پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٨ - نقش ايران در ارتقاي موقعيت جهاني کنفرانس اسلامي - رحمانی مسعود

نقش ايران در ارتقاي موقعيت جهاني کنفرانس اسلامي
رحمانی مسعود

* بايد اذعان داشت که نقش آفريني ايران به عنوان رياست پيشيني سازمان کنفرانس اسلامي در حل بحران هاي منطقه اي، بحران سوريه و ترکيه، کوزوو و حل مسايل و مشکلات فلسطينيان، ليبي، افغنستان و عراق و کسب موفقيت هاي افتخار آفرين در اين عرصه ها، پتانسيل بالقوه ونهفته ي اين سازمان را فراروي صاحب نظران و نظريه پردازان سياسي قرار داده است که مي تواند با بهره مندي بهينه از آن، بيش از آنچه است، در عرصه بين المللي به ايفاي نقش بپردازد . * به رغم تلاش هاي فراوان سازمان کنفرانس اسلامي و اعضاي آن در زمينه ي حقوق بشر، اين نياز همواره احساس شده که به منظور تعاطي ميان سازمان ملل متحد و سازمان کنفرانس اسلامي تحرکات بيش تري صورت گيرد . * يکي از اولويت هاي مهم سازمان کنفرانس اسلامي، تلاش براي رفع تشنج و اختلاف ميان کشورهاي عضو سازمان بوده است . موازنه هاي قدرت در جهان سياست به شدت آسيب پذير مي نمايند، بر همين باور نقش آفريني در موضع قدرت، به دليل محدوديت هاي نقاط تکيه گاهي، هنري بس بي بديل خواهد بود . رياست دوره اي سازمان کنفرانس اسلامي در حالي به قطر احاطه شده است که عملکرد دوحه در سطح منطقه و بويژه ايجاد گسترش ارتباط با رژيم صهيونستي واکنش هايي رابه همراه داشته است که در شديدترين واکنش، رهبران قطر به تلاش براي ايجاد شکاف در صفوف اعراب متهم شده اند . چگونگي شکل گيري نهمين اجلاس سران کشورهاي اسلامي در دوحه، و موضع گيري برخي کشورهاي ياد شده در برابر اين اجلاس مؤيد اين نکته است که عملکرد قطر با مواضع جهان عرب در تضادي آشکار قرار دارد . رهبران قطر طي سال هاي اخير با اين باور که رابطه ي دوحه با تل آويو فارغ از درگيري هاي سياسي اعراب و اسرائيل شکل گرفته، دايره ي ارتباطي خود را با رژيم صهيونيستي وسعت بخشيده اند . اين در حالي است که مردم مظلوم فلسطين درپي احقاق حقوق خود که از سوي رژيم صهيونيستي ناديده انگاشته شده، به مبارزه پرداخته اند و خيزشي جديد در قالب انتفاضه ي دوم، نسل جديد فلسطينيان را در بر گرفته است . از اين رو، اگر چه اين کشور براي شکل گيري تصدي پست حساس رياست سازمان کنفرانس اسلامي، به قطع رابطه با رژيم صهيونيستي تن داده است، اما بازنگري رفتارهاي سياسي اين کشور و عدم تحقق وعده هاي پيشيني، مبني بر قطع رابطه با تل آويو در راستاي حمايت از مظلومان فلسطين، سبب شده تا برخي از نخبگان جهان سياست در پيش بيني عملکرد آتي اين سازمان ابراز نگراني کنند . بايد اذعان داشت نقش آفريني ايران به عنوان رياست پيشين سازمان کنفرانس اسلامي در حل بحران هاي منطقه اي، بحران سوريه و ترکيه، کوزوو – و حل مسائل و مشکلات فلسطينيان، ليبي، افغانستان و عراق و کسب موفقيت هاي افتخار آفرين در اين عرصه ها، پتانسيل بالقوه و نهفته ي در اين سازمان را فراوري صاحب نظران و نظريه پردازان سياسي قرار داده است که مي تواند با بهره مندي بهينه از آن بيش از آنچه است، در عرصه ي بين المللي به ايفاي نقش بپردازد . اجلاس سران در تهران بدون شک خبرسازترين اجلاس سازمان کنفرانس اسلامي در طول تاريخ اين سازمان بوده است . اين مهم ظرفيت جديدي را در اختيار سازمان قرار داده است که با بهره برداري از آن مي تواند موقعيت کنفرانس اسلامي را در صحنه ي بين المللي بيش از پيش ارتقا بخشد . طي سه سال رياست جمهوري اسلامي ايران بر اين سازمان، جهان اسلام با چالش ها و فرصت هاي گوناگوني مواجه شد، که رياست هشتمين دوره را برآن داشت تا با عکس العمل مناسب، در راستاي حفظ مصلحت امت اسلامي گام بردارد . اوج مشارکت سازمان کنفرانس اسلامي را در اين دوره مي بايد در دستور کار جهاني گفت وگوي تمدن ها از سوي سازمان کنفرانس اسلامي به سازمان ملل دانست، چرا که پيشنهاد اين رهيافت جديد روابط بين المللي از سوي کنفرانس اسلامي، بيان گر باور عميق جهان اسلام به اصل گفت و گو، مشارکت و احترام به دست آوردهاي همه ي تمدن ها است . بنابراين، مي توان دست آوردهاي رياست ايران را بر اين سازمان، اين گونه تبيين کرد: ١- مشارکت بين المللي الف ) گفت و گوي تمدن ها : در اعلاميه ي تهران، رهيافت گفت و گوي تمدن ها، از سوي سران کشورهاي اسلامي به عنوان طرحي نو براي بهبود ساختار و روابط در جهان تأکيد گرديد . متعاقباً پيشنهاد جناب آقاي سيد محمد خاتمي، رئيس جمهوري اسلامي ايران در اجلاس ٥٣ مجمع عمومي سازمان ملل متحد در اعلام سال ٢٠٠١ به عنوان سال گفت و گوي تمدن ها به تصويب رسيد . وي به عنوان رياست دوره اي سازمان کنفرانس اسلامي، طي نامه اي خطاب به سران کشورهاي اسلامي، از آنان خواست نمايندگان خود را براي شرکت در اولين نشست سازمان کنفرانس اسلامي درباره ي موضوع گفت و گوي تمدن ها از ديدگاه اسلام به تهران اعزام کنند . اين نشست در ارديبهشت سال ١٣٧٨ در تهران برگزار شد و سندي با عنوان بيانيه ي تهران درباره ي گفت و گوي تمدن ها تأييد و تصويب گرديد . در بيانيه ي تهران اجلاس ٢٦ وزراي امور خارجه سازمان کنفرانس اسلامي در اوگادوگو ( شهريور ١٣٧٨) تصويب گرديد و براساس آن، کشورهاي عضو به همکاري با دبيرخانه ي سازمان به منظور تنظيم و تدوين بيانيه جهاني گفت و گوي تمدن ها و برنامه ي اجرايي آن فرا خوانده شدند . هم چنين در اين قطعنامه مقرر شد گروهي از کارشناسان دولتي براي تدوين طرح مورد اشاره، به عنوان سند جهاني به منظور ارايه به مجمع عمومي سازمان ملل متحد، گرد هم مي آيند . کارشناسان ارشد کشورهاي عضو به همين منظور در بهمن سال ١٣٧٨ در اجلاس جده به رياست جمهوري اسلامي ايران ديدار و فعاليت جهاني درباره ي گفت و گوي تمدن ها را تنظيم، و به تصويب اوليه رساندند . دستور کار جهاني گفت و گوي تمدن ها طي اجلاس ٢٧ وزراي امور خارجه کنفرانس اسلامي درکوالالامپور به تصويب رسيد . دربندهاي مقدماتي سند با اشاره به مباني اصلي تمدن، فرهنگ و ميراث هاي مشترک بشري، از آن ها به عنوان منابع دانش و عقل ياد شده و لزوم آزادي و عدالت، همبستگي و اخلاق، درتأمين صلح و امنيت مشترک، از گفت و گو به عنوان لازمه ي ضروري هم زيستي و همکاري بين المللي نام برده شده است . در بخش اجرايي سند، به موضوعاتي نظير، اهداف گفت و گوي تمدن ها، اصول اين گفت وگوها و شموليت آن، وظايف کشورها و سازمان هاي منطقه اي و بين المللي، از جمله سازمان ملل متحد و سازمان هاي وابسته، سازمان هاي غير دولتي، مؤسسات مرتبط، روش هاي گفت و گو و زمينه هاي آن و درخواست تشکيل کميته ي ويژه اي در مورد ارايه و روش هاي مناسب به منظور – رواج فرهنگ گفت وگو در سازمان ملل، به طور جامع اشاره شده است . اين سند، به عنوان دستور کار پيشنهادي سازمان کنفرانس اسلامي به سازمان ملل متحد عرضه مي شود . ب ) حقوق بشر : علي رغم تلاش هاي فراوان سازمان کنفرانس اسلامي و اعضاي آن دربار? حقوق بشر، اين نياز همواره احساس شده که به منظور تعاطي ميان سازمان ملل متحد و سازمان کنفرانس اسلامي، تحرکات بيش تري صورت گيرد . برگزاري جلسه ديدگاه هاي اسلام در مورد اعلاميه ي جهاني حقوق بشر که به پيشنهاد ايران توسط کميسارياي عالي حقوق بشر در ژنو برگزار شد فرصت مناسبي براي ارايه نظرات کشورهاي اسلامي در راستاي تقويت و غني سازي اعلاميه جهاني حقوق بشر، تلقي مي شود . به اعتقاد بسياري از کارشناسان، همايش ژنو اولين تجربه ي موفق سازمان کنفرانس اسلامي در انجام اقدامي جمعي و محتوايي در زمينه ي حقوق بشر در تعاطي با سازمان ملل متحد محسوب مي شود . ج ) همکاري با اتحاديه اروپايي : در پاسخ به اعلام آمادگي اتحاديه ي اروپايي به منظور اتخاذ راهکار دائمي گفت و گو، براي نهادينه کردن همکاري اين اتحاديه و سازمان کنفرانس اسلامي در عرصه ي منطقه اي و بين المللي و به دنبال نتايج مثبت نشست آماده سازي گفت و گوهاي دو طرفه ( مهرماه ١٣٧٨ ) اولين دوره گفت و گوهاي رسمي ميان سازمان کنفرانس اسلامي و اتحاديه ي اروپايي در آذر ماه ١٣٧٨ در هلسينکي برگزار شد . هيئت سازمان کنفرانس اسلامي، مرکب از معاون وزارت امور خارجه ايران و نمايندگاني از سوي دبيرخانه سازمان و رياست اجلاس ٢٦ وزراي خارجه سازمان کنفرانس اسلامي و هيئت اتحاديه اروپايي نيز متشکل از معاون وزير خارجه فنلاند ( رياست دوره اي اتحاديه اروپا ) نمايندگاني از کميسيون اتحاديه اروپا، تروئيکاي اتحاديه اروپايي و وزارت خارجه فنلاند بود . دراين دور از گفت و گوها، براساس توافق طرفين، موضوعاتي چون فلسطين و خاورميانه، تحولات افغانستان، کوزوو، عمليات حفظ صلح سازمان ملل و مشارکت کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي در آن، تحولات اوضا در چچن و گفت وگوي تمدن ها به بحث گذاشته شد و مسايلي چون گفت و گوي تمدن ها، مواد مخدر، تروريسم، سلاح هاي کشتار جمعي، پناهندگان، حقوق بشر به صورت کلي، به عنوان دستور کار دوره هاي بعدي بحث گرديد . د ) جلسات هماهنگي ميان نمايندگان کشورهاي عضو : به منظور پي گيري و تشويق و ترغيب براي تشکيل جلسات هماهنگي گروه کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي در پايتخت هاي کشورهاي مختلف جهان، طرحي توسط جمهوري اسلامي ايران طي اجلاس ٢٦ وزراي امور خارجه در واگادوگو – بورکينافاسو به تصويب رسيد، که درآن از سفراي کشورهاي عضو مي خواهند به منظور هماهنگ ساختن مواضع خود نسبت به تحولات سياسي و موضوعات مربوط به جهان اسلام مشورت هاي سازمان يافته در کشورهاي مختلف بر قرار نمايند، تشکيل گروه کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي در پايتخت هاي کشورهاي مختلف، مورد پيگيري و اهتمام سفارت خانه هاي جمهوري اسلامي ايران قرار گرفت، به گونه اي که هم اکنون در اغلب کشورهاي جهان، جلسات هماهنگي اين گروه تشکيل، و سفراي کشورهاي اسلامي در مورد مسايل مورد علاقه ي مختلف، مواضع و سياست هاي هماهنگي را اتخاذ و پيگيري مي کنند . تصويت قطعنامه مذکور و اجراي آن از اين جهت که سازمان کنفرانس اسلامي در جايي غير از نشست ها و اجلاس هاي رسمي خود که عملاً فاقد تشکيلات بوده و اعضا به گونه اي غير منسجم و نا هماهنگ عمل مي نمودند، از اهميت به سزايي برخوردار است . ٢- بحران هاي جهان اسلام و حمايت از مسلمانان الف ) فلسطين و خاورميانه: درتداوم سياست سازمان کنفرانس اسلامي و جمهوري اسلامي ايران در حمايت از لبنان و مبارزات مردم اين کشور در برابر تجاوزات اسرائيل، جناب آقاي خاتمي در تقبيح حملات رژيم صهيونيستي به جنوب لبنان در تاريخ ١/١٢/١٣٧٨ پيامي را به همه ي رؤسا و سران کشورهاي اسلامي ارسال نمود . در اين پيام، رئيس جمهوري اسلامي توجه کشورها را به اقدامات ضد بشري و استمرار تجاوزات واشغال گري رژيم صهيونيستي به عنوان عامل اصلي تشديد بحران در منطقه خاورميانه و لزوم مقابله با اين جريان خطرناک، و هم فکري وبذل مساعي مشترک همه ي کشورهاي اسلامي براي دست يابي به يک راه کار، جلب نموده است و ضمن محکوم نمودن حملات رژيم صهيونيستي، آمادگي جمهوري اسلامي ايران را براي هماهنگي بين کشورهاي اسلامي اعلام نمودند . متعاقب تصميم هيئت اجرايي فدراسيون بين المللي انجمن ها و مؤسسات کتاب داري ( IFLA ) مبني بر برگزاري شصت و ششمين اجلاس اين فدراسيون در سال ٢٠٠٠ ميلادي در بيت المقدس اشغالي، اقدامات متعددي در مخالفت با اين اقدام و ترغيب کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي در تحريم اين نشست از سوي جمهوري اسلامي ايران صورت گرفت که از آن جمله مي توان به اعتراض نمايندگان جمهوري اسلامي ايران به همراه برخي از کشورهاي اسلامي در نشست هاي ايفلا، ارسال نامه اي از سوي رياست کتابخانه ي ملي جمهوري اسلامي ايران خطاب به مسئولين ايفلا – متضمن اعتراض به اين تصميم که در مغايرت با مقررات بين المللي نيز مي باشد – پيام وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران خطاب به همتايان خود در سراسر جهان مبني بر غير قانوني بودن تشکيل چنين جلسه اي در بيت المقدس اشغالي و درخواست از آنان در ترغيب نهادهاي ملي کشورشان در تحريم اين نشست، درخواست رئيس جمهوري اسلامي ايران و رياست سازمان کنفرانس اسلامي از دبير کل اين سازمان در پيگيري موضوع اشاره داشت . اين اقدامات در نهايت با استقبال همه ي کشورهاي اسلامي و بعضاً ديگر اعضاي IFLA نيز مواجه شد . تحريم شصت و ششمين اجلاس ايفلا توسط آنان، سبب حضور فعالانه اي در کنفرانس هاي بين المللي انجمن هاي کتاب داري کشورهاي عربي که هم زمان با اجلاس ايفلا در قاهره تشکيل مي شود، نيز داشته باشند . متعاقب اعلام دبيرخانه ي آنکتاد ( UNCTAD ) درمورد امضاي يادداشت تفاهمي ميان اين سازمان و رژيم صهيونيستي در مورد همکاري هاي مشترک در زمينه هاي مختلف تحقيقاتي و آموزشي در کشورهاي جهان سوم در چار چوب برنامه هاي آنکتاد، جمهوري اسلامي ايران به عنوان رياست دوره اي OIC با همکاري کشورهاي عضو خواستار لغو يادداشت تفاهم مذبور گرديد و طي تلاش ها و هماهنگي هاي به عمل آمده با گروه OIC در ژنو و نيويورک، و درخواست مشابه اتحاديه ي عرب، در نهايت دبير کل آنکتاد ضمن اشتباه خواندن امضاي يادداشت تفاهم با اسرائيل، آن را در تاريخ هفتم اوت ١٩٩٨، فاقد ماهيت وجودي برشمرد . ب) افغانستان : بحران افغانستان به عنوان زخمي باز در بدن کشورهاي اسلامي، همواره از اولويت هاي سازمان کنفرانس اسلامي محسوب گرديده است . جنگ و برادرکشي در اين کشور اسلامي هم چنان ادامه داشته و افقي براي حل اختلاف، توقف خونريزي و ايجاد دولت فراگير وجود نداشته است . به منظور تلاش براي استقرار صلح و يافتن راه حل سياسي براي پايان بخشيدن به بحران اين کشور، به ابتکار جناب آقاي خاتمي رياست محترم جمهوري اسلامي ايران و رئيس دوره اي سازمان کنفرانس اسلامي مبني بر ضرورت تحرک سازمان براي يافتن راه حل مسالمت آميز جهت خاتمه بخشيدن به بحران افغانستان چنين تصميم گرفته شد که کميته ي « ويژه ي افغانستان » که در سال ١٩٨٠ در سازمان کنفرانس اسلامي در پي تهاجم نيروهاي شوروي به خاک افغانستان تشکيل شده بود، مجدداً فعال گشته و اقداماتي را در اين خصوص انجام دهد . اين ابتکار از سوي جنبش غير متعهد ها و سازمان ملل متهد مورد استقبال قرار گرفت . اين کميته به رياست دکتر ظريف معاون وزير امور خارجه و متشکل از نمايندگان کشورهاي پاکستان، تونس و گينه، تشکيل و ضمن رايزني با کشورهاي همسايه افغانستان از جمله پاکستان، تاجيکستان، ازبکستان، عربستان سعودي و ايران و کسب نظرات آنان جهت يافتن راه حل سياسي براي بحران افغانستان پرداخت . اين کميته در خلال سفرهايي به منطقه، ملاقات هاي غير رسمي را بنابر درخواست گروه هاي طالبان و جبهه ي متحد اسلامي، با نمايندگان آنان در اسلام آباد و دوشنبه به عمل آورد . درپي انجام دور اول مذاکرات با کشورهاي همسايه، تصميم گرفته شد کميته ي ويژه ي افغانستان با هدف يافتن راه هايي به منظور نزديک ساختن نظرات گروه هاي درگير و هم چنين دست يابي به صلحي جامع، کامل و مورد قبول طرفين، مذاکرات رسمي جداگانه اي را با گروه هاي افغاني در جده – مقر دبيرخانه ي سازمان کنفرانس اسلامي – به عمل آورد . هم چنين مقرر گرديد براي هماهنگي با اقدامات سازمان ملل متحد، اعضاي کميته طي ملاقاتي با دبير کل آن سازمان، نتايج حاصله از اقدامات به عمل آمده توسط کميته ي افغانستان را به اطلاع وي برسانند . به همين منظور اعضاي کميته طي ملاقاتي با آقاي کوفي عنان در نيويورک ايشان را درجريان آخرين نتايج مذاکرات با کشورهاي همسايه افغانستان قرار دادند و با تأکيد برلزوم همکاري OIC و UN از وي خواست نماينده ي ويژه خود را جهت نظارت و شرکت در مذاکرات جداگانه ي کميته افغانستان با هر يک از گروه هاي افغاني به جده اعزام نمايند . تصميماتي هم چون آزادي و تبادل اسرا، عبور آزاد کمک هاي انسان دوستانه و عدم تهاجم به مناطق مسکوني و مردم غير نظامي و بي پناه و عدم اجراي عمليات گسترده ي نظامي عليه يک ديگر، از جمله تصميمات به دست آمده از دو دوره ي مذاکرات جدي و سازنده در ماه هاي اسفند ٧٨ و ارديبهشت ٧٩ در مقر دبيرخانه ي سازمان کنفرانس اسلامي در جده با گروه هاي درگير در افغنستان بود . طي دو دوره مذاکرات ياد شده، که با حضور فرانسيس و ندرل – نماينده ي ويژه ي دبير کل سازمان ملل در امور افغانستان – صورت گرفت، طرفين متعهد شدند که براي جلوگيري از تداوم بحران و کشتار و خونريزي مردم بي گناه، اقدامات انجام گرفته از سوي سازمان کنفرانس اسلامي را حمايت نمايند . هم چنين اعضاي کميته ي افغانستان تمايل خود را نسبت به ادامه ي تلاش در راستاي ابتکار رياست آن، اعلام داشتند . ج ) چچن : در دوره ي رياست جمهوري اسلامي ايران برسازمان کنفرانس اسلامي، جهان شاهد وقايع تلخ و تراژدي انساني در جمهوري چچن – فدراسيون روسيه – بود . رياست جمهوري اسلامي ايران بنابر ضرورت امر، در مشورت با رؤساي کشورهاي اسلامي و دبير کل سازمان کنفرانس اسلامي، تدابيري را در اين خصوص اتخاذ نمود . بر اين اساس تصميم گرفته شد با هماهنگي مقامات فدراسيون روسيه هيئت عالي رتبه اي از سوي رئيس سازمان کنفرانس اسلامي به سرپرستي دکتر خرازي – وزير امور خارجه ايران – و عضويت تعدادي از وزرا و مقامات ارشد کشورهاي اسلامي به مسکو و منطقه قفقاز شمالي اعزام گردد . اين هيئت يافته هاي خود را طي سندي منتشر ساخت . طي مذاکرات اين هيئت در ١٥ آذر ١٣٧٨ با مقامات عالي رتبه روسيه، تمهيدات سفر هيئت مقامات ارشد سازمان کنفرانس اسلامي، به منظور بررسي ريشه هاي بحران و امکان دست يابي به راه حل هاي مناسب در جهت ختم بحران چچن، فراهم گرديد . بر اين اساس هيئت مذکور به رياست دکتر ظريف معاون حقوقي و بين المللي وزارت امور خارجه از٢٧/١٠/١٣٧٨ عازم مسکو شد . در اين سفر مقامات ارشد کشورهاي اسلامي و دبير خانه ي سازمان، دکتر ظريف را همراهي نموده اند . اين هيئت در مقالات هاي خود با مقامات روسي از جمله وزير امور خارجه ي اين کشور، نظرات رياست سازمان کنفرانس اسلامي را در جهت جست و جوي راه حلي مناسب، قابل قبول، بلند مدت و پايدار در مورد بحران چچن مطرح، و اقدامات عملي اين امر را با توجه به نکات مندرج در بيانيه ي صادره از سوي هيئت رياست کنفرانس اسلامي در سفر قبلي خود، به بحث و مذاکره گذاشت . پيرو اين گفت و گوها، دبيرخانه ي سازمان کنفرانس اسلامي طي بيانيه اي ديدگاه هاي سازمان را در مورد اوضاع در چچن و روش هاي حل بحران منتشر ساخت . جناب آقاي خاتمي رئيس جمهور اسلامي ايران به دنبال تشديد بحران و ادامه ي جنگ در جمهوري چچن و آوارگي هزاران نفر از مردم مظلوم و مسلمان اين سرزمين در تاريخ ٢١/٩/١٣٧٨ پيامي را براي رؤسا و سران کشورهاي اسلامي درخصوص ارايه کمک هاي انسان دوستانه به آوارگان مسلمان چچن، ارسال نمود دراين پيام با ابراز نگراني نسبت به ابعاد بسيار وسيع فاجعه و وارد آمدن خسارات انساني و مادي و هم چنين با اشاره به گزارش هيئت اعزامي کنفرانس اسلامي به مسکو و بازديد از اردوگاه هاي آوارگان مسلمان، لزوم کمک رساني به آنان، خصوصاً درماه مبارک رمضان و در آستانه ي فصل سرما، اولويتي اضطراري ذکر شده و از کشورها درخواست گرديد تا آوارگان مسلمان چچن را از کمک هاي انسان دوستانه بهره مند سازند . د ) کوزوو : در جريان بحران کوزوو جناب آقاي خاتمي به عنوان رئيس سازمان کنفرانس اسلامي هم زمان با صدور پيامي به سران کشورهاي اسلامي، به وزير امور خارجه مأموريت داد تلاش هايي را در جهت کمک به حل بحران و حمايت از مسلمانان کوزوو سازمان دهي نمايد . دکتر خرازي ضمن تماس با اعضاي مختلف سازمان، موافقت لازم را براي برگزاري اجلاس گروه تماس کشورهاي اسلامي در سطح وزرا بدست آورد . قبل از اين نيز به ابتکار ايران، گروه تماس در سطح سفرا در نيويورک و ژنو تشکيل شده بود . اجلاس وزرا به يک هيئت عالي رتبه مرکب از وزرا و نمايندگان کشورهاي عضو گروه تماس و دبيرخانه ي سازمان، مأموريت داد تا به رياست وزير امور خارجه ايران با طرف هاي ديگر بين المللي ِ مؤثر به بحران، گفت و گو و تبادل نظر نمايد . هيئت مزبور ضمن بازديد از منطقه وسفر به کشورهاي روسيه و آلمان خود را به اطلاع سران کشورهاي اسلامي رساند . تضمين نقش مستمر براي سازمان کنفرانس اسلامي در حل بحران و متعاقباً عمليات حفظ صلح و تأمين حقوق مسلمانان کوزوو از اهداف مهم اين مأموريت بودند که تحولات آن متعاقباً پي گيري گرديد . روابط ترکيه – سوريه : يکي از اولويت هاي مهم رياست سازمان کنفرانس اسلامي، همواره تلاش در جهت رفع تشنج و اختلاف ميان کشورهاي عضو سازمان بوده است . به دنبال بروز بحران در روابط ترکيه و سوريه در پاييز سال ١٣٧٧ که متعاقب حملات و انتقادات مسئولين ترکيه عليه مقامات سوريه به اتهام حمايت آن ها از چريک هاي جدايي طلب کُرد صورت گرفت، احتمال تشنج و درگيري ميان دو کشور اسلامي عضو سازمان افزايش يافت . آقاي خاتمي به عنوان رئيس سازمان کنفرانس اسلامي در ابتکاري جهت حل مشکل، از وزير امور خارجه خواست که وارد گفت و گو با طرفين اختلاف گردد . دراين رابطه، جناب آقاي خرازي طي سفري به اين دو کشور، ضمن ديدار با مقامات دمشق و آنکارا، تلاش مؤثري را به منظور متقاعد ساختن مقامات دو کشور به اتخاذ يک راه حل مسالمت آميز براي حل اختلاف فيمابين به عمل آوردند . ايشان هم چنين در چندين نوبت با دبير کل سازمان ملل متحد و – وزراي خارجه بعضي از کشورهاي اسلامي درخصوص بحران مشورت کردند . هم زمان رياست سازمان کنفرانس اسلامي با ارسال پيام هايي براي رؤساي دو کشور، مساعي جميله خود را پي گيري نمودند . عراق : درپي ايجاد بحران در روابط عراق و سازمان ملل پس از اخراج کارشناسان آنسکام از عراق و شروع حملات نظامي به اين کشور، رئيس جمهور کشورمان به عنوان رئيس سازمان، پيامي خطاب به دبير کل سازمان کنفرانس اسلامي ارسال نمود . ايشان در اين پيام از دبير کل خواست مساعي جميله خويش را درجهت جلوگيري از اقدامات قهر آميز برخي از کشورها عليه عراق به کار گيرد . به دنبال ارسال اين پيام، وزير خارجه کشورمان با وزراي خارجه انگلستان، مصر، روسيه، فرانسه، عراق، اردن، عمان، يمن، سوريه، ايتاليا، قطر، عربستان و دبير کل سازمان کنفرانس اسلامي تبادل نظر و رايزني نمود . وزير خارجه انگلستان متعاقباً اعلام نمود در پاسخ به درخواست رياست سازمان کنفرانس اسلامي به جهت حلول ماه مبارک رمضان حملات نظامي به عراق از سوي متحدين متوقف شده است . و) اقليتهاي مسلمان : موضوع حفظ حقوق جمعيت ها و اقليتهاي مسلمان در کشورهاي غير عضو از مسايل مورد توجه اعضاي سازمان کنفرانس اسلامي از جمله جمهوري اسلامي ايران مي باشد . در اين راستا قطعنامه هاي متعددي در اجلاس هاي سازمان به تصوب و به مورد اجرا گذارده شدهاست . درهمين زمينه با مساعدت و هم ياري جمهوري اسلامي ايران تا کنون دو اجلاس در اسپانيا و برزيل برگزار شده است . در اولين اجلاس کميته کارشناسان حفظ حقوق جمعيت ها و اقليت هاي مسلمان در کشورهاي غير عضو ( آذر٧٧- اسپانيا ) محورهاي زير مورد توجه شرکت کنندگان قرار گرفت : فراخواني اقليت هاي مسلمان براي پرهيز از اختلافات مذهبي، نژادي و حزبي و ترغيب آنان به برگزاري دوره هاي آموزشي کلاسيک در همه سطوح، دعوت از کشورهاي عضو جهت اتخاذ اقدامي براي حمايت از نوجوانان نابغه دختر و پسر اقليت هاي مسلمان و درخواست از ايسسکو براي همکاري با بانک توسعه اسلامي و صندوق همبستگي اسلامي جهت اعطاي بورسيه به اين استعداد ها . در دومين اجلاس کميته کارشناسان تعيين خط مشي حفظ حقوق اقليت هاي مسلمان در کشورهاي غير عضو سازمان کنفرانس اسلامي ( ٣١-٢٩ فروردين ١٣٧٩ در برزيل ) موضوعات اصلي که به بحث و بررسي کارشناسان گذاشته شد به شرح ذيل بود : حمايت از اقليت هاي مسلمان ِ مورد تهديد و فشار، نقش تبليغات در پشتيباني از اقليت ها و درخواست از کشورهاي عضو ايسسکو و بانک توسعه ي اسلامي و صندوق همبستگي اسلامي براي حمايت از مسلمانان برجسته در ميان اقليت ها و ارايه بورس هاي تحصيلي به آنان . ٣- تقويت همکاري ميان کشورهاي اسلامي . الف ) اتحاديه مجالس کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي : ايجاد اتحاديه مجالس کشورهاي اسلامي، طي بيست سال گذشته همواره در ديدارهاي پارلماني ميان کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي مطرح بوده است . اگر چه اين اقدام به طور رسمي در دستور کار سازمان قرار نداشته، ولي به عنوان يک هدف مهم در جهان اسلام پي گيري شدهاست . در دوره رياست جمهوري اسلامي ايران بر سازمان کنفرانس اسلامي تلاش براي دست يابي به اين هدف به اوج خود رسيده و با اهتمام مجلس شوراي اسلامي، يک کميته هماهنگي با حضور نمايندگان پارلماني کشورهاي اسلامي در آذرماه ١٣٧٥ طرح پيش نويس اوليه اساس نامه اتحاديه و دبيرخانه ي موقت آن را به تصويب رساند . متعاقباً در کنفرانس ِ تأسيسي، با شرکت رؤساي مجالس کشورهاي اسلامي ( خرداد ماه ١٣٧٨ ) اساس نامه به تصويب نهايي رسيد و تهران به عنوان مقرّ اين اتحاديه انتخاب شد . اجلاس فوق العاده شوراي اتحاديه براي دبير کل و تصويب آيين نامه هاي مالي و اداري آن در فاصله ١٠- ٩- اسفند ماه ١٣٧٨ در تهران و با حضور هيئت هائي از مجالس قانون گذاري کشورهاي عضو تشکيل جلسه داد و پيرو آن اجلاس عادي اتحاديه در تابستان سال ١٣٧٩ در قاهره برگزار گرديد . بدين ترتيب سازمان کنفرانس اسلامي با پي گيري مجدانه رياست آن و مجلس شوراي اسلامي توانست به يکي از آرزوهاي ديرينه ي کشورهاي اسلامي در داشتن سازماني متشکل از مجالس قانون گذاري کشورهاي عضو، جامه ي عمل بپوشاند و گام مستحکم ديگري در وحدت امت اسلامي در دوره ي هشتم رياست کنفرانس اسلامي برداشته شود .