نشریه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - با پژوهشگران و محققان
دارالقرآن الكريم
از مراكزى است كه حسب الامر حضرت آيه الله العظيمى گلپايگانى مدظلله العالى و به همت شادروان حاج آقا مهدى موسوى فرزند معظم له در سال ١٣٥٢ تاسيس گرديده است .
محورهاى فعاليت آن درابتداء در پنج محور زير بوده است :
١. چاپ و نثر قرآن مجيداز روى نسخه معتبر.
٢. تصحيح قرآنهاى موجود وارسال اغلاط آن به مسؤولين ذيربط.
٣. برگزارى كلاسهاى تعليم قرآن در سراسر كشور و تهيه كليه امكانات براى هر چه بهتر برگزار شدن آنها.
٤. جمع آورى قرآنهاى خطى وانواع قرآنهاى چاپى از تمام كشورهاى اسلامى .
٥. گردآورى كليه كتابهايى كه در زمينه علوم و مسائل مربوط به قرآن منتشر شده است . كار و تلاش در تمامى اين موضوعات پيش ازانقلاب اسلامى آغاز شده ولى كار عمده در جهت تشكيل كلاسهاى مختلف قرآن در نقاط مختلف كشور بويژه در ماه مبارك رمضان و تابستان متمركز بوده است .
پس از رحلت حاج مهدى موسوى گلپايگانى همان فعاليت اندك نيز
متوقف شده و تنها بخش بند(٣) به كار خودادامه داده است .
پس از پيروزى انقلاب مقدس اسلامى به علت كمبود مكان مناسب و نبودامكانات موسسه فعاليت چشمگيرى نداشته است . در حقيقت فعاليتهاى وسيع و گسترده خود را در زمينه اهداف و آرمانهاى مذكور و مقاصد نوين ديگر از سال ١٣٦٥ ش . آغاز كرده است . نخستين طرحى كه در حيات دوباره دارالقرآن الكريم ارائه گرديده تدوين و نگاشتن[ دائره المعارف القرآن الكريم] است .
چون از صدراسلام تاكنون مجموعه كامل و جامعى از مفاهيم قرآن و دانستنيهاى مربوط به آن تحت عنوان :[ دائره المعارف القرآن الكريم] در هيچ يك از بلاداسلامى تدوين نيافته است . هيات علمى دارالقرآن با تشخيص ضرورت تدوين نشر آن نخست طرح مقدماتى آن را تهيه نموده و براى نظرخواهى ٧٠٠ نسخه آن را براى متخصصين فن ارسال داشته است . پس از دريافت پاسخها و رهنمودهاى دانشمندان بر آن شده كه به منظور شناسائى و جذب نيروهاى كارآمد و آشنايى لازم ابتداء به تدوين [ الكشاف الموضوعى لايات القرآن الكريم] همت بگمارد.ازاين روى پژوهش در زمينه طرح اساسى[ دائره المعارف القرآن الكريم] موقا به كنارى گذاشته شده است و محققين موسسه در قسمت دوم كه جنبه مقدماتى دارد فعاليت و تحقيق را شروع كرده اند.
از ميان موضوعات بسيارى كه درباره تحقيق در قرآن كريم مطرح است موضوع[ الانسان فى القرآن] برگزيده شده و محور پژوهش قرار گرفته است . پس چهارسال تحقيق و پژوهش در حال حاضر عناوين زير مراحل پايانى خود را طى مى كنند:
١.انسان و جامعه .
٢.انسان و حكومت .
٣.انسان و سنن الهى .
٤.انسان واخلاق .
٥.انسان و عبوديت .
٦.انسان و نعم الهى .
٧.انسان واسباب نجات .
٨.انسان واسباب هلاكت .
٩.انسان و معرفت او به خدا.
و عنوانهاى :انسان و طبيعت انسان و سرنوشت انسان و آفرينش انسان و نيازمنديهايش انسان و ويژگيهايش انسان و قيامت انسان واصول عقايد در دست پژوهش و نگارش است .
پيش بينى مى شوداين اثر بى نظير در ١٠ جلد دراختيار علاقمندان قرار گيرد.البته تا تمامى مطالب از لحاظ كيفيت سبك و نگارش توسط اساتيد فن بررسى و هماهنگ نگردد اقدام به چاپ و توزيع آن نخواهد شد.
فعاليتهاى عمده اى كه هماكنون دارالقرآن بدانهااشتغال دارد عبارتنداز:
١. تهيه و تدوين[ معجم مصنفات الشيعه جول القرآن] .
از آنجا كه شيعه از سوى برخى متهم به بى توجهى و بى اعنايى نسبت به قرآن كريم است موسسه اقدام به گردآورى تمامى مصنفات و آثار شيعه در زمينه قرآن نموده هماننداثرى كه از آقا بزرگ طهرانى در زمينه تمام مصنفات شيعه به نام[ الذريعه الى تصانيف الشيعه] به يادگار مانده است .اين معجم مراحل نهايى را مى گذارند و به زودى در پنج جلد و يا معرفى پنج هزار عنوان دراختيار قرآن پژوهان قرار خواهد گرفت .
٢. تهيه و تدوين[ معجم محطوطات الشيعه حول القرآن] .
براى گردآورى و آگاهى از ميراث غبار گرفته دانشمندان اسلامى در زواياى كتابخانه ها
موسسه بر آن شده است كه از فهرستهاى كتب خطى موجود در كتابخانه هاى دنيا و فهرست كتب خطى كه درباره قرآن كريم نگاشته شده است در يك مجموعه جمع نموده و دراختيار پژوهشگران قرار دهد .
٣.انتشار مجله اى به نام[ رساله القرآن] به زبان عربى كه در آن فعاليتهاى موسسات تحقيقاتى و پژوهشى و تازه هايى كه درباره قرآن ارائه مى گردد منعكس مى شود. كه تاكنون ٧ شماره از آن چاپ و توزيع شده است .
٤.ايجاد بخش روابط بين الملل .
اين مركز پاسخگوى پرسشهاى گوناگون علمى تحقيقى و...است تاكنون به سوالات زيادى پاسخ داده واگراز طرف مسلمانان تقاضاى قرآن نهج البلاغه اصول كافى شده تهيه وارسال كرده است .
٥. بخش ديگرى كه از قبل نيز فعال بوده است بخش تهيه و تكميل گنجينه قرآن كريم است . دارالقرآن با گردآورى تمامى قرآنهاى خطى نفيس كه خارجيان آنها را به موزه ها منتقل كرده اند بر آن است تااين ميراث ارزشمند را جمع آورى و در مكانى مناسب نگهدارى كند.
همچنين دراين بخش كليه قرآنهاى چاپى كه از قدمت با ويژگى خاصى برخورداراست با همكارى برخى از وزارتخانه ها از كشورهايى مانند: چين ژاپن لهستان اسپانيا آرژانتين و كشورهاى عربى جمع آورى مى شود.
از قرآنهاى مترجم به زبانهاى مختلف دنيا فهرستى كه تاكنون تهيه شده نشان مى دهد كه قرآن به ٦٥ زبان ترجمه شده و در حال حاضر ٣٥ زبان ازاين ترجمه ها در دارالقرآن موجوداست .
فقط در زبان انگليسى بيش از ١٥٠ مترجم قرآن را ترجمه كرده اند كه ٤٠ ترجمه آن در دارالقرآن موجوداست .
٦. جمع آورى كليه كتابهايى كه در زمينه قرآن و علوم آن تحت عناوين : ناسخ و منسوخ تشبيهات و متشابهات تاريخ قرآن قصص قرآن امثال قرآن تجويد قرآن ادعيه و فضائل قرآن ادب قرآن اعجاز قرآن و رسم الخط آن و مباحث ديگر تاليف شده است . درالقرآن اعلام كرده است : پس از تكميل كتابخانه تخصصى علوم قرآن آماده است امكانات لازم را در اختيار محققان داخل و خارج از كشور كه در زمينه قرآن پژوهش مى كنند خواهد گذاشت .
٧. بررسى برخى ترجمه هاى فارسى قرآن كريم واستخراج اشتباهات آنها به دو منظور:
الف .اطلاع و آگاهى دادن به مترجم و ناشر جهت تصحيح در چاپهاى بعدى قرآن .
ب . تهيه يك ترجمه تفسيرگونه براى ايتفاده همگان تاكنون نيمى از قرآن ترجمه شده و مابقى در سال آينده به پايان خواهد رسيد.
٨. احياء ثراث الشيعه حول القرآن، كه اين كار نيز آغاز شده و هم اكنون امر تصحيح و مقابله نسخ [ تفسير الوجيز] از على بن الحسين ابن ابى جامع العاملى به پايان رسيده و مراحل چاپ را مى گذراند.
٩. برگزارى كنفرانس تحقيقاتى علوم و مفاهيم قرآن كه هر سال در ٢٧ رجب سالروز بعثت رسول اكرم (ص ) تشكيل مى گردد.
هدف از برگزارى كنفرانس اين
است كه : محققان و پژوهشگران تحقيقات و تجربيات علمى پژوهشى خود راارائه نموده و تبادل افكار صورت پذيرد.
در دو سال گذشته موضوعات مورد بحث كنفرانس جنبه علمى داشته است ولى در كنفرانس سوم[ ١٤١١ نقش قرآن در تمدن بشرى] در دستور كنفرانس قرار گرفت . در هر سال مجموعه مقالات ارائه شده دانشمندان در هر كنفرانس چاپ و دراختيار عموم قرار مى گيرد.
كنفرانس امسال تحت عنوان : قرآن واهل البيت ( ع ) خواهد بود.
١٠. تشويق فضلاء و علاقه مندان به تحقيق و نگارش در زمينه هاى مختلف مفاهيم قرآن و چاپ و نشر كتابهايى كه با قرآن و مسائل آن ارتباط دارد.
١١. برگزارى مسابقات حفظ قرآن .
در هر سال به پذيرفته شدگان در مسابقات به منظور تشويق حافظان كلام الله مجيد حسب الامر حضرت آيه الله گلپايگانى شهريه فوق العاده پرداخت مى گردد.