پژوهش های قرآنی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٨ - کتابشناسى قرآن و اهل بیت علیهم السلام - هاشم زاده محمدعلى
کتابشناسى قرآن و اهل بیت علیهم السلام
هاشم زاده محمدعلى
قرآن و عترت دو امانت الهى و دوگوهر گرانبها ومیراث رسول گرامى، وسیله هدایت، سعادت و نجات انسانها هستند. این دو گوهر گرانبها ازیک منبع نشأت گرفته و در یک مسیر حرکت مى کنند وبه یک مقصد منتهى خواهند شد. قرآن بدون عترت و عترت بدون قرآن، نه مورد توجه قرآن است و نه مورد تأیید عترت.
ارتباط بین قرآن واهل بیت، ارتباط دوسویه است. از طرفى قرآن اهل بیت را والاترین و برترین انسانها معرفى مى کند و از طرف دیگر آگاه ترین انسانها به حقایق وحى اهل بیت علیهم السلام مى باشند.
قرآن و عترت دو رکن اساسى اسلام وهمراه با یکدیگرند و تمسک به هریک بدون دیگرى نا درست و ناتمام به شمار مى آید.
این مهم در آخرین و سرنوشت سازترین پیام الهى بر رسول گرامى اسلام بیان شده آن جا
که با ابلاغ پیام ولایت و نصب حضرت على(ع) به انجام رسیدن وظیفه رسالت و تکمیل نمودن آن را بسته به ابلاغ پیام ولایت از سوى خداوند مى سازد و دین همراه با ولایت را دین کامل مى شنـاسد و روز نصب حضـرت على(ع)، به عنوان جانشین پیامبر را روز کامل شدن دین و تمام شدن نعمت و رضایت خویش مى داند وسرانجام تحقق این فرمان را مایه نومیدى کافران و مخالفان از پیروزى بر اسلام مى داند.
خداوند در قرآن، اهل بیت را با بهترین اوصاف و فضائل یاد کرده وآیات بسیارى در شأن ومنزلت آنان نازل کرده است.
على(ع) فرموده است:
(نزل القرآن ارباعاً فربع فینا و ربع فى عدوّنا و ربع فى الفرائض والاحکام و ربع فى السنن(قصص)والامثال. ولنا کرائم القرآن.)
و در روایتى دیگر آمده است:
(نزل القرآن اثلاثاً فثلث فینا و ثلث فى عدوّنا وثلث فى الفرائض و السّنن و الامثال.)
صدها آیه در شأن اهل بیت علیهم السّلام نازل شده است که مورد پذیرش بیشتر مفسران شیعه و فرقه هاى دیگر اسلام است. تفسیر و تبیین آن آیات و نگارش کتابهاى بسیار در این مورد بیانگر این حقیقت است.
ابن عباس مى گوید:
(ما نزل فى أحد من کتاب اللّه مانزل فى علیّ(ع).)
و نیز مجاهد مى گوید:
(نزلت فى على سبعون آیة لم یشرکه فیها أحد(و در بعض روایات ثمانون آیة).)
احمد بن حنبل مى گوید:
(ما جاء لأحد من أصحاب رسول اللّه من الفضائل أکثر مما جاء لعلى بن ابى طالب(ع).)
همه این مطالب حکایت از بلندى جایگاه اهل بیت دارد.
قرآن آکنده از آیاتى است که در شأن و منزلت اهل بیت (ع) بویژه على (ع) است. این همه در راستاى روشن نمودن افکار عمومى نسبت به مقام و جایگاه آن بزرگواران مى باشد.
آیه تطهیر(احزاب/٣٣)، آیه مباهله (آل عمران /٦١)، آیه ولایت (مائده /٥٥)، آیه تبلیغ (مائده /٦٧)، آیه اکمال ( مائده /٣)، آیه انذار و آیه قربى و صدها آیه دیگر در شأن و منزلت اهل بیت (ع) نازل شده است.
اندیشوران جهان اسلام از فرقه هاى گوناگون اسلامى بویژه شیعه براى تبیین و روشن نمودن فضائل خاندان عصمت و طهارت با استناد به آیات شریفه قرآن آثار بسیارى به رشته تحریر درآورده اند که در بعض موارد به بررسى و تبیین صدها آیه پرداخته اند.
از جمله علامه حاکم حسکانى یکى از دانشمندان حنفى قرن پنجم هجرى کتاب ارزشمند (شواهد التنزیل لقواعد التفضیل) را به نگارش درآورده است. دراین اثر سترگ ٢٩٦ آیه را در شأن اهل بیت پیامبر علیهم السّلام دانسته است و دراین باره ١١٦٣ روایت را به عنوان شاهد یاد کرده است.
اینک در راستاى کتابشناسى موضوعى قرآن به معرفى و شناسایى کتابهایى که درباره قرآن و اهل بیت(ع) به نگارش درآمده اند یا بخشى ازآنها این مقوله را در بردارد مى پردازیم.
دراین کتابشناسى ٢٧٧ عنوان به اجمال شناسانده مى شود، ولى بدون شک شمار کتابهاى نگاشته دراین زمینه فراتر ازاین است.
منابعى که در این مقاله مورد کند و کاو قرار گرفته است، بیش از ده عنوان است که در مورد هر عنوان منبع یادکرد آن نیز آمده است.
مهمترین منبع، کتابخانه تخصصى مرکز فرهنگ و معارف قرآن کریم است که یک سوم عناوین یادشده در این کتابخانه موجود است. عنوانهاى موجود در مرکز یادشده، با علامت ستاره مشخص شده است.
١. آیینه هدایت در اثبات ولایت از نظر قرآن و سنت (فارسى)، ابراهیم احمد امینى نجفى، تهران، کتابفروشى اسلامیه، ١٣٩٢، ٣ جلد، ٥١٠ ـ ٣٨٢ ـ ٤٩١ص، شیعه. *
٢. الآیات (اردو)، سید سجاد حسین بن محمد حسین، دهلى، انتشارات مقبول، ١٩١٢، ١٧٢ ص، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٢٨)
٣. آیات الائمّة، محمدرضا کوثر علیشاه ( م ١٢٤٧)، چاپ: تهران. (دائرة المعارف بزرگ اسلامى ٢/ ٢٥٤)
٤. آیات الائمه (فارسى)، میرزا على نقى بن علامه مولى رضا بن محمد امین همدانى فرزند کوثر علیشاه (م ١٢٩٧)، شیعه. (الذریعه ١/ ٤٠)
٥. آیات الائمه (فارسى)، سید میرمحمد على بن سید مهدى حسینى نیاکى لاریجانى تهرانى(م ١٣٢٣)، چاپ سنگى، ٣٤٢ ص، شیعه. (آقا بزرگ تهرانى گوید: این کتاب در حیات مؤلف چاپ شده است).(الذریعة ١/٤٠)
٦. آیات الانوار (عربى)، محمود یوسفى غروى، قم، مرکز انتشارات دارالنشر اسلام، چاپ اوّل، ١٣٧٢، ٤٧١ ص، شیعه. (این کتاب مستدرک تأویل الآیات سید شرف الدین استرآبادى است).
٧. الآیات الباهرة فى بقیّة العترة الطاهرة(عربى)، سید داود میرصابرى، تهران، مؤسسه بعثت، ١٤٠٢، ٤٧٤ ص، شیعه. *
٨. الآیات الباهرة فى العترة الطاهرة(رسالة الباهرة فى العترة الطاهرة) (عربى)، على بن احمد الحسین بن موسى بن جعفر الشریف ابوالقاسم معروف به شریف مرتضى علم الهدى، (٣٥٥ ـ ٤٣٦)، شیعه. (الذریعه ٣/١٥، هدیة العارفین ١/ ٦٨٨)
* الآیات الباهرة فى فضل العترة الطاهرة، ر.ک: تأویل الآیات الظاهرة فى فضائل العترة الطاهرة، تألیف سید شرف الدّین استرآبادى. (الذریعة ١/ ٤٦)
٩. آیات الباهرة فى مدح الائمّة الطاهرة (فارسى)، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى ٧٤٤٦. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٤٣)
١٠. الآیات الباهرة فى وصف الائمة الطاهرة (عربى)، خطى، تهران: کتابخانه مرکزى دانشگاه تهران، ١/ ٥٩٣.(کتابنامه برزگ قرآن ١/ ٤٣)
١١. الآیات البیّنات او بیان الآیات بالزبر و البیّنات یوسف بن احمد بن یوسف گیلانى نجفى، شیعه. (آقا بزرگ گوید: این اثر در رشت چاپ شده است) (الذریعة ١/ ٤٧).
١٢. آیات الثلاث(التطهیر والولاء و… ) (عربى)، محمد حسین بن محمد نجفى(١٣١٢ ـ ١٣٨١)، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٥٣)
١٣. آیات جلى فى شأن مولا على(ع) (اردو)، على بیک قزلباش دهلوى، هندوستان، ١٣٣٠، ٣٣٠ ص، شیعه. (الذریعة ٢٦/ ١٧)
١٤. آیات الحجّة فى تفسیر الآیات الّتى فى مناقب امیرالمؤمنین(ع) (عربى)، میرزا على اکبر الشّریف النجفى(م ١٣١٧)، خطى، نجف: کتابخانه سید محمد باقر بحرالعلوم، شیعه. (الذریعة ٢٦/ ١٧)
١٥. آیات الحجة والرجعة (عربى)، محمد على بن مولى حسن على همدانى حایرى(متولد ١٢٩٣)، شیعه. (الذریعة ١/٤٧)
١٦. آیات الظّهور (فارسى)، واعظ ماهر مولى على قلى دهخوارقانى، سال نشر: ١٣٥١. (الذریعة ٢٦/ ١٨)
١٧. آیات الفضائل (عربى)، خطى، قم: کتابخانه شخصى آیت اللّه حجّت. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٥٩)
١٨. آیات الفضائل(فارسى) میرزا على مشهور به پیش خدمت ابن رستم، (م ١٣١٣) ایران، ١٢٧٣، شیعه. (الذریعة ١/ ٤٨)
١٩. آیات محکمه قرآنیه داله بر امامت ائمه علیهم السلام (فارسى)، احمد بن زین الدین احسائى (رسالة القرآن ٩/ ٢١٥، کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٦٦)
٢٠. الآیات النازلة فى أهل البیت علیهم السّلام (عربى)، حسن بن محمد بن یحیى نیشابورى معروف به ابن الفحام (م ٤٠٨ یا ٤٥٨). (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٦٨)
٢١. آیات النّازلة فى اهل البیت علیهم السّلام (فارسى)، سید محمد بن ابى زید بن عربشاه ورامینى(قرن ٨)، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى ٧٤٩ ـ ٧٥٠. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٦٨)
٢٢. آیات النازلة فى ذم الجائرین على أهل البیت علیهم السّلام، حیدر على بن محمد حسن شیروانى. (الذریعة ١/ ٤٨)
٢٣. آیات النازلة فى شأن على(ع) مع تفسیرها(فارسى)، سید عبدالحسین بن عبداللّه موسوى دزفولى لارى ( ١٢٦٤ ـ ١٣٤٠ یا ١٣٢٤ ق)، شیراز: چاپخانه محمدى، ١٣١٤ و ١٣١٩، ١١١ + ٦٢ ص. (دائرة المعارف بزرگ اسلامى ٢/ ٢٥٤)
٢٤. آیات النازلة فى فضائل العترة الطاهرة (عربى)، تقى الدین بن عبداللّه الحلى، (بررسى پانصد آیه در ارتباط با اهل بیت)، (الذریعة ١/ ٤٩)
٢٥. آیات النّبیّ واهل بیته (عربى)، خطى، برلین (رسالة القرآن ٩/ ٢١٦)
٢٦. آیات الولایة (فارسى)، سید کاظم ارفع، تهران: مؤسسه تحقیقاتى و انتشاراتى فیض، چاپ اول، ١٣٦٤، ٤١٠ ص.*
٢٧. آیات الولایة(فارسى)، میرزا ابوالقاسم بن محمد نبى حسینى شریفى ذهبى مشهور به میرزا با با شیرازى(م ١٢٨٦) (از ارکان فقه صوفیه ذهبیه)، این اثر تفسیر ١٠٠١ آیه از قرآن است که سیصد آیه آن در فضائل اهل بیت است و باقى آن تفسیر قرآن توسط اهل بیت مى باشد، چاپ ١٣٢٢، ٢ جلد، ٣٣٥ ـ ٤٥٦ ص.*
٢٨. آیات الولایة و برهان الهدایة (عربى)، محمد بن محمد رفعت شیرازى، بمبئى، ١٣١٦، ١١٢ ص. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٧٢)
٢٩. آیة التطهیر (عربى)، محمد مهدى آصفى، قم: دار القرآن الکریم، چاپ اوّل، ١٤١١، ١٠٤ ص؛ تهران: نشر توحید، چاپ دوّم، ١٤١١، ١٦٣ ص. *
٣٠. آیة التطهیر(عربى)، عبدالزهراء عثمان محمد، شرف، چاپ اوّل، ١٤١٤، ٨٧ ص. *
٣١. آیة التطهیر (عربى)، سید محمد باقر خراسانى موسوى، خطى، کتابخانه شخصى مؤلف. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٧٥)
٣٢. آیة التطهیر(اردو)، سید حفاظت حسین ملقب به سلیم بهیکپورى، چاپ هند. (الذریعه ٢٦/ ١٨)
٣٣. آیة التّطهیر (اردو)، سید محمّد جعفر زیدى، پاکستان، میمن السّادات، ١٤٠٠، (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٧٥)
٣٤. آیة التطهیر (عربى)، سید محمد جواد حسینى جلالى، خطى، کتابخانه شخصى مؤلف. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٦٧)
٣٥. آیة التطهیر (اردو)، محمد باقر دهلوى (م ١٣٧٢). (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٧٦)
٣٦. آیة تطهیر (اردو)، سید امیر حسین نجفى(م ١٤٠٨) لاهور: تعلیمى پریس، ٢٤ص، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٧٦)
٣٧. آیة التطهیر (اردو)، تألیف بعضى از فضلاء هند، چاپ هندوستان. (الذریعه ١/٥٠)
٣٨. آیة التطهیر (عربى)، محمد سعید بن ناصر حسین العقبانى هندى(م: ١٣٣٣) (معجم الدراسات القرآنیّة عند شیعة الامامیّه، ١٠)
٣٩. آیة التطهیر رویة المبتکره(عربى)، عنوان اصلى: اهل بیت یا چهره هاى درخشان در آیه تطهیر، محمد فاضل لنکرانى، شهاب الدین اشراقى، بیروت، چاپ اوّل، ١٤١٦، ١٦٠ ص.*
٤٠. آیة التطهیر فى احادیث الفریقین (عربى)، سید على موحد ابطحى، قم، مطبعة سیّدالشهداء، ١٤٠٥، ٣٨٨ ص.
٤١. آیة التطهیر فى الخمسة أهل الکساء(عربى)، محیى الدین الموسوى الغریفى، نجف، مطبعة العلمیة، ١٣٧٧، ٢٧٩ص. (معجم الدراسات القرآنیة عند شیعة الامامیة، ١٠)
٤٢. آیة التطهیر وحدیث الکساء(عربى)، على محمدى ارهانى زنجانى، ١٨٤ ص.
٤٣. آیه تطهیر وحدیث کساء (مجمع الانوار) (فارسى)، سید حسین موسوى کرمانى، قم: چاپخانه علمیه، ١٣٩١، ٣١٢ ص. *
٤٤. آیه مباهله (فارسى)، محمد تقى شریعتمدارى، تهران: بنیاد بعثت، چاپ دوّم، ١٣٦٥، ٤٠ ص. *
٤٥. آیه مودّت (اردو)، مشتاق حسین شاهدى، کراچى: انجمن رضویه، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٨١)
٤٦. آیة المودّة (عربى) سید برداالدین حسینى الحوثى. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٨١)
٤٧. آیة الولایة، محمد سعید سید ناصر حسین العبقاتى هندى (م: ١٣٣٣)، شیعه. (معجم الدراسات القرآنیّة عند شیعة الامامیه ١٠)
٤٨. الائمة و القرآن (عربى)، محمدرضا حکیمى، بیروت، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن١/ ٨٥)
٤٩. ابانة ما فى التنزیل من مناقب آل الرسول علیهم السّلام (عربى)، احمد بن الحسن الطوسى (مثار الحق)، (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٨٨)
٥٠. ابطال الاختیار(در اثبات امامت حضرت على و ائمه از راه نص صریح قرآن و احادیث نبوى) (عربى)، محمد بن على ابن بابویه(شیخ صدوق) (م ٣٨١). (دائرة المعارف تشیع ١/ ٢٩١)
٥١. اثبات الائمة، (عربى) خطى، دانشگاه تهران. (ادبیات فارسى ـ استورى ١/ ٤٢١)
٥٢. اثبات الامامة الخاصة بالکتاب والسنة (عربى)، میرزا هدایت اللّه بن ملاصادق برغانى معروف به حاجى مجتهد، (م: ١٢٨١). (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ١٣٠)
٥٣. اثبات الخلافة بالقرآن واسکات المنکرین بالبرهان (فارسى)، محمد عظیم، هندوستان: لکهنو، ١٢٨٩، چاپ سنگى، ١٦ ص. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ١٣٠)
٥٤. اثبات عصمة للائمة الطاهرین علیهم السّلام (عربى) ( ازآیه: واذ ابتلى ابراهیم…) سید محمد بن عبدالکریم طباطبائى، خطى، نجف: کتابخانه محمد على خوانسارى. (الذریعة ١/ ٩٧)
٥٥. اثبات عصمة الائمة من آیة: ان الابرار لفى نعیم (عربى)، میرزا محمد حسن شیروانى(م ١٠٩٨یا ١٠٩٩). (الذریعة ١/ ٩٧)
٥٦. اثبات العصمة لائمة الطاهرین من قوله: لاینال عهدى الظالمین، (عربى) رفیع الدین محمد بن فرج گیلانى (م حدود ١١٦٠)، خطى، نجف: کتابخانه محمد على خوانسارى. (الذریعة ١/ ٩٧)
٥٧. اذهاب الرجس عن حظیرة الانس (فارسى)، ملا عبدالکریم بن محمد طاهر قمى، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه گلپایگانى. (این کتاب ترجمه عنوان بعدى است که از طرف خود مؤلف انجام شده). (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٢٤٤)
٥٨. اذهاب الرّجس عن حظیرة القدس (عربى)، ملاعبدالکریم بن محمد طاهر قمى، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه گلپایگانى، شیعه. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٢٤٥)
٥٩. اربعین آیة فى فضائل امیرالمؤمنین(ع) (عربى)، خطى، نجف کتابخانه خصوصى قاسم بن حسین محیى الدین (ظاهراً از قرن هشتم) تاریخ وقف ١٠٣٩. (الذریعة ١١/ ٤٩)
٦٠. اربعین فى ماورد من الآیات و تأویلها فى فاطمة الزهراء(عربى)، (خصائص الزهراء) محمد على حائرى سنقرى، خطى، قم: کتابخانه محمدرضا طبسى حائرى، تألیف ١٣٤٠، ٣ جلد رحلى، حدود ٦٠٠ ص.
٦١. اسامى الذین نزل فیهم القرآن الحکیم، (عربى)، خطى، کتابخانه مرکزى سلیمانیه ترکیه، استانبول. ٢٨٤/ ٢. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٢٩٤)
٦٢. استخراج نام امامان از راه جفر (فارسى)، ملاحیدر محمد خوانسارى، خطى، تهران: کتابخانه مجلس ٤٣/ ٢٩٣٨. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٣٢١)
٦٣. استقصاء الافحام و استیفاء الانتقام فى جواب منتهى الکلام (فارسى)، سید میرحامد حسین هندى(صاحب عبقات) (م ١٣٠٦)، لکهنو: ١٣١٥، (این کتاب در پاسخ منتهى الکلام حیدر على فیض آبادى که بر ضد اندیشه هاى تشیع است، نگارش یافته است).(الذریعة ٢/ ٣١)
٦٤. اسرار القرآن یا سبع مثانى(عربى)، محمد بن محمد صالح دماوندى، خطى، قم: کتابخانه مسجد اعظم ٢٠. (کتابنامه بزرگ قرآن ١/ ٣٤٧)
٦٥. اسماء امیرالمؤمنین علیه السّلام من القرآن، حسین بن القاسم بن محمد ایوب بن شمون(م ٣٥٦ ). (الذریعة ٢/ ٦٥)
٦٦. اسماء أمیرالمؤمنین(ع) فى کتاب اللّه عزّوجلّ(عربى)، محمد بن احمد بن محمد بن ابى ثلج( م ٣٢٥)، شیعه. (الذریعة ١١/ ٧٥)
٦٧. اسماء من نزل فیهم القرآن(عربى)، منصور بن اسماعیل بن ضریر تمیمى، (م٣٠٦) (هدیة العارفین ٢/ ٤٧٣)
٦٨. اظهارالحق: آیات فضایل اهل بیت(فارسى)، عبداللّه بن عبداللّه، هندوستان، چاپ سنگى، ١٢٨٠. (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٤١٣)
٦٩. اعظم المطالب فى آیات المناقب (عربى)، سید احمد حسین بن رحیم على الامروهوى(م ١٣٣٨). (الذریعه ١١/٥٩)
٧٠. الافصاح فى امامة على بن ابى طالب علیه السلام (عربى)، محمد بن محمد بن نعمان حارثى معروف به شیخ مفید، (م ٤١٣) (شیخ مفید، در این اثر با استناد به آیات وبه صورت پرسش و پاسخ امامت حضرت على(ع) را ثابت کرده است). (دائرة المعارف تشیع ٢/ ٢٨٨)
٧١. اقطاب الدوائر فى تفسیر آیة التطهیر (عربى)، عبداالحسین بن مصطفى، قم: دارالقرآن الکریم، ١٤٠٣، ١٢٦ ص، شیعه، گردآورنده: على فاضل قائنى نجفى. *
٧٢. الزام النّاصب فى اثبات الحجة الغائب، على یزدى حائرى،(بررسى بیش از ١٣٠ آیه پیرامون حضرت مهدى عج). (موعود قرآن ٣)
٧٣. الف، لام، میم(اردو) نواب على رضا خان قزلباش، لاهور: خورشید عالم، ٣٢ص، (درباره این که مراد از حروف مقطعه، آل محمد هستند). (کتابنامه بزرگ قرآن، ٢/ ٥٣٥)
٧٤. القاب المعصومین من الکتاب المبین (عربى)، حسین جعفر موسوى یزدى، خطى، یزد: کتابخانه وزیرى ٥٩٥٤ اوراق ١٥٩ ـ ١٦٢. (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٥٣٨).
٧٥. امامت ائمه اثنا عشر اور قرآن(اردو)، سید على نقى لکهنوئى، (م ١٩٨٨)، لکهنو: سرفراز لاریس، ١٣٥٣، ٢٠ص، (در مورد تعداد امامان و وجود امام مهدى در قرآن بحث شده است). (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٥٥٢)
٧٦. امامة الحسنین فى القرآن (عربى)، محسن المعلم، سال نشر: ١٤١١، ٤٢٨ص (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٥٥٢)
٧٧. امامت در پرتو کتاب و سنت (فارسى)، عنوان اصلى: الامامة فى ضوء الکتاب والسنّة، مهدى سماوى، مشهد: بنیاد پژوهشهاى آستان قدس رضوى، چاپ اوّل، ١٣٧٤، ٥٧١ ص. مترجمان: حمیدرضا آژیر ـ حسین صابرى.*
٧٨. امامت در قرآن و سنت وعقل و عرفان (فارسى) ،محمد خواجوى، تهران: انتشارات مولى، چاپ اوّل، ١٣٧٤، ٧٩ص.*
٧٩. امامة على(ع) بین العقل و القرآن (عربى)، محمد جواد مغنیه، (١٣٢٢ ـ ١٤٠٠) قم: منشورات الرضى، ١٣٦٤، ١٧٥ ص.*
٨٠. امامت على(ع) درآینه عقل و قرآن(فارسى)، عنوان اصلى: امامة على بین العقل و القرآن، محمد جواد مغنیه (١٣٢٢ـ ١٤٠٠)، تهران، سازمان تبلیغات اسلامى، چاپ اوّل، ١٣٧٠، ١٨٢ ص، مترجم: اکبر ایرانى قمى.*
٨١. امامت على(ع) در پرتو عقل و قرآن(فارسى)، عنوان اصلى: امامة علی…، محمد جواد مغنیه (١٣٢٢ـ ١٤٠٠)، مشهد، چاپخانه خراسان، ١٣٩٥، ٢١٨ص. مترجم: غلامرضا نمایى.
٨٢. الامامة فى ضوء الکتاب و السنة (عربى)مهدى السماوى، بیروت: دارالزهراء، چاپ دوّم، ١٣٩٩، ٣ جلد، ٢٨٥ ـ ٢٦٩ ـ ٢٣٧ ص.*
٨٣. امامة القرآن (اردو)، مولانا محمد هارونى زنگى پورى(م ١٣٣٩)، چاپ دهلى ـ لاهور، (مؤلف دوکتاب دیگر با عنوان علوم القرآن و توحید القرآن دارد که کلیه مطالب سه کتاب را در کتاب دیگرش به نام خلاصة التفاسیر آورده و دراین کتاب خلافت على(ع) را با ٧٢ آیه ثابت کرده است). ( الذریعه ٢/ ٣٤١ ، کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٥٥٣)
٨٤. الامامة والولایة فى القرآن(عربى)، عنوان اصلى: امامت و ولایت در قرآن، سید على اکبر موسوى و…، قم: دارالقرآن الکریم، ١٤١٢، ٢٠٥ ص، قم: مطبعة الخیام، ١٣٩٩، ٢٤٠ ص.
٨٥. امام شناسى(فارسى)، محمد حسین طهرانى، تهران: انتشارات حکمت، ١٣٦٦ ـ ١٣٧٠. *
٨٦. امام مهدى(عج) از دیدگاه قرآن و عترت(ازجلد سیزدهم بحارالانوار) (فارسى)، محمد باقر مجلسى، قم: انتشارات قلم، ١٠٦ ص، مترجم: على دوانى.*
٨٧. امام مهدى(عج) در قرآن (فارسى)، عنوان اصلى: المهدى فى القرآن، سید صادق حسینى شیرازى، قم: انتشارات پیام اسلام، ١٨٩ص، مترجم: محمد رضا انصارى.*
٨٨. امام و امامت از دیدگاه قرآن و سنت(فارسى)، اسداللّه بیات، تهران: واحد فرهنگى بنیاد شهید، چاپ اول، ١٣٦٣، ١١٢ ص.*
٨٩. الانصاف فى تحقیق آیة الاستخلاف(انى جاعل فى الارض خلیفة) (اردو)، میرزا احمد على الامرتسرى هندى، (این کتاب در امامت و ردّ فرقه قادیانیه نوشته شده است). (الذریعه ٢/ ٣٩٧)
٩٠. انفسنا ( پیرامون معنى انفسنا در آیه مباهله ـ ٦١ آل عمران) فارسى، ملا عبدالخالق ابن عبدالرحیم یزدى، (م ١٢٦٨)، خطى: قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى٧١٨٨، مشهد :کتابخانه شهید بهشتى. (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٠٥ ، مجله بینات ٤/ ١٨٣)
٩١. الانموذج الخطیر والبرهان الساطع المنیر، تفسیر آیه تطهیر (عربى)، عبداللّه بن حسن بن احمد الامام الناصر. (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٠٨)
٩٢. الانوار القدسیة فى الفضائل الاحمدیة و تفسیر آیة الصّلواة (عربى، زین العابدین گلپایگانى، (١٢١٨ ـ ١٢٨٩)، خطى، مشهد: کتابخانه گوهرشاد ١٤١٩. (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٢٤)
* الانیقیة تفسیر آیة المودّة، موسوى. رک: شماره ١٦٣.
٩٣. الاوائل و تأویل مانزل فى اعداء آل محمد و تأویل ما نزل فى شیعتهم و تأویل ما نزل فى النّبى (عربى)، محمد بن عباس بن على ماهیار معروف به ابن الجحام، (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٤٠، الذریعة ٣/ ٣٠٦)
٩٤. اوضح الدّلیل فى ما جاء فى على وآله من التنزیل (عربى)، على بن جعفر ابن ابى المکارم العوامى القطیفى، (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٤٣)
٩٥. اولواالامر در قرآن(فارسى)، حسن سعید، تهران کتابخانه مدرسه چهل ستون.
٩٦. اهل بیت(اردو) (درتفسیر آیه تطهیر)، سید محمد صالح عرشى بنارسى، چاپ هند. (الذریعة ٢/ ٤٨٣)
٩٧. اهل بیت (اردو)، سید مقبول احمد (م ١٣٤٠)، هند ـ کهجوه، انیس، ٣٢ص، (در این کتاب، اهل بیت از دیدگاه قرآن بحث شده است. این کتاب همچنین با کتاب مجالس الحسنیة درسال ١٣٢٤ چاپ شده است). (الذریعة ٢/ ٤٨٣، کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٥٠)
٩٨. اهل البیت او الشخصیات اللامعة فى آیة التطهیر(عربى)، عنوان اصلى: اهل بیت یا چهره هاى درخشان…، شهاب الدین اشراقى، محمد فاضل لنکرانى، قم، ١٤٠٢، ١٥٦ ص، مترجم: عباس ترجمان.
٩٩. اهل بیت به روایت سوره انسان(فارسى)، عزیز خالقى بایگى، پایان نامه کار شناسى ارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامى، ١٣٧٢، ٧ + ١٥٦ ص، استاد راهنما: سید محمد باقر حجّتى ـ استاد مشاور: علیرضا فیض. *
١٠٠. اهل بیت درآیه تطهیر(فارسى)، عنوان اصلى: اهل البیت فى آیة التّطهیر، سید جعفر مرتضى عاملى، قم: دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، چاپ اوّل، ١٣٧٢، ٢٠٠ ص، مترجم: محمد سپهرى.*
١٠١. اهل بیت(ع) رهبران الهى و پژوهش استدلالى از دیدگاه عقل و نقل درباره اهل بیت(بررسى آیات تطهیر، مباهله، ولایت و قربى). تهران، انتشارات عاشورا، چاپ اوّل ١٣٧٤، ٣٧٥ ص.*
١٠٢. اهل البیت فى آیة التّطهیر، سید احمد حسینى اشکورى (تألیف در سال ١٣٥٠). (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٥٠)
١٠٣. اهل البیت فى آیة التّطهیر(عربى)، سیدجعفر مرتضى عاملى، بیروت: دارالامیر، ١٤١٣، ٢٥٤.*
١٠٤. اهل البیت فى القرآن(عربى)، سید صادق الحسینى الشیرازى، بیروت: المرکز العلمى، چاپ اوّل، ١٣٩٩، ٤٠٦ص.*
١٠٥. اهل البیت مقامهم منهجهم مسارهم، (عربى) مؤسسة البلاغ ـ لجنة التألیف، مؤسسة البلاغ، ١٤٠٩، ١٧٦ص.*
١٠٦. اهل بیت وآیه مباهله (فارسى، قوام الدین وشنوى، قم: چاپ مهر، ١١٢ ص، مترجم و مقدم: سید ابوالفضل رضوى.*
١٠٧. اهل البیت یا چهره هاى درخشان، درآیه تطهیر (فارسى)، شهاب الدین اشراقى ـ محمد فاضل لنکرانى، تهران: نشر فرهنگ اسلامى، چاپ سوّم، ١٣٦٩، ١٥٣ص.*
١٠٨. ایجاز التحریر فى آیة التّطهیر(عربى)، سید ناصر حسین مظفر جیفورى، (١٣١٣)، لکهنو: مؤسسه اثنا عشرى. (الذریعة ٢٦/ ٧٣)
١٠٩. ایضاح خطاء من شنّع على الشیعة فى امر القرآن (عربى)، محمد بن احمد ابن الجنید الکاتب الاسکافى، (م ٣٨١)، (کتابنامه بزرگ قرآن ٢/ ٦٦٣)
١١٠. باقیات صالحات، ترجمه آیات بیّنات(فارسى) محمد عبدالشّکور، بمبئى، مطبوعة اجمل، ١٣٩٤، ٤٠٨ص. *
١١١. بحث علمى تحقیقى حول اولى الامر و الولایة (عربى)، سید احمد الفهرى، بیروت: الدار الاسلامیة، ١٤٠٦، ١١٩ ص.*
١١٢. بحث غدیر خم از نظر قرآن شریف (فارسى)، عبدالکریم نیرى، قم: مطبعة حکمت، ١٣٥٣، ٤٣ ص.
١١٣. بحث و تحقیق در آیات ولایت و خلافت على (ع) (فارسى)، ابوالفضل داور پناه، پایان نامه دکترى، تهران: دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ١٣٤٣، ٢٤٥ص.
١١٤. بحر المناقب فى فضل على بن ابى طالب، على بن ابراهیم، درویش برهان، خطى: تهران کتابخانه شخصى اصغر مهدوى. (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ٩٥٦)
١١٥. بررسى نظریات تفسیرى امام فخررازى پیرامون آیات نازله در شأن اهل بیت علیهم السّلام(فارسى)، محمد کبیریان، پایان نامه کارشناسى ارشد، تهران: دانشکده تبلیغ دانشگاه امام صادق(ع)، ١٣٧١، استاد راهنما: محمد هادى معرفت. (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ٩٨٤)
١١٦. برهان البیان(اردو) (در خلافت وامامت و تفسیر آیه استخلاف)، سید ابوالقاسم ابن حسین بن نقى رضوى قمى لاهورى، ١٣٢٤٢، چاپ هند. (الذریعه ٣/ ٩٤)
١١٧. برهان المبین(اردو)، ایمان تجمل حسین خان کرپاموى، (درتفسیر آیه تطهیر) (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١٠٠٩)
١١٨. برهان مجادله فى تفسیر آیت مباهله(اردو)، محمد اعجاز حسن محمدى بدایونى، (م ١٣٥٠)، شیعه، چاپ لکهنو. (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١٠٠٩)
١١٩. بشارات قرآن در شأن حضرت مهدى آل محمّد(ص)(فارسى)، سید على اکبر شعفى، اصفهان: انتشارات دین و دانش ـ چاپخانه محمدى. ١٣٤٢ ـ ١٣٧١، ٤٤ص. مشهد انتشارات جعفرى. *
١٢٠. بشارتهاى صحف سماویه و بشارتهاى قرآن در شأن حضرت مهدى(عج)، (دائرة المعارف تشیع ٣/ ٢٤٤)
١٢١. بصائر یا قرآن و اهل بیت(فارسى)، عنوان اصلى: شواهد التّنزیل لقواعد التفضیل، عبیداللّه حاکم حسکانى، حنفى، شیراز: چاپخانه مصطفوى، چاپ اوّل، ١٣٥٧، ٧٠٨ص، مترجم و شارح: حسنعلى نجابت. *
١٢٢. بغیة الطالب و سؤله فى سبب نزول انّما ولیّکم اللّه و رسوله…، احمد صالح الصنعانى، (م ١١٤٠). (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١٠٣٢)
١٢٣. البیت النبوى فى القرآن الکریم و… (عربى)، لطیفه بنت محمد التویجرى، پایان نامه کارشناسى ارشد، ریاض: دانشکده تربیت، ١٤٠٩. (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١٠٩٨)
١٢٤. بین الشیعة و السّنة(عربى)، على الجالوس، قاهره: دارالاعتصام، ١٩٨٩، ٣١٦ ص. (مجله رسالة القرآن ٩/ ٢٢٣)
١٢٥. پاسخ به شبهات آلوسى بغدادى در زمینه آیات نازله درشأن اهل بیت(ع) (فارسى)، مسعود فکرى، پایان نامه کارشناسى ارشد، تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، ١٣٧١، استاد راهنما: محمد هادى معرفت. (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١١٠٤)
١٢٦. پاسخهاى همدانى(عربى)، محمدباقر همدانى، خطى: تهران: کتابخانه مرکزى دانشگاه تهران ٦.(پاسخ به خرده گیریهاى اهل کتاب از قرآن و غیبت امام(ع) (کتابنامه بزرگ قرآن ٣/ ١١٠٥)
١٢٧. پرتوى از امامت و ولایت در قرآن(فارسى)، سید على اکبر موسوى ـ محمد محمدى گیلانى ـ محمد یزدى ـ حسین مظاهرى ـ محمد تقى مصباح، تهران: انتشارات میقات، ١٣٦٢، ٢٤٣ ص.*
١٢٨. پژوهشى در آیه تطهیر ـ مصونیت تکوینى رهبران عقیدتى اسلام (فارسى)، عنوان اصلى: آیة التّطهیر، محمد مهدى آصفى، قم: دفتر نشر معارف اسلامى، چاپ اوّل، ١٣٧٣، ١٧٤ ص، مترجم: محمود رضا افتخارزاده.*
١٢٩.تأویل الآیات الباهرة فى فضل العترة الطاهرة(فارسى)، محمد تقى بن شیخ محمد با قربن محمد تقى معروف به آقا نجفى، (م ١٣٣٢)، چاپخانه امیرالمؤمنین، ١٣٦٤ ق، ٣٧٩ ص.(این کتاب ترجمه عنوان بعدى است) *
١٣٠. تأویل الآیات الظاهرة فى فضائل العترة الطاهرة. (عربى)، سید شرف الدین على الحسینى الاسترآبادى الغروى، (قرن ١٠) قم: مؤسسة النشر الاسلامى (جامعه مدرسین حوزه علمیه قم)، چاپ اوّل، ١٤٠٩، ٨٥٦ ص، محقق حسین استاد ولى.*
١٣١. تأویل الآیات الظاهرة فى فضائل العترة الطاهرة، مولى محمد بن محمد على طبسى، نگارش: ١٠٨٥. (معجم مخطوطات الشیعة حول القرآن ٢١)
١٣٢. تأویل الآیات النازلة فى فضل اهل البیت و اولیائهم، (مؤلف: ناشناس) درآن بیست هزار بیت در شعر در تأویل آیات مورد نظر بر اساس ترتیب قرآن مى باشد.
١٣٣. تأویل ما نزل فى النّبى و آله علیه السّلام.
* تأویل ما نزل فى شیعتهم
* تأویل ما نزل فى اعدائهم، هرسه از: محمد بن عباس بن على بن مروان ابن ماهیار بزاز معروف به ابن الجحام (م بعد ٣٢٨)، (شیخ طوسى وى را ابن حجام نامبرده است). (دائرة المعارف بزرگ اسلام ٣/ ٢١٦، الذریعة ٣/ ٣٠٦) (احتمال دارد این سه کتاب با عنوان ٩٣ یکى باشد)
١٣٤. تحفة الاخوان (در اثبات ولایت و تفسیر آیه انّما ولیّکم اللّه و رسوله… ) مصطفى ابن المرتضى الخوئى، چاپ در سال ١٣٥٠، ٣٠ ص. (الذریعة ٢٦/ ١٦١)
١٣٥. تحفة الخواص(در شناخت واجب الوجود و ائمه اطهار واولیاء اللّه از دیدگاه قرآن)، میرزا هدایت اللّه آشتیانى، خطى، تهران: گنجینه قرآن ١/ ٣٠٩ ـ ١٣٤٧ ـ کتابخانه رضویه، ٥٦٤٤. (مجله رسالة القرآن ٩/ ٢٢٣)
١٣٦. تحفة المحبّین(درآیه تطهیر)، سید مهدى ابن سید حسین موسوى حسینى (م١٣٢٢) حدود ٤٠٠ص. (الذریعة ٢٦ / ١٧٢)
١٣٧. تحلیل مسائل امامت در المیزان(فارسى)سید محمد حسین طباطبائى، تهران: انتشارات نورفاطمه، چاپ اوّل، ١٣٦٣، ١٨٩ ص، گردآورنده: شمس الدین ربیعى.*
١٣٨. تخریج الآیات والاحادیث فى اثبات الامامة للائمة الاثنى عشر، (فارسى)، سید ابوالقاسم حسین بن تقى رضوى قمى لاهورى (م ١٣٢٤). (الذریعة ٤/٤)
١٣٩. تذکرة الائمة، منسوب به علامه مجلسى صاحب بحار.(بعضى این کتاب را با عنوان ذکرة الائمة فى ذکر الاخبار المرویة فى بیان تفسیر الآیات المنزلة فى شأن أهل البیت علیهم السّلام) و در بخش کتب مجهول ذکر کرده اند، در الذریعه این کتاب در تاریخ ائمه ذکر شده است و مؤلف آن را محمد باقر لاهیجى مى داند. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٤، الذریعة ٢٦١٤)
١٤٠. التذکرة بآیة التّطهیر، تجمل حسن کرپاموسى.(رسالة القرآن ٩/ ٢٢٤)
١٤١. ترجمه و تحقیق رساله تفسیر آیه واذ ابتلى ابراهیم ربّه، ملا محمد رفیعا، پایان نامه کارشناسى، ارشد صدیقه نصیر اوغلى، تهران: دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ١٣٧٢، استاد راهنما سید محمدباقر حجّتى، استاد مشاور، فیض و مهدیزاده.*
١٤٢. تطهیر التطهیر، محمد بن حسن اصفهانى معروف به فاضل هندى(ت ١١٣٥)، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه گلپایگانى، فهرست کتابخانه ١/ ٤٩. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٥)
١٤٣. التّطهیریه(تفسیر آیه تطهیر) (فارسى)، محمد باقر بن محمد سلیم قراچه داغى حائرى، فهرست کتابهاى چاپى ١/ ١٣٦٣. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٥)
١٤٤. تفسیر الآیات البیّنات(در فضائل اهل بیت)(فارسى)، سید مصطفى بن ابى القاسم الموسوى الجزائرى(م ١٣٢٠). (الذریعة ٤/ ٢٣٦)
١٤٥. تفسیر آیات فى شأن على و الائمة(ع)، مؤلف: ناشناس، خطى، کتابخانه سالار جنگ ٥/ ١١٣. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٥)
١٤٦. تفسیر الآیات المنزلة فى امیرالمؤمنین(تفسیر آى القرآن)، محمد بن محمد بن نعمان العکبرى البغدادى معروف به شیخ مفید(م ١٤١٣)، سید بن طاووس در سعد السعود این کتاب را نام مى برد وشاید مراد همان الافصاح فى امامة على(ع) باشد. (الذریعة ١٢/ ١٨٣، ٢٦/ ٢١٤)
١٤٧. تفسیر آیة الامامة، مولى محسن فیض کاشانى. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٦)
١٤٨. تفسیر آیة ان الابرار یشربون (در اثبات نزول آیه در شأن اهل بیت)،(ادبیات فارسى استورى ١/ ٢٥٩)
١٤٩. تفسیر آیت اولى الامر(اردو)، عبدالشکور لکهنوى، لکهنو، عمدة المطابع، ٣٢ص. (رسالة القرآن ٢/ ٢٢٦)
١٥٠. تفسیر آیة التطهیر(فارسى)، اسماعیل بن زین العابدین بن المنجم ملقب به مصباح (م ١٣٠٠). (الذریعة ٤/ ٣٢٦)
١٥١. تفسیر آیة التطهیر(اردو)، عبدالشکور لکهنوى، لکهنو، دفتر پنجم، ١٩٢٥، ٣٢ص. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٦).
١٥٢. تفسیر آیة التّطهیر على مذهب الشیعة، مولى ناصر حسین شیعى جونپورى. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٦)
١٥٣.تفسیر آیة الخلافة، سید عبداللّه بن سید حسن ملقب به برهان موسوى سبزوارى(م حدود ١٣٠٠)، (الذریعة ٤/ ٣٢٦)
١٥٤. تفسیر آیة الخلافة، میرزا حسین بن محسن علوى سبزواوى (م ١٣٥٢). (الذریعة ٤/ ٣٢٦)
١٥٥. تفسیر آیة العهد (… لاینال عهدی… )، عبدالمنعم بن عبدالعزیز العاملى، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى، فهرست کتب خطى ٢/ ١٣٩، ٢٦ ورق. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٧)
١٥٦. تفسیر آیة العهد،(پیرامون امامت و عصمت) خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى، فهرست کتب خطى، ٨/ ٢٧٤. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٦)
١٥٧. تفسیر آیت مباهله(اردو)، عبدالشکور لکهنوى، لکهنو، عمدة المطابع، ١٥ص.(رسالة القرآن ٩/ ٢٢٧)
١٥٨. تفسیر آیة المودّة، سلیمان بن ابراهیم البلخى القندوزى الحنفى ( ١٢٢٠ ـ ١٢٩٣)، (مؤلف ینابیع المودّة). (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٧)
١٥٩. تفسیر آیة المودّة، احمد بن محمد شهاب الدّین الخفاجى( ٩٧٩ ـ ١٠٦٩) مؤلف حاشیه الشّهاب على البیضاوى)، قم: مجمع احیاء الثقافة الاسلامیّة ـ وزارت ارشاد اسلامى، چاپ اوّل، ١٤١٢، ٢٦٠ ص، محقق محمدباقر محمودى. *
١٦٠. تفسیر آیة المودّة، غلامرضا یزدى (م بعد از ١٣٦١ هـ) (معجم الدراسات القرآنیّة عند شیعه.. ٧٦)
١٦١. تفسیر آیة المودّة = رسالة الانیقیة، سید على بن على الموسوى عاملى، ( ٩٧٠ ـ ١٠٦٨)، (الذریعة ٤/ ٣٣٣ و ٢/ ٤٦٩)
١٦٢. تفسیر آیة المودّة و انّما ولیّکم اللّه و رسوله، سید عبدالحسین شرف الدین موسوى عاملى(م ١٣٧٧)، در صیدا مجله العرفان منتشر شده است. (الذریعة ٤/ ٣٣٣، معجم الدراسات القرآنیّة ٧٦)
١٦٣. تفسیر آیه: واذ ابتلى ابراهیم ربّه بکلمات، محمد مولى رفیع گیلانى، معروف به ملا رفیعا (م ١٠٧٠ ـ ١١٦١) ( آیه عهد در عصمت و امامت) (الذریعه ٤/ ٣٢٢)
١٦٤. تفسیرآیه: یا ایّها الرّسول بلغ ما انزل الیک، زین العابدین خان کرمانى(مباحث یازده درس که در سال ١٣٢٥ و ١٣٢٦ القاء شده است) (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٨)
١٦٥. تفسیر آیه: الیوم اکملت لکم دینکم، ملا محمد صالح مازندرانى، خطى، تهران: مجلس شوراى اسلامى، فهرس مجلسى ٩/ ٢٩٩. (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٨)
١٦٦. تفسیر التّکمیل فى آیة: الیوم اکملت لکم دینکم(اردو)، سید مرتضى حسین الخطیب اله آبادى هندى، چاپ هند. (الذریعة ٤/ ٢٦٧)
١٦٧. تفسیر چند آیه (فارسى) (درفضائل امیرالمؤمنین)، خطى، قم: کتابخانه آیت اللّه مرعشى نجفى، فهرست ٨/ ١٩٦. (رسالة القرآن ٩/٢٢٨)
١٦٨. تفسیر الحبرى، نامهاى دیگر آن مانزل من القرآن فى على بن ابیطالب(ع) ـ تنزیل الآیات المنزلة فى مناقب اهل البیت مى باشد. حسین بن الحکم الحبرى (قرن٣)، بیروت: مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، چاپ اول، ١٤٠٨، ٦٩٦ص. تحقیق محمدرضا الحسینى.
١٦٩. تفسیر سورة هل أتى على الانسان، محمد على بن ابى طالب گیلانى، (١١٠٣ ـ ١١٨٠)، (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٩)
١٧٠. تفسیر فرات الکوفى (عربى)، فرات بن ابراهیم بن فرات الکوفى(از اعلام قرن٤)، تهران: وزارت ارشاد اسلامى، چاپ اوّل، ١٤١٠، یک جلد، بیروت: مؤسسة النعمان، ١٤١٢، دوجلد(افست)، ٧٢٠ ص، محقق: محمد کاظم؛ قم: مکتبة الداورى، ١٣٥٤، ٢٤٥ص.*
١٧١. تفسیر قرآن مبین و على امیرالمؤمنین علیه السّلام، احمد بن على مقدّسى زنجانى، تهران: انتشارات جهان، ١٣٥٣ ش، ١٧٥ص.*
١٧٢. تنبیه الغافلین(آیات نازله در شأن ائمه الطاهرین(عربى)، تألیف بعضى از قدما و نیز منسوب به شریف مرتضى علم الهدى( م ٤٣٦ )، درکتابخانه آیت اللّه مجدد شیرازى. (الذریعة ٤/ ٤٤٦)
١٧٣. تنزیل الآیات الباهرة فى فضل العترة الطاهرة، سید عبدالحسین بن یوسف شرف الدین موسوى ( ١٢٩٠ ـ ١٣٧٧). (الذریعة ٤/ ٤٥٥)
١٧٤. التّنویر در ترجمه رسالة آیة التّطهیر (اردو)، قاضى نور اللّه شریف الدین شوشترى شهید، هند، ١٣٤١، مترجم: سید حسن عباس موسوى نیشابورى کنتورى (همراه با اصل در هر صفحه)، (الذریعة ٤/ ٤٦٩)
١٧٥. جامع الفوائد و دافع المعاند ـ مختصر تأویل الآیات الظاهرة سید شرف الدین استرآبادى، علم بن صیف بن منصور نجفى حلى. (الذریعة ٥/ ٦٦)
١٧٦. جزء فى تحقیق اهل البیت المذکورة فى آیة التطهیر، محمد معین بن محمد امین سندى حنفى(م ١١٦١). (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٠)
١٧٧. جلاء الضمیر فى حل مشکلات آیة التطهیر، محمدعلى بن محمد تقى بن موسى البحرانى، بمبئى: مطبعة مظفریة، ١٣٢٥. (الذریعة ٥/ ١٢٤)
١٧٨. حدائق الیقین فى الامامة و مناقب الائمة و الآیات النازلة فى شأن امیرالمؤمنین(ع)، مولى ابى طالب استرآبادى، (قرن دهم). (الذریعة ٦/ ٢٩٢)
١٧٩. حسین علیه السّلام از دیدگاه وحى(فارسى)، حسن سعید، تهران: کتابخانه مدرسه چهل ستون، ١٣٩٨ ـ ١٠٠ ص.*
١٨٠. الحسین والقرآن (عربى)، محمد جواد مغنیه، بیروت: دارالثقافة ـ ونیز دارالتیار الجدید، ١٥٠ ص.*
١٨١. الحسنیة القرآنیة الفرقانیّة(عربى و اردو) سید غلام حسین کنتورى، (م حدود ١٣٤٠) (اثبات شهادت امام حسین از قرآن)
١٨٢. حقایق التفضیل فى تأویل التنزیل، جعفر بن ورقاء بن محمد جبله. (رسالة القرآن ٩/ ٢٣١)
١٨٣. حقوق آل البیت فى الکتاب و السنّة باتفاق الامة(عربى)، محمدحسین الحاج العاملى، قم: مطبعه مهر، چاپ اوّل، ١٤١٥، ٢٥٣ ص.*
١٨٤. حکومت جهانى حضرت مهدى از دیدگاه قرآن و عترت (فارسى)، محمود شریعت زاده خراسانى، تهران: مؤسسه فرهنگى انصارالحسین، چاپ امید قم، ١٣٧١، ٣٢٨ ص.*
١٨٥. الخاتم لوصى الخاتم (عربى)، غلامرضا مولانا بروجردى، بیروت: مؤسسة الوفاء چاپ اوّل، ١٣٠٣، ٤٨٠ ص. (درتفسیر آیه انّما ولیّکم اللّه و رسوله والذین آمنوا … ) (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٢)
١٨٦. خصائص امیرالمؤمنین من القرآن، حسن بن احمد بن قاسم بن محمد بن على بن ابى طالب. (الذریعة ٧/ ١٦٥).
١٨٧. خصائص الوحى المبین فى مناقب على(ع)، یحیى بن على بن الحسن محمد البطریق (قرن ٦)، تهران: وزارت ارشاد اسلامى، ١٤٠٦، ٢٧٦ ص، محقق: محمد باقر محمودى، تهران: ١٣١١ همراه انوار الهدایة جلال الدین دوانى، چاپ سنگى، ٣٦٥ ص. (الذریعة ٧/ ١٧٥) *
١٨٨. خلافت قرآنى، سید على بن ابى القاسم رضوى قمى لاهورى، (غیر از کتاب الخلافة پدرش مى باشد)، مطبوع، (الذریعة ٧/ ٢٣٨)
١٨٩. خلافت و ولایت از نظر قرآن(فارسى)، محمد تقى شریعتى، تهران: حسینیه ارشاد، چاپخانه حیدرى،١٣٤٩، ٣٥١ ص، ازمنشورات حسینیه ارشاد ٥.*
١٩٠. خورشید ایمان یا على و قرآن(فارسى)، محمد جواد مغنیه، قم، ١٣٦٨، ٢٢٢ص، مترجم: یوسف صدیق گیلانى.
١٩١. خورشید مغرب (فارسى)، محمدرضا حکیمى، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٦٢، ٣٨٧ص.*
١٩٢. خورشیدى که ازمکه طلوع مى کند (فارسى)، محمد خادمى شیرازى، قم: چاپ صدر، چاپ اوّل، ١٤١٣، ١٦٤ ص. *
١٩٣. الخیرات الحسان فى ما ورد من آى القرآن فى فضل سادة بنى عدنان، محمدرضا الغراوى النجفى، (رسالة القرآن ٩/ ٢٢٣)
* دائرة معارف القرآن الکریم، ر.ک: المهدى الموعود… شماره ٢٧٤.
١٩٤. الداهیة الحاطمة على من اخرج من اهل بالیت فاطمة،حیدر على هندى فیض آبادى، (ردّ منکرین شمولیت آیه تطهیر نسبت به حضرت فاطمه سلام اللّه علیها). (الذریعة ٨/ ٤٧)
١٩٥. الدرّ الثمین فى ذکر خمسمأة آیة نزلت فى فضائل امیرالمؤمنین(ع) باتفاق أکثر المفسرین من أهل الدّین، رجب بن محمد بن رجب البرسى الحلى(م بعد از ٨١٣)، خطى، کتابخانه رضویه ١٥٣١٧، سال ١١١٧، (الذریعة ٨/ ٦٤، رسالة القرآن ٩/ ٢٣٣)
١٩٦. درمکتب اهل بیت(ع) (فارسى)، دارالتوحید، تهران: سازمان تبلیغات اسلامى، چاپ اوّل، ١٣٦٨، ١٦٧ ص، مترجم: محمد تقى رهبر.*
١٩٧. دعوت حق(فارسى)، محمد جعفر نجفى تبریزى، تهران: چاپخانه حیدرى، ١٣٥٤، ٣٩١ ص.*
١٩٨. ذکر آیات نزلت فى امیرالمؤمنین، مؤلف ناشناس، (الذریعة ١٠/ ٣٣)
١٩٩. ذکر ما نزل من القرآن فى رسول اللّه واهل البیت، مؤلف ناشناس. (الذریعة ١٠/٣٦)
٢٠٠. رابطه قرآن و کعبه وائمه معصومین و مشاهد آنها و…، محمد على شمشیرى میلانى، تبریز، ١٣٦١، ٧٣٩ ص. (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٤)
٢٠١. راه امام شناسى از نظر قرآن و حدیث (فارسى)، محمد صفرى(زرافشان)، مشهد، چاپخانه خراسان.*
٢٠٢. رسالة آیة التطهیر، نوراللّه بن شریف الدین شوشترى، ١٣٤١، (با ترجمه اردو، در شماره ١٧٦ گذشت) (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٤، الذریعة ٤/ ٤٦٩)
٢٠٣. رسالة آیة تطهیر(اردو)، سید نذر حسن صاحب الافاضل، هند، اکرم حسین…. (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٤)
* رسالة أربعون آیة، ر.ک: أربعون آیة فى فضائل امیرالمؤمنین شماره ٥٩.
٢٠٤. رسالة اعظم المطالب فى آیات المناقب، سید احمد حسین بن رحیم امروهوى (م ١٣٣٨). (الذریعة ١١/ ٩٥)
* رسالة الیقیه، ر.ک: تفسیر آیة المودّة شماره ١٦٣.
* رسالة انفسنا، ر.ک: انفسنا، یزدى به شماره ٩٠.
٢٠٥. رسالة تفسیر آیة الخلافة، میرزا حسین بن محسن علوى سبزوارى، (١٢٦٨ ـ ١٣٥٣) (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٥)
* رسالة فى اربعین آیة، ر.ک: اربعین آیة فى فضائل… شماره ٥٩.
٢٠٦. رسالة فى تتمیم استدلال الشیعة بآیة (لاینال عهدى الظّالمین) على بطلان خلافة غیر المعصوم، مولى محمد رفیع بن فرج گیلانى معروف به ملا رفیعا(از شاگردان مجلسى) (م ١١٦١). (الذریعة ١١/ ١٣٥)
٢٠٧. رسالة فى عصمة الائمة و استفادتها من آیة واذ ابتلى ابراهیم ربّه… سید محمد ابن عبدالکریم طباطبائى بروجردى.(الذریعة ١٥/ ٢٧٣)
٢٠٨. رسالة فى عصمة الائمة واستفادتها من آیة واذ ابتلى ابراهیم ربّه…، مؤلف: مجهول(غیر از عنوان قبلى است، آقا بزرگ تهرانى هردو را درکتابخانه خوانسارى دیده و هر دو عنوان را یاد کرده است. (الذریعة ١٥/ ٢٧٣)
٢٠٩. رسالة فى العصمة و استفادتها من آیة لاینال عهدى الظالمین، مولى محمد رفیع بن فرج گیلانى معروف به ملا رفیعا(م ١٠٧٠ ـ ١١٦١)، (در الذریعة این عنوان با سه عنوان قبل جداگانه ذکر شده است، ولى به نظر مى رسد با تفسیر آیه واذ ابتلى ابراهیم… شماره ١٦٥ یکى باشد). (الذریعة ١٥/ ٢٧٣)
٢١٠. رسالة فى قوله تعالى انّما ولیّکم اللّه، محمّد بن احمد بن محمد آل عصفور بحرانى (م ١٢٥٧). (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٥)
٢١١. روائح القرآن فى فضائل امناء الرحمن (آیات نازله در شأن اهل بیت(ع))، سید محمد عباس تسترى هندى(م ١٣٠٦)، لکهنو، ١٢٧٨. (الذریعة ١١/ ٢٥٥)
٢١٢. رهبرى امام على(ع) در قرآن و سنت(فارسى)، عنوان اصلى: المراجعات، سید شرف الدین موسوى، تهران: سازمان تبلیغات اسلامى، چاپ اوّل، ١٣٧٠، ٥٥٨ ص، مترجم: محمد جعفر امامى.*
٢١٣. زین الفتى فى تفسیر سورة هل أتى، احمد بن محمّد على العاصى(قرن ٥)، خطى: لکهنو: کتابخانه صاحب عبقات و تصویر آن در اصفهان کتابخانه مهدى فقیه ایمانى. (رسالة القرآن ٩/ ٢٣٦)
٢١٤. السحاب المطیر فى تفسیر آیة التطهیر، نور الدین شریف الحسینى المرعشى (شهید در ١٠١٩). (الذریعة ١٢/ ١٥٠)
٢١٥. سوره والعصر حضرت امام زمان علیه السّلام است(فارسى)، عباس راسخى نجفى، قم: انتشارات قیام، چاپ اوّل، ١٣٧٢، ٢٦٢ ص.*
٢١٦. سیماى امام متقین على(ع)(على ترجمان قرآن ـ جوانمردى جز على نیست و…)، عبدالرحمان شرقاوى، تهران: دفتر نشر فرهنگى اسلامى، مترجم: عبدالکریم بى آزار شیرازى.*
٢١٧. سیماى حضرت مهدى در قرآن (فارسى)، عنوان اصلى: المحجة فیما نزل فى القائم الحجّة، سید هاشم حسینى بحرانى، تهران: نشر آفاق، چاپ اوّل، ١٣٦٧، ٤٧٨ ص، مترجم: سید مهدى حائرى قزوینى.*
٢١٨. سیماى على بن ابى طالب(ع)در قرآن از دیدگاه اهل سنت(فارسى)، بهجت السادات کسائى فر، پایان نامه کارشناسى ارشد، تهران: دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ١٣٧١، ٦٦٤ ص، استاد راهنما: سید محمد باقر حجّتى، مشاور: محمد على مهدوى راد.*
٢١٩. شواهد التّنزیل لقواعد التفضیل(عربى)، عبید اللّه حاکم حسکانى حنفى، (قرن٥)، بیروت: مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، ١٣٩٣، دو جلد در یک مجلد ٥٨٥ ـ ٥١١ ص، ناشر دیگر: تهران: وزارت ارشاد اسلامى، دو جلد مجزا به همراه یک جلد فهارس، محقق، محمد باقر محمودى.*
٢٢٠. شهادت، حسین، قرآن، محمد جواد مغنیه، تهران: بنیاد قرآن، چاپ اوّل، ١٣٦١، ١٨١ ص، مترجم: محمد رسول دریائى.*
٢٢١. الشیعه فى القرآن، (عربى) سید صادق حسینى شیرازى، بیروت، مؤسسة الوفاء، چاپ اوّل، ١٤٠٠، ١٤٢ ص.*
٢٢٢. عبقات الانوار فى مناقب الائمة الاطهار (اثبات امامت ائمه)، سید میرحامد حسین بن محمد قلى خان صاحب بن محمد بن حامد نیشابورى کنتورى، (م ١٣٠٦) این کتاب در ردّ باب هفتم کتاب (التحفة الاثنى عشریة) که در باب امامت است، مى باشد و به دو روش تدوین شده روش اوّل اثبات دلالت آیات قرآن بر امامت که در یک جلد بزرگ است(چاپ نشده) و درکتابخانه مؤلف در لکهنو موجود است. و روش دوّم در اثبات دلالت احادیث شیعه بر امامت و جواب اعتراضات صاحب تحفه در ١٢ جلد مى باشد. (الذریعة ١٥/ ٢١٤)
٢٢٣. عترت در قرآن، محمد هادى امینى، تهران انتشارات علمیه اسلامیه، ١٣٥٦، ١٦٨ ص. (کتابشناسى قرآن و علوم قرآنى، ٣٠٩)
٢٢٤. العترة الطاهرة فى الکتاب العزیز، (عربى)، عبدالحسین بن احمد الامینى النجفى معروف به علامه امینى(١٣٢٠ ـ ١٣٩٠) (دائرة المعارف تشیع ٢/ ٥٣٥)
٢٢٥. العترة والقرآن، (عربى)، على کریمى جهرمى، قم: دار القرآن، ١٤١٣، ١٩٧ص.*
٢٢٦. على بین الکتاب والسنة(عربى)، عباسى على موسوى، بیروت: مؤسسة اهل البیت، چاپ اوّل، ١٤٠٢، دوّم، ١٤٠٧، ٨٠ ص.*
٢٢٧. على(ع) در قرآن، حسین عمادزاده، تهران: مکتب القرآن، ١٦٨ ص.*
٢٢٨. على فى القرآن، (عربى) سید صادق حسینى شیرازى، بیروت: دارالفردوس، چاپ اوّل، ١٣٩٩، دوّم ١٤٠٩ ـ ٢ جلد، ٥٠٣ ـ ٦٨٨ ص.*
٢٢٩. على فى القرآن (عربى) على محمد دخیل، بیروت: دارالمرتضى، ١٩٨٣.
٢٣٠. على فى القرآن والسنة(عربى)، محمد على اسبر، بیروت: دارالاصالة، چاپ اوّل، ١٤١١، ٢ جلد، ٤٨٩ ـ ٧٤٨ ص.*
٢٣١. على فى الکتاب والسنة (عربى) حسین الشاکرى النجفى، قم: مؤسسة انصاریان، چاپ دوّم، ١٤١٢، ٣ جلد، ٥٠٤ ـ ٤٦٧ ـ ٣٥١ص.*
٢٣٢. على(ع) مع القرآن والقرآن مع على(ع)(عربى)، بیروت: مؤسسة الوفاء ١٤٠٣.
٢٣٣. على و قرآن، ژولیده نیشابورى، تهران: انتشارات اسلامیه، ١٣٥٧، (کتابشناسى قرآن و علوم قرآنى، ٣١٠)
٢٣٤. على و قرآن، محمد جواد مغنیه، تهران: انتشارات باران، ١٣٤٣، ١٩٦ ص، مترجم: محسن بهبهانى و فحد حسن جعفریان. (کتابشناسى قرآن و علوم قرآنى، ٣١١)
٢٣٥. الغدیر فى الکتاب و السنة والادب (عربى)، عبدالحسین بن احمد الامینى النجفى معروف به علامه امینى، (١٣٢٠ ـ ١٣٩٠)، تهران: دارالکتب الاسلامیه، دوّم، ١٣٦٦، ١١ جلد آن منتشر شده و بقیه آن متأسفانه منتشر نشده است.(اگر چه این اثر مستقلاً درموضوع مورد نظر نمى باشد لیکن جهت اهمیت آن در این بخش ذکر شده است.)
٢٣٦. فاطمه(ع) برترین بانو، (آیات مباهله، تطهیر، مودّت و… )، سید شریف الدین جبل عاملى، قم: دارالفکر، ١٥٧ ص. مترجم: حبیب اللّه رهبر اصفهانى.*
٢٣٧. فاطمة الزهراء(ع) فى القرآن(عربى)، سید صادق حسینى شیرازى، بیروت: مؤسسة الفکر الاسلامى، چاپ اوّل، ١٤١١ ـ دوّم، ١٤١٢، ٣٦٠ ص.*
* فهارس شواهد التنزیل، ر.ک: التنزیل شماره ٢٢١.
٢٣٨. فصول المأة فى حیاة ابى الائمّة امیرالمؤمنین على ابن ابى طالب(ع)(الجزء الثانى)فى القرآن والسّنّة، سید اصغر ناظم زاده قمى، چاپ اوّل، ١٤١١. این اثر ارزشمند ٥ جلد در ٤ مجلد مى باشد که جلد دوّم آن، فضائل ومناقب حضرت على(ع) از قرآن و سنت در ٦١٥ ص مى باشد(البته در جلدهاى دیگر نیز به مناسبت مناقب آن حضرت ازآیات نیز ذکر شده است)
٢٣٩. قاطع البیان فى الایات المؤولة بصاحب الزّمان(ع)، فضل اللّه العابدى الخراسانى، مشهد: دارالمرتضى، چاپ اوّل، ١٤٠٤، ٤٥٢ ص.*
٢٤٠. قرآن وامام حسین، محمد باقر محقق، تهران: انتشارات بعثت، چاپ اوّل، ١٣٦٤، ١٣٥ ص. *
* قرآن و اهل بیت(ترجمه شواهد التنزیل)، ر.ک: بصائر یا قرآن و اهل بیت. شماره ١٢٠
٢٤١. قرآن و عترت، محمد باقر حسینى زفره اى، قم: دفتر انتشارات اسلامى، ١٣٧١، ١٨٠ ص.*
٢٤٢. قرآن و عترت در اسلام، على نمازى شاهرودى. تهران: انتشارات سعدى، ٢٥٢ ص.*
٢٤٣. قرآن و عترت در پیرامون حدیث ثقلین، ابوتراب هدائى، مشهد: چاپ آذروش،چاپ اول، ١٣٦٥، ١٤٧ ص.*
٢٤٤. قرآن و ولایت، محمد تقى وحیدى گلپایگانى، تهران: افتخاریان، ١٣٥١ ـ ١٣٥٦، ١١٩ ص.
٢٤٥. قسمتهایى از اسلام شناسى تاریخى، عبدالکریم نیرى بروجردى، قم: مؤلف ١٤١٥،٢ جلد، (بخشى از کتاب).*
* کتاب خصائص، ر.ک: خصائص الوحى المبین. شماره ١٨٩.
٢٤٦. کرایم القرآن(فارسى)، سید مهدى رکن الدینى، ٣١٩ ص.
٢٤٧. کوثر قرآن ـ زندگى حضرت زهراء(س)، محسن کازرونى، چاپ مظاهرى، ١٣٧٠، ١٧٦ ص.*
٢٤٨. لمحات فى الکتاب والحدیث والمذهب(عربى)، لطف اللّه صافى گلپایگانى، تهران: مؤسسه بعثت،(دراین اثر چند رساله درموضوع مورد نظر مى باشد از جمله رسالة فى عصمة الانبیاء والائمة، علم الامام، حول آیة التّطهیر، حول تفسیر آیة الانذار… )*
٢٤٩. اللوامع النورانیة فى اسماء على واهل بیته القرآنیّة، سید هاشم حسینى بحرانى، قم: مطبعة العلمیّة، چاپ اوّل، ١٣٩٤، ٥٥١ص.*
* ما نزل من القرآن، ر.ک: تأویل مانزل، ابن جحام. شماره ١٣٢ ـ ١٣٤.
٢٥٠. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع) ابراهیم بن محمدبن عاصم بن سعید الثقفى(م ٢٨٣)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥١. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)،محمد بن عمران موسى الخراسانى المرزبانى، (٢٩٧ ـ ٣٧٨)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥٢. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع) هارون بن عمر بن عبدالعزیز محمد المجاشعى(از اصحاب امام رضا(ع))، (الذریعة ١٩/ ٢٩)
٢٥٣. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)، عبدالعزیز بن احمد الجلودى، (م ٣٣٢)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥٤. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)، على ابن حسین الاصفهانى الزیدى(صاحب الأغانى) (م ٣٥٦)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥٥. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)، احمد بن عبداللّه بن اسحاق بن مهران الحافظ الاصفهانى (م ٤٣٠)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥٦. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)، محمد بن احمد بن محمد ابى الثلج(م ٣٢٥)، (الذریعة ١٩/ ٢٨)
٢٥٧. مانزل من القرآن فى امیرالمؤمنین(ع)، محمد بن اورمة القمى، (الذریعة ١٩/ ٢٩)
٢٥٨. مانزل من القرآن فى اهل البیت(ع) محمد بن عباس بن مروان بن ماهیار معروف به ابن جحام(م بعد از ٣٢٨)، گویند کتابى ارزشمند در هزار ورق مى باشد. (ازاین مؤلف تأویل مانزل فى النّبى وآله و… شماره ١٣٢ گذشت شاید هردو یکى باشد البته آقابزرگ در الذریعة جداگانه ذکر کرده است.)، (الذریعة ١٩/ ٢٩)
٢٥٩. مانزل من القرآن فى اهل البیت علیهم السّلام، حسین بن الحکم الجبرى الکوفى(قرن سوّم)، قم: مجمع الذخائر الاسلامیة ـ مطبعة مهراستوار، چاپ اوّل، ١٣٩٥، ١١١ ص(مانزل من القرآن فى النّبى وآله علیهم السّلام که براى مؤلف ذکر شده شاید همین باشد)، (معجم الدراسات القرآنیة صفار ٥٨)*
٢٦٠. مانزل من القرآن فى الخمسة علیهم السّلام، عبدالعزیز بن احمد الجلودى (م٣٣٢). (الذریعة ١٩/ ٣٠)
* مانزل من القرآن فى شیعة اهل البیت، ر.ک: تأویل مانزل.
٢٦١. مانزل من القرآن فى صاحب الزمان، ابى عبداللّه الجوهرى، احمد بن محمد بن عبیداللّه(م ٤٠١) (الذریعة١٩/٣٠)
* مختصر ما نزل من القرآن فى صاحب الزّمان نیز براى وى نام برده اند. (معجم الدراسات القرآنیة صفار، ٥٨)
٢٦٢. مبعث و غدیر(اولین وآخرین پیام در قرآن)، جلال الدین همائى، نیرى، تهران: انتشارات نور فاطمه، ١٣٦١، ٩٣ ص.
* مجمع الانوار، ر.ک: آیة التطهیر وحدیث کساء شماره ٤٣
٢٦٣. مجموعه سخنرانیها و مقالات چهارمین کنفرانس تحقیقاتى علوم ومفاهیم قرآن، قم: دارالقرآن الکریم، ١٣٧٣، ٤٩٣ ص. (موضوعات مطرح شده، مقالات و سخنرانیهاى این کنفرانس پیرامون قرآن اهل بیت مى باشد)*
٢٦٤. المحجة فیما نزل فى القائم الحجّة، (عربى)، سید هاشم بحرانى(م ١١٠٧)، (صاحب تفسیر البرهان)، ٢٨٤ ص، محقق محمد منیر میلانى.*
٢٦٥. المصابیح فى ذکر ما نزل من القرآن فى اهل البیت(ع)، احمد بن حسن الضریر الاسفراینى (م ١٣٧٦) (معجم الدراسات القرآنیة صفار ٥٨)
٢٦٦. مصباح الهدایة فى اثبات الولایة (عربى)، سید على الموسوى البهبهانى، قاهره: مطبوعات النّجاح(دار المعلم)، چاپ دوم، ١٣٩٦، ٣٣٦ص.*
٢٦٧. معطیات آیة المودّة(عربى)، سید محمود الهاشمى، قم: مکتب السید محمود الهاشمى، ١٣٦٢، ١٠١ ص.*
٢٦٨. موعود قرآن (فارسى) عنوان اصلى: المهدى فى القرآن، سید صادق حسینى شیرازى، تهران: مؤسسة الامام مهدى، ١٣٦٠، ١٥٦ ص، ترجمه مؤسسة الامام المهدى.*
٢٦٩. المهدى فى القرآن (عربى)، سید صادق الحسینى الشیرازى، بیروت: مؤسسة الوفاء، چاپ دوّم، ١٣٩٨، ٢٦٠ ص.*
٢٧٠. مهدى موعود، مسعود پادانا، ٤٤٤ ص. (کتابشناسى قرآن و علوم قرآنى، ٣٠٩)
٢٧١. المهدى الموعود فى القرآن الکریم (دائرة المعارف القرآن الکریم ٣)، محمد حسین الرضوى، تهران: گنجینه قرآن ـ مکتبة النجاح، چاپ اوّل، ١٤٠٢، ٢١٦ ص.*
٢٧٢. نزول القرآن فى شأن امیرالمؤمنین(ع) محمد بن مؤمن الشیرازى، (الذریعة ٢٤/ ١٠٦)
٢٧٣. نساء اهل البیت فى ضوء القرآن والحدیث (عربى)، احمد خلیل جمعه، دمشق ـ بیروت: دارالیمامه، چاپ اوّل، ١٤١٥، ٧٠٤ ص.*
٢٧٤. نور الابصار فى مناقب آل بیت النّبى المختار(ص)، مؤمن بن حسن بن الشبلنجى، بیروت: دارالجیل، ١٤٠٩، ٥١٢ ص.*
٢٧٥. النور المشتعل من کتاب مانزل من القرآن فى على(ع)، احمد بن عبداللّه ابن اسحاق معروف به ابى نعیم اصفهانى، (٣٣٤ ـ ٤٠٣)، تهران: وزارت ارشاد اسلامى، چاپ اوّل، ١٤٠٦، ٣٠٦ ص. محقق: محمدباقر محمودى.*
٢٧٦. والعادیات، فضائل على(ع) (فارسى)، عباس راسخى نجفى، قم: انتشارات قدس، چاپ اوّل، ١٣٧٣، ١٣٦ ص.*
٢٧٧. ولایت از دیدگاه قرآن، عبدالرسول حقاقى، تبریز مکتب شیعیان تبریز، شفق، ١٣٥٢، ٤٣٠ ص، ٢٨١. ولایت و امامت، هادى نجفى، قم، چاپخانه قیام، چاپ اوّل، ١٣٧٠، ٣٠ ص.*