آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢ - كتابخانه ملى اسد - اسلامى سيد حسن

كتابخانه ملى اسد
اسلامى سيد حسن


  گفتگو با غسال اللحام
كتابخانه ملى اسد در دمشق, بيست و دو هزار متر مربع مساحت دارد و شامل دو زيرزمين و هفت طبقه است. زير زمينها مخصوص سرويس دهى به معلولان و امور اداراى كتابخانه است. طبقه اول (يا همكف) داراى سالن سخنرانى با گنجايش سيصد و ده صندلى است. قسمت پذيرش مراجعان و سالن مراجعات در اين طبقه است. طبقه دوم مخصوص ترميم و حفظ نسخه هاست.
بخش فهرست و راهنماها, فهرستنويسى و خدمات فنى و تهيه كتابشناسيها و همچنين سالن مطالعه نشريات تازه در طبقه سوم است. در طبقه چهارم, چهارسالن مطالعه, اتاقهاى مطالعه انفرادى و غرفه اطلاعات بين المللى قرار دارند. طبقه پنجم داراى دو سالن مطالعه, سالن مطالعه نشريات قديمى, قسمت عكسبردارى و مخزن نسخه هاست. طبقات ششم و هفتم به مخزن كتابخانه اختصاص دارد و مجموعه كتابخانه در آنجا نگهدارى مى شود.
حافظ اسد, اين كتابخانه را در تاريخ ١٦/١١/١٩٨٤ افتتاح كرد و پرسنل ادارى و كادر فنى آن پس از برگزارى دوره هاى آموزشى مربوطه در كتابخانه, انتخاب شدند. اينك كتابخانه دويست و هشتاد و پنج كارمند و خدمتگزار دارد. طى چند سال اخير فعاليتهاى كتابخانه گسترده شد و خدمت به شهروندان افزايش يافت: تاكنون سى هزار كارت عضويت صادر شده و سال گذشته كتابخانه يكصد هزار مراجعه كننده داشته است. هم اينك كتابخانه ظرفيت پنج هزار مراجعه كننده را در آنِ واحد دارد. فعاليتهاى كتابخانه
١. برگزارى سخنرانيها, سمينارها و كنسرتهاى موسيقى به كمك و با همكارى انجمنهاى فرهنگى داخلى و خارجى.
٢. مبادله كتاب, ميكروفيلم و ميكروفيش با شصت و پنج كتابخانه و مركز اسناد در جهان.
٣. برگزارى دوره هاى آموزشى براى بالا بردن سطح كارآيى كاركنان كتابخانه ها و آرشيوهاى دولتى. اين دوره ها بر حسب هدف تعيين شده از يك تا شش ماه طول مى كشد و مستمراً توسط اساتيدى كه خود از سرپرستان كتابخانه هستند, برقرار مى گردد. مواد آموزشى اين دوره ها عبارتند از: طبقه بندى و فهرستنويسى, روش تهيه راهنماها, عكسبردارى از اسناد, ترميم و حفظ نسخه ها.
تاكنون اين كتابخانه پانصد دوره آموزشى براى داوطلبان داخلى, و دوازده دوره براى داوطلبان كشورهاى عربى و مسلمان برگزار كرده است.
٤. تخصيص سالنى براى كامپيوترهاى كوچك (P.C.). اين كامپيوترها در اختيار عموم مراجعه كنندگان قرار مى گيرد تا آنان بتوانند كار با كامپيوتر و برنامه نويسى را بياموزند. اين سالن مخصوصاً براى تشويق دانشجويان براى كار كردن با كامپيوتر آماده شده است.
٥. برگزارى نمايشگاههاى گوناگون مطبوعات و كتاب. مثلاً براى بزرگداشت يكى از دانشمندان مسلمان نمايشگاه كتابى تشكيل مى شود و كليه آثار وى و آثار نوشته شده درباره او را كه در كتابخانه موجود است, عرضه مى كنند. مهمترين و بزرگترين اين نمايشگاهها, نمايشگاه سالانه كتاب است كه در ماه سپتامبر هر سال در فضاى سبز كتابخانه با شركت فعال ناشران عرب, مسلمان و خارجى, برقرار مى گردد.
در سال گذشته سيصد و ده ناشر در اين نمايشگاه شركت كردند كه ٢٣٥٠٠ عنوان كتاب عرضه داشتند و ١٥٠٠٠٠٠ نسخه به فروش رساندند.
٦. ايجاد اولين سالن اطلاع رسانى در سال ١٩٩٠ ميلادى. در اين سالن كليه مواد قانونگذارى و اصلاحيه هاى آن در سوريه از سال ١٩١٨ ميلادى تاكنون گردآورى شده است. هم اكنون كتابخانه درصدد ايجاد پايگاههاى اطلاعاتى ديگر براى سرويس دهى به عموم است. كتابخانه ملى اسد, براى كمك به پژوهشگران راهنماها و كتابشناسيهاى ذيل را منتشر مى كند:
الف. كتابشناسى ملى سوريه. اين كتابشناسى از سال ١٩٨٥ به طور منظم در هر سال منتشر مى شود و در صدد معرفى كليه آثارى است كه در سوريه منتشر مى گردد يا آثارى كه سوريها در خارج منتشر مى كنند. همچنين كتابخانه با انتشار كتابشناسى نامنظمى به نام (الراجعة) كتابهايى را كه قبل از احداث كتابخانه اسد منتشر شده اند, معرفى و فهرست مى كند.
ب . راهنماى موضوعى روزنامه ها و مجله هاى سوريه. اين راهنما به صورت فصلنامه منتشر مى شود و تمامى تحليلها. آمارها و مطالب هفتاد نشريه سورى را نمايه مى كند.
ج. راهنماى رساله هاى دانشگاهى. اين راهنما كليه رساله هاى فوق ليسانس و دكتراى دانشجويان سورى را كه از آنها دفاع شده است چه در دانشگاههاى سوريه و چه دانشگاههاى خارجى, معرفى مى كند. گفتنى است كه هر دانشجو بايد نسخه اى از رساله خود را به اين كتابخانه بدهد.
در مورد كتابهاى كمياب و با ارزش و نسخه ها نيز كتابخانه فعاليت دارد. هم اينك كتابخانه فهرست نسخه هاى موجود خود را كه بالغ بر بيست هزار است, در دست نشر دارد. همچنين تهيه فهرست كتب كمياب را كه از كتابخانه هاى ديگر, مانند كتابخانه ظاهريه, به آنجا منتقل شده, در دستور كار كتابخانه است.
در كنار اين فعاليتها, آزمايشگاه ترميم علمى نسخه ها هم فعال است. نسخه ها را تا مدت سه هفته در معرض بخارهاى شيميايى خاصى قرار مى دهند و سپس در حرارتى كمتر از هفده درجه سانتيگراد و محيطى با رطوبت چهل و پنج درصد نگهدارى مى كنند و بدين ترتيب آنها را از آسيب و آفات حفظ مى نمايند.
حفظ كارهاى آهنگسازان سورى از طريق جمع آورى نُت هر آهنگ و نگهدارى فيلمهاى سورى با ضبط ويديويى آنها و گرفتن عكسهاى كوچك از كارهاى هنرى هنرمندان تجسمى, از ديگر فعاليتهاى كتابخانه است.
كتابخانه در صدد افزايش مجموعه خود است و تاكنون دويست و پنجاه هزار كتاب تهيه كرده است و با كتابخانه هاى متعددى از جمله كتابخانه ملى فرانسه, كتابخانه كنگره آمريكا و كتابخانه لنين در مسكو قرارداد مبادله كتاب و مطبوعات منعقد ساخته است. بر اساس اين قراردادها, هر كتابخانه, كتابخانه هاى طرف قرارداد را از كليه آثار منتشر شده در كشور خود با خبر مى سازد. * مقاله حاضر حاصل ترجمه گفتگويى است با آقاى غسال اللحام, رئيس كتابخانه ملى اسد در دمشق. مشخصات كامل منبع ترجمه چنين است: ماهنامه الراصد. (شماره ٢٣, سپتامبر ١٩٩٢) ص ٢٢ ـ ٢٣. اين ماهنامه به وسيله رايزنى فرهنگى جمهورى اسلامى ايران در دمشق منتشر مى شود.