آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢ - معرفى گزارشى ها
معرفى گزارشى ها
كليات
فهرست نسخه هاى خطى فارسى مؤسسه خاورشناسى فرهنگستان علوم روسيه
مترجم: عارف رمضان, چاپ اوّل, تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٥, ٤٨٦ص, وزيرى.
كتاب فهرست ٤٧٩٠ نسخه از نسخه هاى خطى فارسى است كه در مؤسسه ياد شده, وجود دارد. در اين فهرست نام كتاب, مؤلف, موضوع, تاريخ كتابت, تعداد برگ ها و شماره ثبت نسخه ها آمده است.
بعضى از كتاب ها تنها يك يا دو نوع از اطلاعات فوق را دارد.
مديريت تحول سازمانى
محمد سعيد تسليمى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٦, ٨ « ٢٠٨ص, وزيرى.
كتاب براى دانشجويان رشته مديريت دولتى در مقطع كارشناسى تدوين شده است. و در شش بخش كه هر كدام به چندين فصل تقسيم مى شوند. مباحث مديريت تحول سازمانى را بررسى كرده است. بخش هاى كتاب عبارت است: بخش اول كليات; بخش دوم مديريت تحول نيروى انسانى; بخش سوم مديريت تحول ساختار; بخش چهارم مديريت تحول خط مشى; بخش پنجم مديريت تحول فنون و تكنولوژى و بخش ششم توانمندسازى و تحليل نيازهاى سازمان.
بانگ آزادى
مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى, چاپ اوّل, تهران, ١٣٧٦, ٣٧٣ص, وزيرى.
كتاب فهرست نوارهاى سخنرانى امام خمينى(ره) از تاريخ ١٢/٢/١٣٤٢ تا تاريخ ١/١/١٣٦٨ است كه مجموعاً ٩١٥ نوار فهرست شده است. در اين فهرست تاريخ, محل, مخاطبان, مدّت, موضوعات سخنرانى نشان داده شده است.
كتاب چندين نمايه دارد كه محققان را در دستيابى به نوار مورد نظر كمك مى كند.
فلسفه و كلام
بازخوانى قصه خلقت
حسن يوسفى اشكورى, چاپ اوّل, تهران, انتشارات قلم, ١٣٧٦, ٣٥١ص, وزيرى.
كتاب با يك درآمد و دو بخش, مباحثِ مربوط به خلقت آدمى بر روى كره خاكى را مورد بررسى قرار داده است.
در درآمد اهميت بحث انسان شناسى را تبيين كرده و در بخش اوّل فرايند آفرينش را با بحث درباره داستان آدم در قرآن, روح, خلافت, ميوه ممنوعه, شيطان, عصيان و هبوط بررسى كرده است و در بخش دوم ويژگى انسان آدم را مورد پژوهش قرار داده و مباحثى از قبيل آزادى, جبر و تفويض و اختيار, رابطه زن و مرد را آورده است.
المظاهر الألهية
صدرالدين محمد شيرازى, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٩٨ص, وزيرى.
كتاب در دو فن بحث هاى مربوط به توحيد و معاد را به روش برهانى و اشراقى مورد تحقيق قرار داده است. در بخش اوّل توحيد ذاتى, اسماء و صفات, علم الهى, حدوث عالم, بداء و اعاده را بررسى كرده و بخش دوم معاد جسمانى, حقيقت مرگ, ماهيت قبر عذاب آن, حشر, صراط و نشر صحف در روز حشر را مورد تحقيق قرار داده, محقق اين اثر استاد جلال الدين آشتيانى است.
فصل الخطاب فى مذهب ابن عبدالوهاب
سليمان بن عبدالوهاب نجدى, چاپ چهارم, ١٤١٨, ١٧٦ص, وزيرى.
(فصل الخطاب) اوّلين كتابى است كه آرا و انديشه هاى محمد بن عبدالوهاب را به نقد كشيده است و طرفه آنكه اين كتاب را برادر وى كه عالمى بوده است برجسته و بسيار مورد توجه رقم زده است.
او ابتدا از لزوم پيروى از آنچه اجماع است اسلامى بر آن باور دارند, سخن گفته و آنگاه از كج روى هاى مؤسس جريان وهابيگرى (= برادرش) و موضع آنان درباره مسلمانان سخن گفته و شيوه آنان را براساس آيات و روايات مردود دانسته است. مسأله نذر, تبرّك و… ديگر مسائلى را كه آنان به گونه اى وارونه تفسير كرده اند, بدرستى تبيين كرده و جهل گرايى آنان را نشان داده است. فصل الخطاب در هند, مصر و تركيه چاپ شده بوده است. اين چاپ براساس چاپ هند سامان يافته است, با تخريج احاديث منبع يابى اقوال و آرا و تنظيم فهارس سودمند.
كتاب را جمعى از عالمان تصحيح كرده اند و در ضمن مقدمه اى سودمند, از شرح حال مؤلف و اهميت كتاب سخن گفته اند.
الوهابيون و البيوتات المرفوعه
محمد على بن حسن سنقرى كردستانى, چاپ دوم, ١٤١٨, ١٢٨ص, وزيرى.
وهابيان كه در جامعه اسلامى از سوى بسيارى از عالمان به كج انديشى و كژروى شناخته شده اند, از جمله بر اين باورند كه برپا داشتن ساختمان بر قبور ـ قبر هر كه باشد ـ مصداقى از شرك است و حرام. و بدين سان چون بر حرمين شريفين چيره شدند, تمام ساختمان هاى مزارها را با خاك يكسان كردند. آنان وجود هيچ اثر تاريخى را نيز برنمى تابند و چنين است كه در عربستان صدها اثر تاريخى را تباه ساختند. مؤلف در اين كتاب اين انديشه جهالت آميز آنان را به نقد كشيده, و در پرتو آيات و روايات, نااستواريِ آن را نشان داده است. مؤلف ابتدا مفهوم شرك را بدرستى در فرهنگ اسلامى باز گفته و آنگاه از شفاعت سخن گفته و نشان داده است كه توسل, استغاثه و استشفاع و زيارت و واسطه قرار دادن ذوات مقدس براى خواست ها و سؤال ها از خداوند شرك نيست و چون بدرستى انجام شود, عين توحيد است. آنگاه از موضوع ياد شده بحثى كرده است دقيق و سودمند. اين اثر ارجمند را تنى چند از عالمان تحقيق كرده و افزون بر تحرير احاديث و توضيحات لازم پانوشت ها, در ضمن مقدمه اى از مؤلف و كتاب و اهميت آن سخن گفته اند.
دفع الشبه عن الرسول و الرساله
تقى الدين الحيصنى دمشقى, چاپ دوم, ١٤١٨, ٢٥٦ص, وزيرى.
اين كتاب نقد و ردّى است بر آراى ابن تيميه در عقايد. ابن تيميه كه انديشه ها و افكارش بن مايه هاى حنبلى و اهل الحديثى دارد, در آيات باور به ظواهر را لازم دانسته و تأويل آيات را بويژه در آيات صفات ناروا مى داند. از اين روى چونان سلف خود به تجسيم گراييده و بر خداوند (عرش), (كرسى) ماديّ و… قايل شده است. مؤلف در اين كتاب اين انديشه را به نقد كشيده است. اوّلاً جريان باور به (تجسيم) را ريشه يابى كرده و آنگاه لزوم تأويل آياتى را كه ظاهر آنها نمايانگر تشبيه است, ثابت كرده و آرا و انديشه هاى عالمان بزرگ در اين باره را گزارش كرده است. همچنين در ضمن بحث, جاى در جاى به انديشه هاى انحرافى ابن تيميه پرداخته و كژروى هاى او را نشان داده است.
مؤلف از جمله تأكيد مى كند كه احمد بن حنبل بر (تجسيم) باور نداشته است. از اين روى كتاب در چاپ هاى پيشين عنوان (دفع شُيبه من شبّه و تحّد و نسب ذيل الى الأم احمد) داشته است. كتاب را در اين چاپ عالمانى تصحيح كرده اند و افزون بر تحرير احاديث و توضيح مواردى از متن در پانوشت ها در ضمن مقدمه اى از كتاب و مؤلف سخن گفته اند.
تخيل من حرّف التوراة و الأنجيل ٢ج
صالح بن حسين جعفرى, تحقيق محمود عبدالرحمن فتح, رياض, مكتبة العبيكان, ١٤١٩, ٩٨٩ص, وزيرى.
مؤلف از عالمان قرن شش و هفت هجرى است و به روزگارى مى زيسته است كه جامعه اسلامى به شدت دستخوش تحوّلات سياسى و اجتماعى بوده و تفرّق و دگرگونى در همه سوى جامعه چهره نموده است. حضور يهوديان و مسيحيان در جامعه اسلامى جدّى و رويارويى آنها با فكر دينى و تلاششان عليه اسلام بسيار گسترده بوده است. او كه در مصر و به روزگار صلاح الدين ايوبى به دنيا آمده و در همان ديار, دانش آموخته, اين كتاب را با توجه به جريان هاى فكرى و در نقد و تزييف تورات و انجيل موجود و اثبات تحريف آن دو نگاشته است. او در اين كتاب از اثبات نسخ و جاودانه نبودن شريعت يهود, خرقه هاى يهود و باورها و انديشه هاى گونه گون آنان, نقد متن تورات و تزييف آموزه ها و تعاليم موجود در آن درباه خداوند و شرايع دينى, تناقض ها و تهافت هاى متن آن ـ اثبات نبوت عيسى مسيح ـ اثبات نبوت رسول الله, نقد انديشه تثليث, نقد تفكر مسيحيان درباره (صليب) و چگونگى باور آنها درباره آدم, تبيين محرّف بودن اناجيل موجود, ريشه يابى انجيل سخن گفته و به چگونگى انديشه و اعمال عالمان و مروجان مسيحيان نيز پرداخته است. محقق كتاب در مقدمه اى سودمند از وضع سياسى, اجتماعى و فرهنگى روزگار مؤلف سخن گفته و درباره عقايد و انديشه ها و آثار مؤلف بحث كرده است. محققان از عالمان سعودى است كه در اين مقدمه نيز از عرضه آراء و انديشه هاى سلفى مآبانه و تنگ نظرانه خود دريغ نكرده است.
نشانه هايى از او
سيد رضا صدر, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٥٧٦ص, وزيرى.
شناخت و انديشيدن در طبيعت كه جلوه ها علم و قدرت خداوند است يكى از بهترين راه هاى شناخت خداوند و دستيابى به معرفت الهى است. قرآن ضمن آنكه شناخت ابعاد هستى را يكى از راه هاى شناخت خداوند معرفى كرده, با گزارش هاى گونه گون از هستى و طبيعت راه را براى هرچه بيشتر انديشيدن در اين زمينه هموار كرده است. (نشانه هايى از او) به تعبير نويسنده فقيد آن آيت اللّه صدر (داراى نشانه اى چند از نشانه هاى به شمار اوست, چون ذات نامتناهى, نشانه هايش نيز, متناهى است). مؤلفِ كتاب در ذيل دويست و هشتادو يك عنوان كه در ضمن هر كدام از آنها جلوه اى از جلوه هاى طبيعت را شرح و تعيين كرده است, تلاش دارد تا برگ هايى از دفتر معرفت را در پيشديد خواننده بنهد, با نثرى روان و دلپذير. برخى از عناوين را بنگريد: شب پره و رادار, استخوان پرندگان, اندوختن حيوانات, ملكه زنبور عسل, پوست بدن, پشه گز, پالايشگاه بدن و….
قرآن , تفسير
الوسطيه فى القرآن الكريم
على محمّد الصلاّنى, اردن, دار نفائس, ١٤١٩, ٧٣٦ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است تا نشان دهد كه آموزه هاى قرآن در ابعاد مختلف رنگ اعتدال دارد و به دور از افراط و تفريط و غلوّ و تقصير است. ابتدا مفهوم (وسط) را تعريف كرده و آنگاه وسط را شناسانده كه در قرآن با عناوين (خير) و (عدل) از آن ياد شده است. سپس معارف قرآن را درباره توحيد, ايمان, ملائكه, انبياء, قضا و قدر, اراده الهى و مشيت الهى گزارش كرده است. مباحث كلامى كتاب كاملاً رنگ و بوى سلفى دارد و مؤلف همه آموزه هاى ابن تيميه را ملاك داورى قرار داده است و آراى اشاعره و معتزله را با آن نقد كرده است. در جزء سوم كتاب (وسطيت) معارف قرآن در عبادات و تشريع بحث كرده است.
المسائل الأعتزاليه فى تفسير الكشّاف للزمخشرى, ٢ج
صالح بن عزم الله القاعدى, عربستان سعودى, دارالأندلس, ١٢٣٨ص, وزيرى.
(الكشاف) از تفاسير بلند آوازه فرهنگ اسلامى و از جمله آثار بس ارجمند نگاشته شده در تفسير قرآن است. زمخشرى در اين تفسير در توجيه, تبيين و تشبيه مبانى اعتزال و بهره گيرى از آيات در اين زمينه بسى كوشيده و گاه براى استوارسازى ديدگاه هاى خود به (تفسير به رأى) دچار شده است. جنبه هاى بلاغى و ادبى (كشاف) بسى مهمتر از جنبه هاى ديگر آن است و در اين جهت بحق (كشّاف) كم نظير و بلكه بى نظير است. عالمان و مفسران اشعرى مسلك, هرگز اين بُعد تفسير را نتوانسته اند ناديده بگيرند و با توجه به كارآمدى و سودمند اين تفسير در جهت برنمودن ابعاد بيانى قرآن به نقد آن در جهت كلامى و اعتزاليش پرداخته اند. شايد مهم ترين كوشش در نقد آن, كتاب (الأنتصاف من الكشّاف) نگاشته احمد بن محمد بن منصور اسكندرى مشهور به ابن منير باشد. نويسنده كتاب در اين مجموعه آراى اعتزالى زمخشرى را براساس كتاب ابن منير استخراج, گزارش, تحليل و نقد كرده است. او مطالب كتاب را براساس سوره ها و آيه ها سامان داده است. ابتدا آيه اى را كه زمخشرى براساس آن ديدگاه هاى خودش را طرح مى كند, مى آورد و آنگاه مباحث زمخشرى را و سپس نقد ابن منير بر آن را و آنگاه داورى و نقد خود بر زمخشرى و گاه ابن منير را. اين كتاب نيز مانند بسيارى از رساله هاى دكترا و… نگاشته شده در دانشگاه هاى سعودى در جهت استوارسازى مبانى سلفى گرى و وهابى مآبى است و به اصطلاح اينان (اهل السنه). به هر حال كتاب مفيدى است و براى اهل پژوهش سودمند. مؤلف شرح حال زمخشرى و ابن منير را به تفصيل در آغاز كتاب آورده و هر دو كتاب را معرفى كرده است.
فقه و حقوق
حسبه يا نظارت بر سلامت اجراى قانون
قدرت اللّه مشايخى, چاپ اوّل, قم, انصاريان, ١٣٧٦, ٢٣٩ص, وزيرى.
كتاب داراى هشت فصل است. فصل اوّل پيدايش اداره حسبه, فصل دوم معناى حسبه و فرق آن با نهادهاى مشابه, فصل سوم تاريخچه حسبه در جهان اسلام, فصل چهارم دلايل مشروعيت نظارت فقيه, فصل پنجم حسبه زير مجموعه امر به معروف و نهى از منكر, فصل ششم نقش حسبه در جامعه, فصل هفتم حسبه و مشاغل و فصل هشتم مواردى از اعمال حسبه در زندگى پيامبر(ص) و على(ع).
الأجاره
محمد حسن قديرى. چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٥٦٨ص, وزيرى.
كتاب در بردارنده مباحث اجاره است و عناوين زير را در بر دارد: شرايط متعاقدين; شرايط عوضين; اجاره از عقود لازمه است; اعتبار و عدم اعتبار تسليم در معاوضات; عين مستأجره در دست مستأجر امانت است; اجاره به غير, اجاره زمين.
اين كتاب محصول درس هاى فقهى مؤلف است و بر پايه كتاب عروةالوثقى تنظيم شده است.
مضاربه در اسلام
محمد حسين ابراهيمى, چاپ دوم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٦٠ص, رقعى.
مؤلف مباحث مضاربه را در عناوين زير مورد بررسى قرار داده است. تاريخ مضاربه, ترسيم كلى از مضاربه, مباحث مقدماتى مضاربه, قراردادها, مضاربه و شركت, مضاربه به عنوان فعاليتى توزيعى و تجارى, ماهيت مضاربه, موضوعات فقهى متفرقه, قانون مضاربه در نظام بانكى جمهورى اسلامى ايران و نقد آن و در پايان سه طرح براى مضاربه ارائه شده است.
تاريخ و شرح حال
گزيده متن ها و راهنماى تاريخ ايران
غلامرضا وطن دوست, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٦, ١٩٧ص, وزيرى.
كتاب به عنوان درس قرائت متون تاريخى به زبان انگليسى براى مقطع كارشناسى تدوين شده است و مؤلف آن را در هفت فصل تنظيم كرده است. فصل اوّل نام تاريخ پادشاهان و حاكمان, فصل دوم تاريخ ايران قبل از اسلام, فصل سوم گسترش اسلام و نقش آن در ايران, فصل چهارم ايران اسلامى, فصل پنجم گزيده هايى از منابع تاريخ باستان, فصل ششم منابع تحقيق درباره ايران و فصل هفتم شيوه ترجمه.
خليج فارس از دوران باستان
ام بسيورى, مترجم: حسن زنگنه, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى همسايه, ١٣٧٧, ٢١٩ص, وزيرى.
كتاب تاريخچه خليج فارس از دوران باستان تا اواخر قرن هيجدهم ميلادى است كه در دو فصل تنظيم شده است. در فصل اوّل خليج فارس در دوران باستان مورد بررسى قرار گرفته است. در فصل دوم خليج فارس از سال ٦٠٠ تا ١٨٠٠ ميلادى بحث شده است و فصل سوم خليج فارس در اواخر قرن ١٨ ميلادى بررسى شده است. در اين فصل همه جزاير و مناطق اطراف خليج به طور مستقل از نظر تاريخ, قوميّت و جغرافيا بحث شده است.
مير مهنا و شهر درياها
حسن زنگنه, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى همسايه, ١٣٧٧, ٢٥٥ص, وزيرى.
اين كتاب مجموعه چندين نوشته درباره خليج فارس و جنوب ايران است كه توسط خارجيان نوشته شده است و مترجم آنها را ترجمه و نخست در هفته نامه (آينه جنوب) نشر داده است و اينك مجموعه آنها را در شكل كتابى به دوستداران كتاب تقديم كرده است.
درياى پارس و سرزمين هاى متصالح
هاولى, مترجم: حسن زنگنه, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى همسايه, ١٣٧٧, ٣٧٥ص, وزيرى.
كتاب به بررسى سرزمين هاى متصالح يعنى امارات متحده عربى و درياى پارس مى پردازد و در ده فصل به بررسى اين مناطق, اقوامِ ساكن در آنها, حوادث پيش آمده, ورود خارجى ها, جنگ ها و معاهداتى كه در اين ارتباط بسته شده است, مى پردازد.
محقق شوشترى قاموس پژوهش
محمد صحتى سردرودى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٤٤ص, رقعى.
كتاب شرح حال علامه محمد تقى شوشترى است و از پنج فصل تشكيل يافته است: بزرگان شوشتر در فصل اوّل بحث شده, فصل دوم شرح حال شيخ محمدتقى شوشترى است, فصل سوم اساتيد و فصل چهارم يادكرد آثار وى را در بردارد و در فصل پنجم ديدگاه ديگران درباره او آورده شده است.
غروى اصفهانى نابغه نجف
محمد صحتى سردرودى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٦٠ص, رقعى.
كتاب شامل شرح حال آيت اللّه غروى اصفهانى است كه در شش فصل تنظيم شده است: فصل اوّل با عنوان از نخجوان تا نجف كه زندگى كودكى وى را مورد بحث قرار داده, فصل دوم با عنوان سرچشمه هاى نور, اساتيد وى را يادآور شده و در فصل سوم آثار و ابتكارات وى با همين عنوان مطرح شده, در فصل چهارم شاگردان, فصل پنجم اخلاقيات و فصل ششم نظر صاحب نظران درباره وى آمده است.
مشايخ الثقات, ٢ج
ميرزا غلامرضا عرفانيان يزدى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٢٦٩ص, وزيرى.
كتاب شامل بررسى و شناسايى مشايخ سه تن از راويان موثق عظيم الشأن يعنى ابن ابى عمير, صفوان بن يحيى و ابن ابى نصر بزنطى است.
الشيخ عبدالقادر الجيلانى و آراؤه الاعتقاديه و الصوفيه
سعيد بن مسفر بن مفرح القحطانى, رياض, مؤسسة الجريس, ١٤١٨, ٦٨٨ص, وزيرى.
عبدالقادر گيلانى صوفى و عارف بلند آوازه قرن پنجم و ششم هجرى است (٤٧٠ـ٥٦١) و اين كتاب گزارشى است از افكار و آراى او در عقايد اسلامى و نيز تصوف. مؤلف ابتدا از وضع سياسى, اجتماعى و فرهنگى روزگار وى سخن گفته است, آنگاه از زندگانى, تحصيل, مشايخ و شاگردان و آثار و مؤلفاتش. سپس از روش معرفتى شيخ گيلانى سخن گفته و آراى اسلامى و عقيدتى وى را گزارش كرده است. ايمان, توحيد, عبادت, اسماء و صفات نبوى و مباحث مربوط به آن است از جمله بحث هاى اين بخش است. اين مباحث را مؤلف با استناد به آثار گيلانى رقم زده است و كوشيده است تا گيلانى را نيز به لحاظ باورهاى كلامى معتقد به مبانى كلامى سلفيه و اهل السنه و الجماعه! نشان دهد.
در فصل پنجم مؤلف به بدعت از ديدگاه عبدالقادر پرداخته است و آنگاه در بحث مستقلى از تصوّف سخن گفته است و نيز از آراى و انديشه هاى متصوفانه گيلانى. مؤلف ظاهراً تحت تأثير تعاليم گيلانى و از سوى ديگر وابسته به جريان منحط فكر وهابى است و از اين روى ضمن انتقاد و طعن ضعيفى بر گيلانى و برشمردن لغزش ها, او را جزء اهل السنه و الجماعه تلقى كرده است.
ترجمه لهوف على قتلى الطفوف سيد بن طاووس
سيد بن طاووس, مترجم: عبدالرحيم عقيقى بخشايشى, چاپ اوّل, قم, نشر بخشايش, پاييز ١٣٧٧, ٢٨٤ص, وزيرى.
حماسه اى كه در كربلا به وقوع پيوست, محققان و مورخان و گويندگان را بر آن داشت تا اطراف آن را بكاوند و زوايا و لايه هاى ناپيداى آن را بر نمايانند.
تاريخ پژوهان و كارشناسان مسائل اجتماعى همواره از دو سو به اين حادثه نگريسته اند. يك سوى اين حادثه تجمع تعداد اندكى از مردان خداست كه با عزمى پولادين قيام به قسط نموده و پرچم عدالتخواهى را عليه تماميت تهجر, ظلم و بيداد و دنياطلبى برافراشته اند.
اجتماعى كه جز به حريت و آزادگى و عمل به وظيفه انديشه اى ديگر نداشتند و در ديگر سوى اين ماجرا جمع كثيرى از شبه مردان كه جز به حكومت ظلم و استبداد و زراندوزى, كسب مال و منال و رسيدن به آرزوهاى حيوانى به هر نحو ممكن, به چيز ديگرى فكر نمى كردند.
اجتماعى كه عليه انسانيت قيام كردند و كمر همت بر نابودى تمام ارزش هاى انسانى بستند.
نتيجه اين ماجرا به قدرى اسف انگيز و دلخراش بود كه همه گويندگان و نويسندگان را بر آن داشت تا از همان روز نخستِ حادثه, آن را برنمايند. سيد ابن طاووس كه يكى از اَعلام اماميه قرن هفتم است, كتابى را با عنوان لهوف نگاشت كه يكى از منابع ارزشمند واقعه كربلا تواند بود. به همين لحاظ جناب آقاى بخشايشى كتاب را به وجه نيكويى تعريب, ترجمه و منتشر كرده و استفاده از اين اثر گرانمايه را براى همگان سهل نموده است.
سياست و حكومت در آسياى مركزى
دكتر الهه كولائى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٦, ٨ « ١٨٠ص, وزيرى.
كتاب سياست و حكومت در آسياى مركزى را در شش فصل تدوين كرده است. در فصل اول ويژگى هاى جغرافيايى و تاريخى منطقه را بحث كرده است. در فصل دوم دگرگونى هاى اقتصادى, در فصل سوم تحول در ساختار سياسى, در فصل چهارم تشكيل جامعه كشورهاى مستقل مشترك المنافع, در فصل پنجم دولت سازى در جمهورى هاى آسياى مركزى و در فصل پايانى وضع اين جمهورى ها را در نظام بين الملل بررسى كرده است.
اسناد جنگ جهانى اوّل در جنوب ايران
كاوه بيات, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى همسايه, ١٣٧٧, ٣١٥ص, وزيرى.
كتاب حاوى اسناد روزانه مرتبط با جنگ جهانى اوّل است كه از محرم سال ١٣٣٣ هجرى قمرى آغاز و تا ذيقعده سال ١٣٣٤ ادامه يافه است.
اسناد به كمك و هميارى وزارت امور خارجه و بخش آرشيو راكد آن سامان يافته است.
طراحى صنعتى
جان هسكت, مترجم: غلامرضا رضايى نصير, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٦, ٢٤٠ص, وزيرى.
كتاب به عنوان منبع اصلى درس (تاريخ طراحى صنعتى) براى مقطع كارشناسى تدوين شده است. و داراى يازده فصل و يك مقدمه است. و در آن به مباحثى از قبيل از صنايع دستى تا هنر صنعتى, بهينه سازى و استاندارد كردن, طراحى گروهى و هويت محصول, توليد انبوه و انتخاب فردى و مباحثى از اين دست پرداخته شده است.
ادبيات
مطلوب كل طالب
رشيد الدين وطواط, چاپ اوّل, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٤, ٢٢٨ص, وزيرى.
اين كتاب يكى از متون كهن فارسى است و نويسنده در آن به شرح صد كلمه از سخنان على(ع) به فارسى پرداخته است. انتخاب كلمات از جاحظ بوده و مترجم آن رشيدالدين وطواط و مصحح كتاب دكتر محمود عابدى است كه با تعليقات خود به كتاب ارزش بيشترى داده است.
كلام
گفتمان مهدويت
صافى گلپايگانى, چاپ اوّل, قم, انتشارات مسجد جمكران, ١٣٧٧, ٢٤٦ص, رقعى.
اين كتاب به صورت پرسش و پاسخ تنظيم يافته و بر پايه روايات و گزارش هاى تاريخى سه مقوله مرتبط به هم يعنى تشيّع, امامت و مهدويت مورد بررسى قرار گرفته است.
نويسنده در مبحث تشيّع به هشت سؤال پاسخ گفته است. در مبحث امامت شش پرسش را جواب داده است و در بحث مهدويت به شانزده سؤال جواب نوشته است.
انتظار و انسان معاصر
عزيزى حيدرى, چاپ اوّل, قم, انتشارات مسجد جمكران, ١٤١٩, ١١٦ص, رقعى.
نويسنده در مقدمه كتاب نياز به منجى را بررسى مى كند در فصل اوّل مفهوم انتظار را مى نماياند. فصل دوم را به ريشه هاى انتظار اختصاص داده است. فصل سوم ادب انتظار را نشان مى دهد و در فصل چهارم به بررسى آثار انتظار پرداخته است.
اسلام و سنّت وبرى
داود مهدويزادگان, چاپ اوّل, قم, طه, ١٣٧٧, ٢٥٦ص, رقعى.
اين كتاب در صدد است با نگاه انتقادى نسبت به سنّت ماكس وبرى فرهنگ و ميراث اسلامى را تحقيق كند. مباحثى از قبيل آموزه تقدير, آموزه افزايش عظمت خدا, آموزه شغل دنيوى به مثابه تكليف, اسلام و توسعه اقتصادى در تمدن اسلامى, اسلام و عقلانيت سرمايه دارى نوين و رابطه نهايى اسلام و عقلانيت ابزارى از مباحث مهم كتابند.
تجربه دينى
پرادفوت وين, ترجمه عباس يزدانى, چاپ اوّل, قم, طه, ١٣٧٧, ٤٠٠ص, رقعى.
نويسنده كتاب مقوله (تجربه دينى) را در ذيل مباحثى از قبيل (تعبير), (تفسير), احساسات و عرفان, ايضاح و تبيين بررسى كرده است. مترجم كتاب در پايان آن ديدگاه اسلامى را درباره مبحث ياد شده بيان كرده و در موارد نياز نظريه نويسنده را نقد كرده است.
العقائد الأسلاميه
مركز المصطفى, چاپ اوّل, قم, مركز المصطفى للدراسات الأسلاميه, ١٤١٩, وزيرى.
(مركز المصطفى) مؤسسه اى بنياد نهاده شده براى پژوهش درباره عقايد اسلامى و تدوين و عرضه انديشه دينى بر پايه ديدگاه هاى مختلف و براساس منابع و مصادر معتمد جريان هاى فكرى حوزه فرهنگ اسلامى. اكنون در سه مجلّد از مجموعه اى كه تدوين يافته, مباحثِ فطرت, شناخت, رؤيت, تشبيه, تجسيم و برخى از مسائل شفاعت گزارش شده است.
فطرت, ميثاق و عالم ذر, جايگاه فطرت در معارف اسلامى, معرفةاللّه, وسايل و ابزار معرفت, معرفت و عمل, انواع معرفت ها, معرفت پيامبر و امامان(ع), لزوم شناخت امام, حديث (من مات و لم يعرف امام زمانه), ريشه هاى مسأله رؤيت, تشبيه و تجسيم در انديشه سنّى, عاملان گسترش اين افكار در منابع اهل سنت, تفسير آيه (لاتدركه الأبصار…) و ديگر آيات مربوط به موضوع ياد شده. شفاعت, ابعاد شفاعت, شفاعت كنندگان, شفاعت شوندگان, تأثير اسرائليات بر شفاعت…, از جمله بحث هاى اين مجموعه است. تمام اين مباحث بر پايه منابع و مصادر معتمد فريقين گزارش شده است, محققان جاى جاى در جمع بندى بحث ها و ريشه يابى مسائل به بحث و بررسى پرداخته اند.
چهار گفتار در مبانى فقهى و كلامى ولايت فقيه
جمعى از نويسندگان, چاپ اوّل, تهران, مركز رسيدگى به امور مساجد, ١٣٧٧, ١٠٥ص, رقعى.
مجموعه اى است فراهم آمده از چهار مقاله, درباره ولايت فقيه و مبانى آن. در مقاله اوّل مبانى كلامى ولايت فقيه و اركان آن به بحث نهاده شده است. و در مقاله دوم (ولايت مطلقه فقيه و ابعاد آن) تبيين شده است. مجلس خبرگان از نظر قوانين و مقررات, موضوع مقاله سوم است و در مقاله چهارم از چگونگى انتخاب و يا انتصاب وليّ فقيه سخن رفته است.
فقه
پژوهشى در اسراف
سيد مهدى موسوى كاشمرى, چاپ دوم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٢٣٢ص, رقعى.
نويسنده مقوله اسراف را طى دو فصل (هر فصل داراى پنج بخش) بررسى كرده است. در فصل اول درباره اصل اسراف از قبيل واژه اسراف, حرمت اسراف, فلسفه حرمت, عوامل اسراف و فرهنگ مصرف بحث كرده است و در فصل دوم انواع اسراف را نشان داده است.
فى رحاب التوبة
السيد محمد المجاهد, تحقيق: ناصر الباقرى البيدهندى چاپ اوّل, قم, انتشارات زائر, ١٣٧٧, ١١٨ص, رقعى.
كتاب بر اين فرضيه مبتنى است كه توبه موجب مى گردد عدالت شخص كه به خاطر گناه از بين رفته است, دوباره به وى بازگردد. مؤلف مباحثى را كه در ارتباط با اين مبحث مطرح است در هفده تعليقه بررسى گردد.
محقق كتاب در مقدمه آن شرح حال كوتاهى از مؤلف ارائه داده است.
امر به معروف و نهى از منكر
حسين نورى همدانى, چاپ هفتم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٣١٧ص, رقعى.
امر به معروف و نهى از منكر, به رغم جايگاه بلندى كه در آموزه هاى دين دارد, در پژوهش هاى فقهى از بحثى پربرگ و بار برخوردار نيست. حضرت آيت اللّه حسين نورى سال ها پيش در بحث هاى عالى خارج فقه اين موضوع را به بحث نهاده و تمام ابعاد آن را كاويده; و نتيجه آن بحث ها را در كتابى با عنوان (الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر) سامان داده است. و در ضمن مقدمه اى بر اين بحث, از عدم توجه شايسته به اين بحث گلايه كرده است. كتاب در شش فصل پرداخته شده است. امر به معروف و نهى از منكر از ديدگاه قرآن, بررسى رواياتى از پيامبر(ص) و امامان(ع), بررسى معناى دو واژه معروف و منكر. چگونگى امر به معروف و نهى از منكر, واجب عينى و يا كفايى بودن آن عناوين, چهار فصل اوّل كتاب را تشكيل مى دهد. فصل پنجم در باب شرايط امر به معروف و نهى از منكر كه درازدامن ترين فصل كتاب است, از اهميت ويژه اى برخوردار است. مؤلف به آنچه گفته شده بسنده نكرده و با نقد و تحليل ديدگاه ها, بويژه در باب (شرط تأثير) به نتايج مهمى دست يازديده اند. فصل ششم ويژه مراتب و مراحل امر به معروف و نهى از منكر است. اين كتاب را جناب آقاى محمدى اشتهاردى ترجمه كرده كه از استقبال قابل توجهى برخوردار شده است.
رساله احكام براى نوجوانان
محمد گرم آبدشتى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٥٩ص, رقعى.
مؤلف در اين مجموعه از فتاوى حضرت آيت اللّه بهجت آنچه را به كار نوجوانان و جوانان مى آيد, برگزيده و گزارش كرده است و در مقدمه به اجمال از زندگانى استادان و تأليفات وى سخن گفته است.
تاريخ
حماسه ١٧ خرداد ١٣٥٤ مدرسه فيضيه
به كوشش على شيرخانى, چاپ اوّل, تهران, مركز اسناد انقلاب اسلامى, ١٣٧٧, ٢٧٩ص, وزيرى.
پس از قيام خونين ١٥ خرداد ١٣٤٢ سخنرانى تاريخى امام خمينى و به شهادت رسيدن گروه بسيارى از مردمان مسلمان ايران, همه ساله در مدرسه فيضيه به شيوه هاى گوناگون در راستاى بزرگداشت آن روز پرشكوه و تاريخى, مراسمى برگزار مى گرديد.
در سال ١٣٥٤ش, نيز اين مراسم برگزار شد, اما به اعتراض و تظاهرات طلاب و حمله مامورين دولتى و سربازان گارد به مدرسه فيضيه و در نهايت دستگيرى ٣٥٠ نفر از روحانيون و اعزام گروهى از ايشان به سربازى و گروهى ديگر به زندان و تعطيلى مدرسه فيضيه تا سال ١٣٥٧ منجر شد.
كتاب حاضر به ثبت و ضبط خاطرات ١٩ نفر از عاملان و دستگيرشدگان آن ماجرا اختصاص دارد و در پايان كتاب (٦٠ص) ضمايم, اعلاميه هاى مراجع تقليد, تصاوير, اسناد و فهرست اعلام آورده شده است.
اين كتاب در روشن ساختن فصلى پرشكوه از تاريخ انقلاب اسلامى ايران, حائز اهميّت است.
حماسه ١٩ دى ١٣٥٦قم
به كوشش على شيرخانى, چاپ اوّل, تهران, مركز اسناد انقلاب اسلامى, ١٣٧٧, ٤٧١ص, وزيرى.
پس از درگذشت مشكوك آيت اللّه سيد مصطفى خمينى (آبان ١٣٥٦) و بزرگداشت پرشكوه ياد و خاطره امام خمينى در مجالس ترحيم وى كه رژيم شاه را به خشم واداشت, رژيم بر آن شد تا به خيال خام خود, به حضرت امام اهانت روا دارد. لذا در ١٧ دى مقاله اى سراپا اهانت به امام در روزنامه اطلاعات به چاپ رساند و به دنبال آن, اعتراض پرشكوه حوزه علميه و بازاريان و اصناف قم در اعتراض بدين عمل زشت اوج گرفت و مراجع تقليد و اساتيد حوزه يكپارچه به ميدان آمدند و از ساحت مقدس امام دفاع نمودند و اين جرقه آغاز انقلاب اسلامى ايران و تشكيل نظام جمهورى اسلامى شد.
اين كتاب به ثبت و ضبط خاطرات ١٧ تن از علما و طلاب حاضر در آن واقعه (از جمله حضرات آيات: مكارم شيرازى, حسين نورى, محمد مؤمن, محمد يزدى, طاهرى خرم آبادى) پرداخته و ضمائم و سخنرانى و اعلاميه هاى مراجع تقليد و اساتيد حوزه و اسناد ساواك و فهرست اعلام پايان بخش كتاب است. اين اثر تلاشى فرخنده در جهت بزرگداشت نقطه عطفِ تاريخ انقلاب اسلامى است.
خاورميانه جديد
شيمون پرز, مترجم: عدنان قارونى, چاپ اوّل, تهران, مركز مطالعات و پژوهش هاى راهبردى آسيا, ١٣٧٦, ٢٧١ص, رقعى.
اين كتاب در چهار فصل نظريه صلح و ضرورت آن را در خاورميانه از ديدگاه شيمون پرز و حزب كارگر اسرائيل توضيح مى دهد. عناوينى از قبيل طلوع صلح, بر سر چهارراه, جنگ برنده ندارد, سيستم منطقه اى, شيوه اى نوين در انديشه, از اقتصاد جنگ ها به سوى اقتصاد صلح, منابع سرمايه گذارى و تأمين پول, كمربند سبز, آبهاى زنده, ساختار زيربنايى حمل و نقل, گسترش صنعت توريسم, دنياى فردا, كنفدراليسم و مشكل پناهندگان, مطالب كتاب را تشكيل مى دهد.
ادبيات
عاشقانه با مرگ
احمد محجوب, چاپ اوّل, قم, مركز تحقيقات اسلامى جانبازان, ١٣٧٦, ٩٢ص, رقعى.
كتاب بازنگارى سوگنامه شهداى رجيع است كه در شكل رمان تهيه و تنظيم شده است.
داستان غم انگيز حضرت رقيه
على شيرازى, چاپ اوّل, قم, نشر خرّم, ١٣٧٧, ٨٧ص, رقعى.
كتاب ماجراى زندگى حضرت رقيّه(س) بويژه حضور آن حضرت در حادثه كربلا وسايل مربوط به مرقد و بارگاه, وى را شرح و توضيح داده است و در پايان چند حادثه به عنوان كرامت نقل كرده است.
شهيد رابع
ناصرالدين انصارى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٦, ١٠٨ص, رقعى.
اين كتاب شرح حال مرحوم ميرزا مهدى خراسانى است و به بهانه دويستمين سال شهادت وى تنظيم شده است. پايان بخش كتاب گفتگويى با سيد عبدالجواد علم الهدى خراسانى از احفاد آن مرحوم است.
كفاح علماء الأسلام
عقيقى بخشايشى, چاپ اوّل, قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٤١٨, ٥١٢ص, وزيرى.
كتاب شرح حال تعدادى از علما و روحانيون مبارزى است كه در طول قرن بيستم به مبارزه دست يازيدند; از قبيل سيد جمال الدين اسدآبادى, ميرزاى شيرازى, طباطبايى و بهبهانى, شيخ فضل الله نورى, ميرزاى دوم, سيد عبدالحسين لارى, مدرس, سيد جمال الدين واعظ, ملك المتكلمين, شيخ محمد خيابانى, شيخ محمد عبده, امام موسى صدر, امام خمينى و تعدادى ديگر.
آينه آفتاب
احمد لقمانى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٦٠ص, رقعى.
نگاهى است گذرا به زندگانى, انديشه, افكار و نقش اخلاقى آيت اللّه صادقى اصفهانى از فقيهان و عالمان برجسته حوزه علميه اصفهان. كتاب در پنج فصل سامان يافته و در ضمن فصول پنجگانه از تولد, تحصيل, سفر به نجف, بازگشت به اصفهان و نقش علمى و فرهنگى او در اصفهان سخن رفته است.
ادبيات
علم اللغة التوحيدى بين النظريه و التطبيق
محمد على حسينى, چاپ اوّل, قم, كتاب التوحيد, ١٤١٧, ٣١٠ص, رقعى.
نويسنده در اين كتاب به بررسى نظريه (ؤحدت ريشه زبان ها) مى پردازد و ضمن بحث از اصل نظريه, آن را درباره اصطلاحات دينى و اسلامى پياده مى كند.
كتاب داراى سه فصل و چندين ضميمه است. فصل اوّل آن با عنوان (مدخل الى علم اللغة الحديثه) به بررسى نظريه هاى مختلف در زبان شناسى مى پردازد. فصل دوم (وحدة المعرفة فى ضوء اللغة و العرفان) است و فصل سوّم (المصطلحات الأسلاميه و معادلاتها فى مختلف اللغات) است كه در آن ده اصطلاح اسلامى را در ديگر زبان ها پى گيرى مى كند.
سرود سرخ انار
الهه بهشتى, چاپ اوّل, قم, انتشارات مسجد جمكران, ١٣٧٧, ٧٤ص, رقعى.
اين كتاب بازنويسى داستان مشهور نيرنگ وزيرى از وزراى حاكم بحرين در خصوص حكّ نام خلفاء راشدين بر روى انار و كشف آن به راهنمايى امام عصر(ع) توسط شخصى به نام محمد بن عيسى است كه در بحارالأنوار مجلسى نقل شده است.
از واژه بيگانه تا واژه فارسى
سيد مصطفى ميرسليم, چاپ دوم, تهران, نشر باز, ١٣٧٧, ٢٩٢ص, رقعى.
كتاب در واقع فرهنگنامه اى از لغات بيگانه موجود در زبان فارسى است كه با معادل هاى امروزى و شواهدى از مسائل مورد ابتلاى امروزيان ترتيب يافته اند.
در مقدمه كتاب, از مباحثى چون: ١. فارسى صحبت كردن و فارسى فكر كردن ٢. اعتقاد به توانمندى هاى زبان فارسى, ٣. شناخت واژگان فارسى, ٤. غيرت فارسى, ٥. فرايند نفوذ واژه هاى بيگانه, سخن رفته است. همچنين در بخش پايانى مقدمه مطالبى درباره راه هاى ورود لغات و اصطلاحات بيگانه به زبان فارسى آمده كه البته حائز اهميت است. كتاب حاضر براى دوستداران زبان فارسى و آنان كه گرايشى به حفظ اصالت هاى زبانى دارند, حاوى نكته هاى آموزنده اى است.
در حريم دل
علامه مجلسى, تصحيح: سيد جعفر نبوى, چاپ اوّل, قم, نشر مرصاد, ١٣٧٦, ٨٦ص, رقعى.
مجموعه اى است از سه رساله كوتاه از علامه مجلسى ـ رضوان الله عليه ـ با عناوين, الهى نامه, مصيبت نامه, انشاء الأشتياق (= انشاء حديث شوق به عتبات عاليات). سبك اين نگاشته يكسر با سبك نگاشته هاى فارسى ديگر علامه متفاوت است, چه الهى نامه كه زمزمه هاى عاشقانه با خداوند است و چه مصيبت نامه كه سرايش مرثيه درد و غم رنجِ كربلاست. عبارات آهنگين زيبا و تأثيرگذار است.
… و آن كه ديرتر آمد
الهه بهشتى, چاپ اوّل, قم, انتشارات مسجد جمكران, ١٣٧٧, ٧٢ص, رقعى.
قصّه شيرين و خواندنى مردى است كه به ديدار دوست مفتخر مى شود از گرفتارى نجات مى يابد, به ساحل نجات مى رسد و مستبصر مى شود و به (ؤادى ولايت) الهى بار مى يابد. اين داستان در كتاب (النجم الثاقب) آمده است. نويسنده آن را بازنويسى كرده و در شكل داستانى خواندنى ارائه كرده است.
نخل هاى سرخ
جمعى از شاعران, چاپ اوّل, تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٧, ١٦٨ص, رقعى.
مجموعه اى است از اشعارى كه شاعران به (كنگره نخل هاى سرخ) ارائه كرده اند, درباره جنگ تحميلى و دفاع, با مقدمه اى درباره جنگ دفاع مقدس, لزوم ثبت و ضبط ارزش هاى دفاع مقدس و….
آن سفركرده
مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى, چاپ اوّل, تهران, ١٣٧٧, ٦٣ص, رقعى.
كتاب دربردارنده چند شعر از شاعران ايران و جهان, گفتگو با دكتر حدّاد عادل, دو خاطره از يك نويسنده و يك شاعر, شرح زندگى امام از زبان نزديكان وى, جهان بينى شهودى امام در شعر وى است و به صورت جُنگ ادبى ارائه شده است.
حماسه بهمن
ابوالفضل جعفرى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى, ١٣٧٧, ٣٦٣ص, رقعى.
كتاب شامل شعر, خاطره, داستان, قطعه هاى ادبى و گزارش, سرودهاى انقلابى, شعارها و نامه هايى درباره حماسه ٢٢بهمن سال ١٣٥٧ از شاعران, نويسندگان و حاضران در صحنه انقلاب است.
مفرد مذكر غايب
على مؤذنى, چاپ اوّل, قم, مسجد جمكران, ١٤١٩, ١٣٨ص, رقعى.
كتاب به روش نمايشنامه نوشته شده است و جريان چگونگى اسارت و انتقال نرجس مادر مكرّم امام عصر(ع) از روم به خدمت امام حسن عسكرى(ع) را نشان مى دهد.
تفسير
نظام اخلاقى اسلام
جعفر سبحانى, چاپ چهارم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٢١٤ص, رقعى.
اين كتاب تفسيرى است گويا و خواندنى از سوره مباركه حجرات. اشتمال سوره حجرات بر آموزه هاى اخلاقى و اجتماعى باعث شده است كه آثار مفردى در تفسير و گزارش ابعاد اين سوره نگاشته شود و اين كتاب يكى از كتاب هاى بسيارى كه در تفسير اين سوره به قلم آمده است. مشخصات كلى سوره, انضباط اسلامى, متانت در سخن گفتن, گناه شايعه سازى, مصونيت از گناه و خط, اخوت اسلامى, احترام به شخصيت مسلمانان كنجكاوى در اسرار مردم, بدگويى پشت سر مردم, اسلام و برترى نژادى, اسلام و ايمان در قرآن… از جمله عناوين بحث هاى كتاب است.
مربى نمونه
جعفر سبحانى, چاپ پنجم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٢٧٢ص, رقعى.
اين كتاب تفسيرى است گويا, روان و خواندنى از سوره لقمان.
حضرت آيت اللّه سبحانى ابتدا اين مجموعه را به صورت سلسله مقالاتى در سال هاى ششم و هفتم در مجله مكتب اسلام نشر داده است و آنگاه با اندكى بازنگرى به شكل كتاب منتشر كرده است. آشنايى با ويژگى هاى سوره لقمان, بحثى در باب حروف مقطّعه, اسرار آفرينش كوه ها, لقمان و تربيت اولاد, لقمان و ياد خدا, لقمان و نظارت وى, نمونه هاى بارزى از علم و قدرت خدا و…, از جمله مباحث اين كتاب است.
متفرقه
عرفان بسيجى
على شيرازى, چاپ اوّل, تهران, اهل قلم, ١٣٧٥, ٤٥ص, رقعى.
اين نوشته مجموعه نُه نوشته كوتاه درباره بسيج و بسيجى است. عناوينى از قبيل (بگذار بى نام و نشان باشم), بسيجيان معركه عرفان, بسيجى و شهادت, عرفان بسيجى, در فراغ دوست از جمله عناوين كتابند.
امام خمينى و جهاد سازندگى
مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى, چاپ اوّل, تهران, ١٣٧٧, ٧١ص, رقعى.
كتاب شامل سخنان و نوشته هاى امام خمينى درباره جهاد سازندگى است كه با همكارى مؤسسه ياد شده و روابط عمومى جهاد سازندگى از صحيفه نور استخراج و در يك جلد چاپ شده است.
از علم سكولار تا علم دينى
مهدى گلشنى, چاپ اوّل, تهران, پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى, ١٣٧٧, ١٩٧ص, وزيرى.
نويسنده بر اين اعتقاد است كه علوم طبيعت در آغاز با بينش دينى شكل گرفته است و در ادامه بينشى سكولار بر آن حاكم شده است و ضرورت دارد كه اين انحراف اصلاح شود. وى اين نظريه را در كتاب پى گيرى مى كند. مباحثى از قبيل از علم دينى تا علم سكولار, رابطه علم و دين در دنياى معاصر, اسلام و علوم طبيعت عوامل مؤثر در شكوفايى علم در تمدن اسلامى, وحدت حوزه و دانشگاه, از علم سكولار تا علم دينى و (دانشگاه اسلامى) عناوين كتاب را شامل مى شود.
اخلاق
كليد خوشبختى
صادق حسن زاده, چاپ اوّل, قم, انتشارات مؤمنين, ١٣٧٧, ٣٣٠ص, رقعى.
نويسنده كتاب به گردآورى قصص و حكاياتى از زندگى علما در مسائل زندگى روزمره و مباحث اخلاق عملى پرداخته است و اين قبيل حكايات را در سى فصل ترتيب داده است. بعضى از فصول كتاب به اين شرح است: عشق به هدف, تلاش و پشتكار, احترام به پدر و مادر, توجّه به معنويت, احترام به شاگرد, احترام به كتاب, نظم و غيره.
المراد من منية المريد
سيد محمدرضا طباطبايى, چاپ اوّل, قم, دارالعلم, ١٣٧٧, ١٨٤ص, وزيرى.
كتاب گزينه اى است از كتاب (منية المريد فى آداب المفيد و المستفيد) شهيد ثانى. گزين كننده با توجه به اين كه طالبانِ علم به علت گسترش دايره دانش ها فرصت كافى براى خواندن اصل كتاب ندارند, به بازنگارى آن پرداخته است تا با حذف مطالب نه چندان فورى و ضرورى كتاب را كوچك و قابل خواندن كند.
كتاب شامل آداب مشترك معلم و متعلّم, آداب مختص به هر كدام و آداب كتاب و كتاب نگارى است.
حديث
راز و نياز عارفانه
على شيرازى, چاپ اوّل, قم, نشر خرم, ١٣٧٧, ٦٤ص, رقعى.
مؤلف صد حديث كوتاه درباره نماز و مسائل مربوط به آن را گردآورى و ترجمه كرده است.
حقوقى
اسلام و حقوق كودك
احمد بهشتى, چاپ چهارم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٢٨٨ص, رقعى.
نويسنده در ده بخش حقوق كودك را از نظر اسلام تبيين كرده است. مباحثى از قبيل رفع تبعيض, حمايت كودك, تأمين امنيّت خاطر كودكان, مراقبت از كودكان استثنايى, محبت و تفاهم, تعليم و تربيت و تأمين حوائج كودكان, از جمله مباحث كتاب است.
متفرقه
زمزمه عارفان
على شيرازى, چاپ دوم, قم, خرم, ١٣٧٧, ١١٢ص, رقعى.
كتاب شرح دعاهاى روزانه ماه مبارك رمضان است كه مؤلف نخست آن را در يكى از روزنامه هاى صبح كشور نشر داده و سپس مجموعه آن را در شكل كتابى مستقل ارائه كرده است.
اخلاق
حضور قلب در نماز
محمد بديعى, چاپ اوّل, قم, انتشارات تشيّع, ١٣٧٧, ٢٥٦ص, وزيرى.
(حضور قلب) در نماز, جان نماز و روح اين عبادات عظيم الهى است. (حضور قلب) در پيكره نماز, حكم جان را دارد و با وجود آن نماز در نمازگزار تأثير مى گذارد و آن را تا ملكوت فراز مى آورد و به معراج مى برد. نويسنده اين اكسير ارجمند عبادى را در نماز از نگاه ده تن از عارفان, دلسوختگان و عبادت گزاران حقيقى گزارش كرده است, از جمله امام خمينى, سيد بن طاووس, فيض كاشانى, ملاّ مهدى نراقى, ميرزا جواد آقا تبريزى ملكى و….
بيست و پنج اصل از اصول اخلاقى امامان(ع)
محمد تقى عبدوس, محمدى اشتهاردى, چاپ هشتم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, رقعى.
اين كتاب, مجموعه اى است از خطبه هاى آقاى عبدوس كه به سال هاى ١٣٧٢ و ١٣٧٣ وى در مصلاّى كرج ايراد كرده است و آقاى محمدى اشتهاردى به تدوين و تنظيم آن همت گماشته است. در اين كتاب بيست و پنج موضوع به بحث و بررسى نهاده شده است. عناوين برخى از بحث ها چنين است. قرض الحسنه, سخاوت, دست كرم, احترام و نيكى بر پدر و مادر, عبوديت و شكرگذارى امامان, تشكر از خدمات ديگران, مهمان دارى و مهمان نوازى و… همه اين بحث هايى از تبيين لغوى و توضيح آن در پرتو آيات و روايات و جايگاه آن در زندگى امامان(ع) نشان داده شده است.
سيماى فرزانگان
رضا مختارى, چاپ دوازدهم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٥٣٢ص, وزيرى.
كتاب در بر دارنده نكات اخلاقى از زندگى عالمان و دانشمندان است كه در هفده بخش تنظيم شده و در چاپ هاى قبل از سوى مجله معرفى شده است.
فقه
ترجمه و شرح (المكاسب)
محى الدين فاضل هرندى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٣٧٢ص, وزيرى.
(مكاسب) شيخ الفقها و المجتهدين, شيخ انصارى يكى از مهم ترين و ژرف ترين متون فقهى شيعى است, كه بخشى از فقه (معاملات) را به بحث نهاده است. اين كتاب افزون بر آن كه هماره مورد توجه فقيهان و عالمان بوده و ده ها شرح و تعليق بدان نگاشته اند, هميشه متن درسى حوزه ها در سطوح عالى بوده و مدرسان به تدريس و تعليم آن همت گماشته اند. شارح كتاب ياد شده پس از سال ها تدريس و تفحّص در كتاب اكنون آهنگ آن دارند كه نتيجه تأمل ها و درنگريستن هايش به اين كتاب ارجمند را در قالب ترجمه و شرح آن عرضه كنند. اين مجلد مشتمل است بر بخشى از مكاسب محرّمه. شيوه تدوين بدين گونه است كه ابتدا متن كتاب آمده است و سپس ترجمه روان و دقيق آن و سپس شرح موارد لازم به توضيح و شرح.
قرآن در آينه احكام
هادى حجت, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ١٨٠ص, وزيرى.
در اين كتاب احكام فقهى مرتبط با قرآن كريم براساس فتاوى مراجع تقليد گزارش شده است. عناوين فصول كتاب چنين است: قرآن و فاقدان طهارت, احكام قرائت و حفظ قرآن, مستحبّات و مكروهات, تعليم و تعلّم قرآن, حفظ حرمت قرآن,احكام ميّت, وصيّت و ارث در ارتباط با قرآن. و در ادامه آن مسائلى چون وقف نمودن قرآن, نذور و سوگند به قرآن, قرائت در مساجد و زيارتگاه ها و… آمده است.
پايان بخش كتاب فهرست هاست; فهرست لغات و اصطلاحات و منابع و مآخذ.
حديث
تاريخ عمومى حديث
مجيد معارف, چاپ اوّل, تهران, انتشارات كوير, ١٣٧٧, ٤٥٨ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب در پى آن است كه جريان, ثبت, ضبط, تدوين و نقل حديث را گزارش كند. اين نگاه به جريان يادشده نگاهى است گذرا و مؤلف كوشيده است كليّاتى از آنچه ياد شده در پيشديد خواننده بگذارد. ابتدا بحثى است كوتاه از اصطلاحات, دانش حديث و موقعيت حديث در آثار اسلامى و آنگاه بخش اوّل كتاب با عنوان سيرى در تاريخ حديث اهل سنت كه در آن از نقل و نگارش حديث در زمان رسول الله(ص) در دوره خلفاى سه گانه, دوران بنى اميه, دوران بنى عباس, بحث كرده است و در فصل پنجم حديث اهل سنت را پس از قرن سوم گزارش كرده است. بخش دوم ويژه سيرى در تاريخ حديث شيعه است, با عناوين دوران على(ع) تا امام سجاد(ع), دوره صادقين, عصر شكل گيرى فقه و حديث, پيدايش جوامع حديثى و… كه اين بخش گزينشى از كتاب ديگر مؤلف با عنوان پژوهشى در تاريخ حديث شيعه است كه از آن پيشتر سخن گفته ايم.
درسنامه علوم قرآنى
حسين جوان آراسته, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٧, ٤٩٦ص, وزيرى.
نويسنده كتاب تلاش كرده است مباحث علوم قرآنى را در شك