پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١١ - گروه٧٧، تاريخچه و عملكرد
گروه٧٧، تاريخچه و عملكرد
گروه ٧٧، به عنوان بزرگترين ائتلاف كشورهاي درحال توسعه، ٣٦ سال پيش (سال ١٩٦٤) از سوي ٧٧ كشور تشكيل شد. اين گروه فعاليت رسمي خود را پس از پايان نشست تجارت و توسعهي سازمان ملل ـ آنكتاد ـ طي بيانهاي آغاز كرد. اين گروه هماكنون اعضاي ١٣٣ كشور را در خود دارد. اما به دليل اهميت تاريخي، سياسي نشست اوليهي آن كه به شكلگيري و فعاليت رسمي آنها انجاميد، همچنان خود را در قالب گروه ٧٧ معرفي ميكند.
اگر بخواهيم تعريفي خلاصه از عملكرد اين گروه را ارايه كنيم، شايد تعريف زير بهترين آنها باشد كه گروه ٧٧ در چارچوب سازمان ملل متحد، موضوعاتي همانند ارتقاي منافع اقتصادي جمعي و تقويت ظرفيت مذاكراتي جنوب و نيز همكاريهاي فني در ميان كشورهاي درحال توسعه را پيگيري ميكند.
در تشريح وضعيت اجراي اين گروه ميتوان گفت: فعاليتهاي گروه ياد شده از سوي يك رئيس كه برمبناي توزيع عادلانه جغرافيايي انتخابشده، هماهنگي ميشود. اجلاس ويژهي وزراي كشورهاي عضو اين گروه، ركن عالي تصميمگيري گروه ٧٧ است كه سالانه در جلسات مجمع عمومي سازمان ملل در نيويورك، و بهطور ادواري در حاشيهي نشستهاي آنكتاد و يونيدو، تشكيل ميشود.
گروه ٧٧ به مناسبتهاي مختلف، به صورت منظم و برمبناي مقتضيات و ضرورتهاي بينالمللي، تشكيل جلسه ميدهد. تشريح معضلات كشورهاي جنوب و تلاش براي دستيابي به يك نظر مشترك بينالمللي و به كارگيري منابع مختلف به منظور كمك به رفع معضلات كشورهاي درحال توسعه، ازجمله مهمترين اهداف برگزاري نشستهاي اين گروه است.
هزينههاي گروه ياد شده نيز از طريق مشاركت كشورهاي عضو، تأمين ميشود. شايد بتوان مهمترين چالش اين گروه را دستيابي به وحدت و همبستگي كشورهاي جنوب براي اصلاح ساختار ناعادلانه نظام اقتصادي، تجاري و مالي بينالمللي، و برقراري روابط نيمهي متعادل ميان شمال و جنوب برشمرد. گروه ٧٧ با آگاهي دربارهي مردود بودن روند كنوني حاكميت بر اقصاد بينالملل و اهميت گسترش و رشد اقتصادي، بيش از گذشته ميكوشد به ساماندهي خود بپردازد و اقداماتي مشترك و گسترده را در چارچوب همكاريهاي جنوب، به وجود آورد تا موقعيت چانهزني خود را گسترش دهد؛ زيرا بازسازي روابط جهاني به صورتي كه پاسخ گوي ضرورتهاي غيرقابل انكار وابستگي متقابل كشورها و ملتهاي جهان باشد، از ديگر اهداف مهم گروه ٧٧ است.
نيم نگاهي به دستآوردهاي مهم اجلاس گروه ٧٧ طي چهل سال گذشته تاكنون، نشان ميدهد كه اين گروه، احترام به اصول حقوق بينالمللي، عدم مداخله در امور داخلي كشورها و احترام به حاكميت و تماميت ارضي، حذف حق وتو و پذيرش نمايندهي كشورهاي درحال توسعه را به عنوان يكي از اعضاي دائم شوراي امنيت، شفافيت عملكرد شوراي امنيت، به كارگيري سيستم هشدار دهندهي سريع و موسوم به Early Warnings Yster در شوراي امنيت براي جلوگيري از بروز يا توسعه درگيريها در جنوب، محكوميت مداخلههاي قدرتهاي سلطهگر در كشورهاي جنوب، ضرورت احترام، حق تبيين سرنوشت ملل در انتخاب سيستم حكومتي، ضرورت توجه بانك جهاني و صندوق بينالمللي پول به حمايت از سرمايهگذاري در زير ساختهاي جهان سوم، تاكيد بر اختصاص منابع جديد، ترميم شكاف ميان شمال و جنوب به دليل اختلاف فاحش سطح درآمدها و تكنولوژي، ضرورت تعديل در مقررات تجاري و تسهيل و احياي كالاهاي جهان سوم به بازارهاي شمال، تاكيد بر افزايش سرمايهگذاري دربخش آموزش فني و حرفهاي، لزوم ظرفيت سازي براي جهان در حال توسعه، عدم انحصاري كردن همكاري شمال و جنوب به موضوعات اقتصادي و توسعهي دامنهي همكاريهاي اجتماعي ـ فرهنگي و سياسي و تاكيد بر مصون ماندن جنوب از آثار منفي جهانگرايي را به عنوان محورهاي مطالعه و بحث خود دنبال ميكند.
ايران طي سال جديد ميلادي (٢٠٠١) پس از نيجريه رياست گروه ٧٧ را در طول يك سال در نيويورك برعهده ميگيرد. آگاهان اقتصادي بر اين باورند كه ايران از سه عنصر پويا و شكوفاكنندهي اقتصادي، يعني نيروي كار، مواد اوليه و موقعيت خاص جغرافيايي بهرهمند است، اما با تأسف در طول سالهاي اخير، هيچگاه فرصت هماهنگي ميان اين عناصر فراهم نشده است.
به باور اين آگاهان، كشورهاي صنعتي و نيز توسعه يافته بارها بر وجود اين پتانسيل عظيم اقتصادي در كشورمان تأكيد داشتهاند، اما كمتر راهكاري را براي برقراري ارتباط ميان اين حلقههاي توسعه و شكوفايي، ارايه كردهاند.
بر اين باور، مديريت گروه ٧٧ ميتواند از دو سو بر روند اقتصاد كشورمان تأثيرگذار شود: نخست اين كه گروه ٧٧ را با عناصر مورد اشاره آشنا ساخته كه در نتيجه زمينهي بهكارگيري هر يك از اين عناصر در ديگر كشورها به وجود ميآيد. كسب تجربهها و دانش اندوختهي علمي و تجربي از اعضاي گروه ٧٧ در عرصهي اقتصاد داخلي و بينالمللي نيز از ديگر سو، تأثيري شگرف بر اقتصاد كشورمان خواهد گذارد.
از طرفي، مديريت نوي علمي و عملي در عرصهي اقتصاد را، فراروي دستاندركاران اقتصادي كشورمان ميگذارد تا با تقويت نقاط ضعف احتمالي و حفظ و گسترش نقاط قوت، در راستاي شكوفايي اقتصاد رو به رشد كشورمان، گام بردارند.
مجموعهي دغدغهها، نگرانيها و اهداف مشترك اعضاي گروه ٧٧، اين تشكل اقتصادي ـ سياسي را اهميت بخشيده است برخي آگاهان بر اين باورند كه رياست يكسالهي كشورمان فرصت خوبي براي هدايت آرمانها و خواستههاي مشترك جنوب است.