ابعاد دين، احكام اخلاق و عقايد دين است. يعنى ابعاد دين يك سرى بايد و نبايدها، صفات آدمى و يك سرى عقايد است.
*** ابعاد ذهنى و معنوى آموزش - دانشگاه كاتوليك فرانسيس با برگزارى همايشى با عنوان " نفس و ذهن خود را تغيير دهيد: همايشى درباب نيايش و تعليم" ؛ گروههاى بسيارى از دانشجويان و هيئتهاى علمى را به دورهم جمع كرد. دكتر "رجيس مارتين" سخنران و استاد الهيات اين دانشگاه گفت: تقسير تقوا و پرهيزگارى دين و تعليم غيردينى در اين دانشگاه به خوبى در كنار يكديگر قرار گرفته است، بدون وجود هندسه و تقوا كليساهاى جامع كه به سبك گوتيك ساخته شده است وجود نداشت. همچنين پرفسور "جيمز گاستون" از دانشگاه فرانسيس هدف آموزش عالى را چنين بيان كرد: آموزش عالى آموختن تفكر، آموختن يادگيرى، و آموختن جست وجوى حقيقت است. اين همايش در نهايت به بررسى اين ايده پرداخت كه فرآيند يادگيرى نبايد از جست وجوى شخصى در راستاى حقيقت و معنويت جدا شود.
*** جهان گرايى ومديريت فرايند تغيير - معاون مطبوعاتى وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى ايران كه در همايش "اطلاع رسانى و جهان گرايى-فرصتها و چالشها" در دمشق سخن ميگفت، با طرح اين پرسش كه آيا جهانى شدن يك قانون امپرياليستى و يا در واقع شيوه جديدى از استعمار است؟ اظهار داشت: اگراين تعريف را بپذيريم ،بايد همگى براى مقابله با فرايند جهانى شدن آماده شويم. وى جهانى شدن را فرايندى طبيعى خواند كه با تعامل با بخش هاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى شكل ميگيرد و ميتواند مديريت و كنترل شود. پس بايد به استقبالش رفتمولفهها و عوامل موثر بر چنين روندى را خوب شناخت و با برنامه ريزى، آنرا مديريت كرد. صحفى متذكر شد: اين فرصت بويژه براى رسانهها حائز اهميت است و دسترسى همگانى به اطلاعات را به ارمغان مىآورد. وى درعين حال تاييد كرد كه مهمتر از دسترسى آزاد به اطلاعات، كيفيت اطلاعات است. بيتوجهى به كيفيت و عدم مديريت فرايند تغيير در واقع همان چيزى است كه از آن به عنوان تهديد ياد مىكنيم.
*** چند سؤال از كانت - رئيس مجلس شوراى اسلامى عصر امروز در همايش دو روزه بررسى انديشه "كانت و صلح" كه با همكارى دفتر مطالعات وزارت امور خارجه و دانشگاه پتسدام آلمان برگزار شد، با اشاره به اينكه انديشه "كانت" معطوف به معرفتشناسى و انسانشناسى و به طور كلى فلسفه او انسان محور مىباشد، تصريح كرد: كانت نه ماترياليست است و نه پوزيتيويست. اگر چه پوزيتيويسم با نشنيده گرفتن پيام كانت خود را به نحوى وارث او مىداند، ولى حقيقت آن است كه او را نمىتوان بنيانگذار پوزيتيويسم دانست. وى با اشاره به اين كه اخلاقى بودن انسان گوهر تفكر كانت مىباشد گفت: از همين توجه است كه كانت به موضوعاتى نظير صلح كشيده مىشود و من معتقدم انديشمندان و فيلسوفان آلمانى با نكتههاى دقيق و عميقى كه از آراى كانت در باب صلح در مىيابند آراى او را ادامه خواهند داد. اين استاد دانشگاه در ادامه گفت: من در رابطه با انديشههاى كانت چند سؤال دارم و آن اين كه رابطه سياست و اخلاق چگونه بايد باشد و آيا مىتوان قانون بدون اخلاق را به تصور درآورد؟ وى با تاكيد بر اينكه صلح بدون قانون ممكن نيست، افزود: قانون ابزارى است كه آرمان را تامين مىكند اما رابطه اخلاق و قانون چيست آيا مىتوانيم نسبت به اخلاق بىاعتنا باشيم و دم از قانون و عدالت بزنيم؟ حدادعادل تاكيد كرد: آيا جز اين است كه اخلاق متضمن احترام به حقيقت و فطرت انسان است. وى افزود: آيا سخن گفتن از اخلاق به معناى قائل شدن به يك شان والا و ذاتى براى انسان نيست. حداد عادل با بيان اينكه كانت از صلح داخلى صحبت مىكند،افزود: از نظر او صلح داخلى رابطه صلحآميز ميان حكومت و شهروندان است اما ما مايليم در يك جنبه ديگر از صلح به دو اصطلاح ديگر تاكيد كنيم و آنرا صلح باطنى و درونى بناميم. استاد فلسفه دانشگاه با اشاره به نظريه صلح داخلى كانت گفت: ما مىتوانيم در برابر اين نظريه بگوييم، صلح داخلى صلحى است كه انسان در درون خود با اميال و غرايزى كه او را تهديد مىنمايد، ايجاد مىكند. وى معتقد است: تا مادامى كه در درون وجدان انسانى صلح محقق نشود صلح بين حكومتها و صلح بين حكومت و شهروندان كه موضوع اصلى بحث كانت است، محقق نمىشود.
*** مستند سازى معارف دينى - حجتالاسلام سيد حسن ربانى رييس دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم در همايش "چشمانداز ٢٠ ساله نظام با محوريت بررسى جايگاه و نقش دفتر تبليغات اسلامى و حوزه علميه قم" با بيان اينكه اين نهاد بايد ضمن فرهنگسازى، دست به مستند سازى معارف دينى بزند، گفت: دفتر تبليغات اسلامى در سه حوزه تبليغ، پژوهش و آموزش به فعاليت مشغول است كه تنها در بخش تبليغ، مبلغان مىتوانند بزرگترين نقش را در بحث فرهنگ سازى داشته باشند. وى ضمن تأييد بر جلوگيرى از تحريف سند چشمانداز ٢٠ ساله و لزوم پاسخگويى به شبهات اين سند، بيان داشت: در خصوص آشنايى با اين سند، بايد در ميان مردم فرهنگ سازى مناسب صورت گيرد. در ادامه، دكتر مبينى دبير كميسيون زير بنايى مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اينكه ما بايد با نگاه خلاقانه به آينده نگرى رو بياوريم، گفت: چشمانداز همان تصوير مطلوب و آرمان قابل دستيابى جامعه در افق زمانى معين است كه مناسب با ارزشهاى جامعه تأمين شود. وى همچنين با بيان اين مطلب كه چشم انداز ٢٠ ساله بايد قابل دستيابى و كميت پذير باشد، افزود: چشمانداز ٢٠ ساله نظام بايد الهام بخش و وفاق آفرين باشد و علاوه بر آن بتواند پاسخگوى نيازهاى جامعه باشد. مبينى با اشاره به اينكه نقطه آغازين، تصوير چشمانداز آرمانها و ارزشهاى نظام است، افزود: آرمانهاى نظام ما طبق اصول قانون اساسى همان آزادى و استقلال است كه بايد محقق شود.
××× تئورى قرآن و تحقق وحدت امت - در همايش منطقهاى وحدت اسلامى و راهكارهاى تحقق آن كه به مدت دو روز ٢٤ و ٢٥ بهمن ماه در نايروبى پايتخت كنيا برگزار شد،هيأتى از ايران به سرپرستى حجت الاسلام والمسلمين واعظ زاده خراسانى و متفكران و شخصيتهاى علمى و فرهنگى از كشورهاى سودان، نيجريه، اتيوپى، تانزانيا، كنيا، اوگاندا، آفريقاى جنوبى و سومالى نقش تئورى قرآن در زمينه تحقق وحدت اسلامى و ضرورت آن در عصر حاضر، تلاش جمهورى اسلامى ايران در راه تحقق وحدت امت اسلامى، تقريب مذاهب، پشتوانه علمى وحدت اسلامى و نقش آن در سيره ائمه معصومين و سنت شريف پيامبر اسلام مورد بحث و بررسى قرار گرفت.
*** تئورى مهدويت، فلسفه انتظار در جهان آينده - عضو موسسه علمى پژوهشى امام خمينى (ره) قم در همايش "مهدويت ،فلسفه انتظاردر جهان آينده" گفت: قرآن راه تشخيص حق از باطل را براى مسلمانان تعيين كرده واساس خلقت انسان را تربيت اجبارى قرار نداده، بلكه آن را تربيت اختيارى دانسته است. اين استاد حوزه و دانشگاه گفتوقتى جامعه آماده ظهور ميشود كه نه تنها جامعه ايرانى، بلكه جامعه جهانى نيز آماده ظهور آن امام همام باشند. عضو موسسه علمى پژوهشى امام خمينى (ره ) قم گفت: اصليترين عنصر پيروزى انقلاب اسلامى و دفاع مقدسبراساس قابليت هدايت و اعتقاد به اين موضوع بود.
*** انديشه دينى و صلح جهانى - مهندس آشيمو اويكان وزير پيشين عمران و مسكن لائوس در همايش انديشه دينى و صلح جهانى در نيجريه از پيروان اديان مختلف خواست تا به جاى كينهتوزى و دشمنى نسبت به يكديگر با دوستى و همكارى زمينههاى گفت و گوى فيمابين را جهت زدودن كدورتها فراهم آورند. همچنين در اين همايش كشيش مسيحى ايسانگ اودوآكاگا ضمن برشمردن اشتراكات دين اسلام و مسيحيت گفت: از دولت و ملت نيجريه، ارگانها و NGOها مىخواهيم تا ضمن همكارى در جهت ايجاد مطالعهاى قانونمند براى به وجود آوردن زمينههاى زدودن كينهها و دشمنىهاى مذهبى از طريق برگزارى همايش اين چنينى، گفت وگوهاى بين مسلمانان و مسيحيان، تبليغ فيمابين اديان و مطالعات تطبيقى لازم را برقرار كنند.
*** مداحان و ظرافت در انتخابات آهنگ اشعار - دبير همايش رسانه ملى و ذاكرين اهل البيت (ع) كه با حضور جمعى از مداحان برجسته كشور و تنى چند از مديران سازمان صدا و سيما برگزار شد گفت: بيشتر مخاطبان رسانه، شيفته برنامههاى ذاكرين اهل بيت هستند و هر چه اين برنامهها غنا يابد، معارف اهل بيت به بهترين شكل به نسل جوان انتقال مىيابد. ميرباقرى با اشاره به نتايج نظر سنجىها در مورد علاقه جوانان به موسيقى؛ ظرافت و دقت در انتخابات موسيقى و آهنگ اشعار مراسم سوگوارى را مورد تاكيد قرار داد. رييس سازمان صداوسيما نيز گفت: صداوسيما پخش برنامههاى مداحى از رسانه ملى را داراى حساسيت ويژهاى دانست و با اشاره به بيانات راهبردى مقام معظم رهبرى براى ساماندهى پخش برنامههاى مذهبى، گفت: تلاش ما اين است كه علاوه بر زمانبندى كيفيت اين نوع برنامهها بكوشيم.ضرغامى نقد عالمانه، توجه دقيق به محتواى اشعار، بهرهگيرى از برنامههاى كوتاه و پرمحتوا را از ضرورتهاى قابل توجه رسانه ملى و جامعه مداحان دانست و گفت: ايجاد فضاى معنوى نبايد فقط به ايام خاصى محدود شود بلكه با بهرهگيرى از هنر ذاكران اهل بيت(ع)، مىتوانيم اين فضاى معنوى و اين طريق ارتباط با خداوند را در برهههاى مختلف و به انحاى گوناگون ايجاد كنيم.
*** اين دكترين، "ولايت فقيه " - حجت الاسلام حسينى قائم مقامى رئيس مركز اسلامى هامبورگ در همايش بررسى "ابعاد جهانى انقلاب اسلامى و حكومت دينى" در مسجد بزرگ اسلامى هامبورگ گفت: پيامبر اسلام براى نخستين بار در حكومت دينى، مقوله همسان سازى اقليت واكثريت براى برخوردارى از حقوق اجتماعى را بنيان گذاشت .وى بابيان اينكه غربىها هم اكنون اين الگوى دينى را به نام اينتگراسيون و با شكل ديكتاتورى اكثريت و تضييع حقوق اقليتها بنا كردهاند، افزود: واقعيت آن است كه دموكراسى بدون وجود اقليت معنى ندارد. در ادامه اين مراسم، پروفسور دكتر " ويلفرد روريش " استاد سياسى دانشگاههاى آلمان نيز با منحصر به فرد خواندن انقلاب اسلامى ايران، رهبرى امام خمينى (ره) را پيامبرگونه خطاب كرد و افزود: نظريه ماكس وبر مبنى بر ارزش و جايگاه قهرمان گونه رهبران استثنائى درانقلابها، با توانائىهاى بى نظير امام خمينى (ره) به اثبات رسيده است. وى تصريح كرد: حضور امام خمينى (ره) در عرصه تفكرات و تعاملات سياسى نيز دكترين جديد سياسى را در حوزه مديريت و رهبرى جوامع بوجود آورد كه نام اين دكترين، "ولايت فقيه " است. "روريش " با مركز ثقل خواندن ايران به عنوان مركز تفكرات شيعى در جهان، گفت: از آنجا كه انقلاب اسلامى ايران زمينه عصيان ديگر مردم مظلوم جهان را پديد آورده است، اين انقلاب همواره به عنوان "عصيانى عليه غرب" محسوب ميشود و همه توطئهها عليه ايران نيز ناشى از اين نوع تفكر است. دكتر "صادق طباطبائى" نيز ديگر سخنران اين همايش، با يادآورى خاطرات خود از امام راحل گفتدو عنصر اساسى در انديشه امام، همواره وجوه اصلى تفكرات سياسى ايشان را رقم ميزند. طباطبائى، "اثبات توانائى حكومت اسلامى در همه دورهها و اعصار و همچنين جلب رضايت مردم و آراى آنان به عنوان تنها راه بقاى حكومت اسلامى" را اين دو عنصر برشمرد.