آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٥ - معرفى هاى گزارشى

معرفى هاى گزارشى


كليات
فهرست مقالات مطبوعات پيرامون شعر در نخستين دهه انقلاب اسلامى ايران. پروين دلپسند مقدم. (تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧١). ٣٤١ ص, وزيرى.
فهرست دقيق مجموعه پژوهش ها و مقالاتى است كه از سال ١٣٥٨ تا بهار ١٣٦٨ در مطبوعات جمهورى اسلامى ايران درباره شعر عرضه شده است. برخى عناوين آن عبارت است از: فن شعر, بررسى و نقد شعر, شعر معاصر فارسى, شعر نو فارسى, شعر فارسى انقلاب اسلامى, شعر فارسى و جنگ تحميلى, شعر كودكان, شعر محلى, شعر جهان, معرفى و نقد مجموعه هاى شعر.
فرهنگ اصطلاحات فلسفه و علوم اجتماعى. گردآورى مارى بريجانيان. ويراسته بهاءالدين خرمشاهى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, ١٣٧١). ٢ج, سي« ٩٦٩, وزيرى.
مجموعه آثار. حسين نورى. (چاپ اول: قم, انتشارات انصاريان, ١٣٧١). ج١, ١٨١ص, وزيرى, مصور.
مجموعه اى است از اشعار و نامه ها و خط هاى مرحوم حجت الاسلام و المسلمين حسن نورى.
مجموعه سخنرانى هاى اولين سمينار بين المللى وحدت اسلامى, زاهدان. تنظيم نمايندگى مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت بلوچستان (دفتر قم). (چاپ اول: قم, نمايندگى مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت و بلوچستان,١٣٧١). ١٧٦ص, رقعى.
متن سخنرانى هاى تنى چند از شخصيت هاى شيعه و سنى در اولين سمينار بين المللى وحدت اسلامى است. برخى از سخنرانان عبارتند از: واعظ زاده خراسانى, كليم صديقى, محمدابراهيم جناتى, مكارم شيرازى, محمدهادى معرفت و مولوى عارفى.
راهنماى مراكز فرهنگى شهرستان قم. تهيه بانك اطلاعات علوم اسلامى مركز مطالعات و تحقيقات علوم اسلامى. (چاپ اول: قم, مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى, ١٣٧٠). ١٧٦ص, جيبى.
مشتمل بر مشخصات ده ها مركز تحقيقى ـ فر هنگى و كتاب خانه ها و مجله هاى منتشره در قم مى باشد.
فهرست مقالات فرهنگى. مديريت نمايه سازى. (تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧١), ٥٤٢ص, وزيرى.
شماره دوم از دوره دهم (١٣٧٠) مجموعه كارآمد و سودمند فهرست مقالات فرهنگى است. در اين مجموعه مقالات ذيل هشت عنوان كلى فهرست مى شود و در پايان, فهرست مؤلفان, فهرست تحليلى عناوين و فهرست نشريات آمده است.
چهل مقاله. رضا استادى. (قم, كتاب خانه عمومى آية الله العظمى مرعشى, ١٣٧١). ٧١٦ص, وزيرى.
مجموعه چهل مقاله است در شرح حال, كتاب شناسى و نقد و بررسى برخى از كتاب ها و متون تفسيرى, حديثى و فقهى. از اين مجموعه, سه مقاله آن كتاب نامه است: كتاب نامه نهج البلاغة, كتاب نامه امام حسين (ع) و كتاب نامه امام صادق (ع). هفده مقاله شرح حال و بيست مقاله آن نقد و تحليل و گزارش كتاب هايى است در موضوعا مختلف. مقاله هاى, فقه الرضا, طبرى, تفسير عياشى, تفسير نعمانى, تفسير ابن ماهيار, از مقالات شايان توجه اين مجموعه است. مجموعه مقالات اين كتاب براى كسانى كه در جستجوى اطلاعات در اين زمينه ها هستند, نكات سودمند و مهمى در بردارد.
فهرست موضوعى مشروح مذاكرات مجلس شوراى اسلامى. مديريت پژوهش هاى فرهنگى. (تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧١). ٢٧٨ص, وزيرى.
فهرست موضوعات مطرح شده در سال دوم از دوره اول مجلس است كه با دقت گزارش شده و در پايان فهرست نام هاى كسان, نام هاى جغرافيايى, سازمان ها و نهاد ها, مشاغل, مناصب و لغات و اصطلاحات آمده است. كتاب شناسى
كتاب شناسى خانات و جمهورى هاى آسياى ميانه و قفقاز. عطاءالله حسنى. (تهران, مركز مطالعات و تحقيات فرهنگى بين المللى١٣٧١). ١٨١ « ٦ ص, وزيرى.
مشخصات چاپى نزديك به دو هزار و چهارصد كتاب و مقاله است به زبان هاى اروپايى درباره موضوع ياد شده. فلسفه و كلام
به سوى دولت كريمه. لطف الله صادفى گلپايگانى.
كتاب در دو فصل تدوين شده است: فصل اول نگاهى است به ويژگى هاى جامعه موعود با هشت عنوان, مانند شكوفايى وضع اقتصادى, امنيت و صلح عمومى, قسط وعدل جهانى, حذف تجمل گرايى و… فصل دوم سروده هايى است در مقام بلند امام زمان (عج).
معارف اسلامى. محمدرضا امين زاده. (قم, انتشارات رئوف, ١٣٧١). ١٢٨ص, رقعى.
كوششى است در شناخت توحيد و مسائل مربوط به آن… در آغاز از مسأله شناخت سخن رفته است و آنگاه مفهوم هستى بررسى شده و سپس هستى ادراكى عقلى تبيين شده است. در ضمن مباحث كتاب, مسأله عدل, جبر و اختيار و قضا و قدر با توجه به ديدگاه هاى مختلف متكلمان نقد و بررسى شده است. مؤلف كوشيده است مطالب را روان و دور از اصطلاحات پيچيده عرضه كند تا دانشجويان و نوآموزان مسائل عقيدتى را سودمند افتد.
عقل و وحى در قرون وسطى. اتين ژيلسون. ترجمه شهرام پازوكى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, ١٣٧١). ٧٥, وزيرى.
پژوهشى است درباره سه موضوع مهم در تاريخ اديان و از مسائل جنجال برانگيز در قرون وسطى. عنوان فصول كتاب عبارت است از: برترى ايمان, برترى عقل, هماهنگى ميان عقل و وحى.
الباب الحادى عشر مع شرحه النافع ليوم الحشر. علامه حلى و مقداد سيورى. تصحيح و تعليق محمود رضا افتخارزاده. (چاپ اول: قم, انتشارات علامه, ١٤١٣ق). ١٣٣ص, رقعى.
تصحيح كتاب باب حادى عشر بر اساس دو نسخه موجود در مدرسه آيت الله گلپايگانى و نسخه تصحيح شده دكتر مهدى محقق است. برخى از عبارات كتاب نيز در پاصفحه, شرح داده شده است.
النصايح الكافية لمن يتولى المعاوية. سيدمحمدبن عقيل بن عبدالله بن عمر العلوى. (قم, دارالثقافه للنشر, ١٤١٢). ٢٧٤ص, وزيرى.
اثرى است گرانقدر, مستند, دقيق و تحقيقى در برنمودن چهره مزورانه بنى اميه, به ويژه معاويه و اثبات جواز, بلكه لزوم و وجوب لعن او. مؤلف در اين كتاب از معناى لعن و انواع آن سخن گفته و نصوص فراوانى را با تكيه به معناى مهم حديثى و رجالى آورده و ثابت كرده است كه معاويه به زبان رسول الله (ص) لعن شده است. آنگاه دسيسه ها, توطئه ها, جنايت ها و نكبت هاى معاويه و بنى اميه را در مبارزه با اسلام و تلاش در خاموش كردن چراغ فضيلت گزارش كرده است. سپيدى ستيزانى كه اين حقايق را بر نتابيده اند, تلاش عبثى به كار بسته اند تا به ادلّه اين محقق گرانقدر پاسخ گويند; اما اين تلاش ها در برابر اين همه حقايق باد در غربال پيمودن است. مؤلف به برخى از اين رد گونه ها نيز پاسخ گفته است, در نگاشته اى كوتاه با عنوان تقويةالأيمان بردّ تزكية ابى سفيان. در روزگارى كه جهل مداران, و فضيلت ستيزان و پاسداران زشتى ها درباره معاويه قلم مى زنند و او را صحابى عظيم و مجاهد كبير مى نامند. (بنگريد به كتابى به همين نام) نشر آثارى از اين دست كه به خانه حقگسترانى از حق ونمودن چهره باطل ضرورى است. اگر همتى بلند اين اثر را تحقيق كند و با هيئتى روز آمد و چشم نواز, با استخراج منابع و تدوين فهرست ها نشر كند, خدمتى بزرگ به علم و تحقيق خواهد كرد.
الرذّ على الملحد. قاسم بن ابراهيم الرسى. تحقيق محمديحيى سالم عزان. (دارالتراث اليمنى, ١٤١٢). ٦٥ص, رقعى. اثرى است مهم درباره خالق هستى و حكمت خلق.
كتاب حاضر با اينكه بسيار مختصر و فشرده است. اما به لحاظ قدمت آن (قرن سوم) قابل توجه است. استناد مؤلف به آيات در ضمن بحث, چشمگير و جالب مى نمايد.
عقيدة المسيح الدجّال فى الأديان. سعيد ايّوب. (قم, دارالبيان للطباعة و النشر و التوزيع, ١٤١٣). ٥٩٣ص, وزيرى.
نقد و بررسى آينده انسان, تاريخ و جامعه از ديدگاه اديان الهى است. مؤلف با نگاهى ژرفكاوانه به اتهامات توطئه آميز مبشران مسيحى و فرهنگ ستيزان يهودى عليه رسول الله (ص) و آيين الهى آن بزرگوار پاسخ داده و مطالب كتاب را با استناد به منابع اديان بررسى و عرضه كرده است. بخشى از كتاب نگاه اسلام است به آينده, مسأله مهدويت كه با منشى محققانه و دور از يكسويه نگرى و با استناد به منابع مهم عامه بررسى شده است. كتاب در مجموع اثرى است مهم و خواندنى و سودمند.
طرائف. سيدرضى الدين على بن موسى بن طاووس. ترجمه و تحقيق و نگارش داود الهامى. (قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٣٧١). ٥٠٢ ص, وزيرى.
اين كتاب يكى از آثار گرانقدر, پربار و سودمند سيدبن طاووس ـ رضوان الله عليه ـ است. مؤلف, كتاب را به سبك داستان نگاشته و خود را در آغاز مردى ذمّى و اهل كتاب معرفى نموده است كه مى خواهد از آيين خود روى برتابد و به اسلام گرايد و از اين رو هيچگونه تعصب و پيشداورى نسبت به مذهبى خاص ندارد. سير كتاب به گونه اى است كه مؤلف, تشيع را موافق عقل و قرآن و اخبار صحيح مى داند, برخلاف مذاهب ديگر كه در انديشه و اعتقاد داراى تناقض و تهافت هستند. مترجم, محتواى كتاب را در سبكى نو ريخته و نظمى اصولى بدان داده و افزون بر منبع و يا منابع مؤلف, به منابع ديگر مراجعه كرده و با افزودن رواياتى ديگر, عملاً كتاب را به صورت ترجمه و تأليف عرضه كرده است. افزون بر آنچه ياد شد, مترجم, مقدمه اى دارند سودمند در شرح حال و چگونگى كتاب طرائف و مسائل مربوط به آن. منطق
گنجينه خرد. مهدى هادوى تهرانى. (تهران, انتشارات الزهراء) ٣٢٨ « ٣٢٩ص, رقعى.
بررسى و تحليل و سير تاريخى منطق است در فرهنگ اسلام. مؤلف در اين پژوهش گسترده آراء و انديشه هاى متفكران و عالمان را در موضوعات مختلف منطق عرضه كرده و با سنجش آراء و نقد و بررسى هاى افكار, كتاب را سامان داده است. جلد اول با عنوان مبادى منطق, به رؤوس ثمانيه, جايگاه, مؤلف, تعريف منطق, اقسام علم, غرض, موضوع و ابواب منطق پرداخته است. در جلد دوم با عنوان مباحث الفاظ, از تصورات, اقسام دلالت مفرد و مركب, اقسام اسم فعل, اقسام مفرد و مركب… سخن رفته است. اسلام
آنچه بايد يك زن بداند. اسدالله محمدى نيا (قم, دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١) ٢٣٢ص, رقعى.
در اين كتاب در ضمن فصولى از شخصيت زن در ميان ملت ها و مقام زن در اسلام و لزوم حجاب و عواقب بى حجابى سخن رفته است. اخلاق و تعليم و تربيت
انسان و خودسازى. محمدجواد باهنر. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١), ١٧٩ص, رقعى. مجموعه اى از سخنرانى هاى دانشمند شهيددكتر محمدجواد باهنر درباره مسائل تربيتى و خودسازى است عناوين كتاب بدين گونه است: خودشناسى نخستين گام در خودسازى, هوى پرستى و خودسازى, معيار هاى اخلاق, خودسازى در نهج البلاغه.
بحرالمعارف. ملا عبدالصمد همدانى, تحقيق و ترجمه حسين استاد ولى. (تهران, انتشارات حكمت, ١٣٧١). ٨١٥ص, وزيرى.
اثرى است گرانقدر در حكمت نظرى و عملى و سرشار از آيات و روايات و تفسير و تبيين هاى دقيق و آموزنده. از چگونگى اين اثر پيشتر سخن گفته ايم (شماره ١٠. ص ٥٣). محقق محترم افزون بر عرصه متنى استوار و دقيق, عبارات عربى كتاب را ترجمه كرده و منابع اقوال و روايات را استخراج نموده و گاه توضيحات كوتاهى درباره متن بدان افزوده اند.
راهنماى پدران و مادران: شيوه هاى برخورد با نوجوانان. محمدعلى سادات. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ١٦٠ص, رقعى.
شيوه هاى برخورد با نوجوانان, تربيت ويژه دختران و پسران, نوجوانان و ميل جنسى, روش الگويى در تربيت نوجوانان, تربيت دينى نوجوانان, و روابط پدر و مادر و تأثير آن در تربيت فرزندان, عنوان فصل هاى اين كتاب است. علوم قرانى و تفسير
آشنايى با تفاسير قرآن. سيد محمدعلى ايازى. (چاپ اول: قم, دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم, ١٣٧١), ١٤٤ص, پالتويى.
برخى از تفاسير مهم قرآن مجيد به اجمال معرفى شده و به ويژگى هاى آن اشاره شده است. در پايان, فهرست كتاب هايى كه درباره تفاسير نوشته شده, آمده است.
طبقات مفسران. عقيقى بخشايشى. (قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٣٧١). ٦٣٥ص, وزيرى.
جلد اول از مجموعه اى است كه به انگيزه تدوين طبقات مفسران شيعه تدوين شده است. مؤلف در سرآغاز اين مجلد از قرآن و مفسران آن به اجمال سخن گفته و سپس به چگونگى تدوين و گردآورى قرآن پرداخته است. آنگاه از علوم و معارف پيش نياز تفسير, به اختصار تمام بحث كرده است. ترجمه و بازگردانى قرآن, بخش ديگرى از مباحث كتاب است. تفسير و تأويل و فرق آن دو و چگونگى طبقه بندى مفسران و تفسير از بحث هاى بعدى كتاب است. نگاهى به تفسير امامان (ع) نيز در بخش ديگرى آمده است. آنگاه شرح حال و آثار مفسران است به ترتيب قرن ها تا پايان قرن چهارم. كتاب حاضر اثرى است گسترده و شامل معرفى طبقات مفسران شيعه از آغاز تا كنون. كه اميد است جلدهاى بعدى آن پيراسته تر و آراسته تر عرضه شود. حديث
خطبه حسين بن على (ع) در منى
تحقيق و ترجمه محمدصادق نجمى. (مشهد, بنياد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧١). ١٢٨ ص, رقعى.
ترجمه و شرح و تحقيق خطبه پرشور عظيم اباعبدالله الحسين (ع) در اجتماع حاجيان در مكه است. اين خطبه از غرر خطب امام است و آقاى نجمى با دقت تمام آن را ترجمه كرده و افزون بر برگردان فارسى آن در ضمن چند فصل, از محتواى خطبه, سند آن, انگيزه و چگونگى ايراد خطبه, و حاضران در خطبه سخن گفته و بر روى هم اثرى خواندنى و سودمند ارائه كرده است.
با مردم اين گونه برخورد كنيم. مهدى فقيه ايمانى. (قم, ناشر: مؤلف, ١٣٧١), ٢٣٣ص, وزيرى.
در اين كتاب يكصد و پنجاه داستان حديثى درباره چگونگى سلوك با ديگران از پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) نقل شده است. در اين مجموعه جلوه هاى زيباى زندگانى آن بزرگواران ـ كه مى تواند براى رهروان راه آن عزيزان الگوى مناسبى باشد ـ بر اساس منابع معتمد عرضه شده است.
گفتار دلنشين. محمدمهدى اشتهاردى. (قم, انتشارات انصاريان, ١٣٧١). ٩٩٣ص, رقعى. مجموعه اى است از گزارش هاى كوتاه درباره زندگانى چهارده معصوم و آنگاه چهل حديث از هر يك از آن بزرگواران كه همراه با ترجمه آورده شده است اين مجموعه را روابط بين الملل سازمان تبليغات اسلامى تدوين كرده و آقاى اشتهاردى ترجمه نموده است.
امثال و حكم الامام الكاظم (ع) و كلماته المختاره. محمدالغروى. (مشهد, كنگره جهانى حضرت امام رضا (ع) ١٤١٢). ٧٧١ص, وزيرى.
بخش ديگرى از مجموعه عظيم و ارجمند ( الامثال…) مؤلف است ويژه امثال و حكم در روايات امام موسى بن جعفر (ع) سخنان برگزيده شده از كلمات قصار آن حضرت مؤلف در اين مجله به تفصيل از مفهوم (مثل) و (حكمت) و اقسام مثل سخن گفته و آنگاه مثل ها و كلمات برگزيده را آورده و شرح كرده است. شيوه تحقيق بدين گونه است كه ابتدا مثل و حكمى مى آيد و پس از آن به تفصيل با توجه به آگاهيهاى قرآنى و حديثى ديگر شرح مى شود; شرح ها دقيق و مطالب كتاب كاملاً مستند است.
هداية الأمة الى احكام الائمة عليهم السلام. محمدبن الحسن حرّ عاملى. (مشهد, بنياد پژوهش هاى اسلامى, ١٤١٢). ٤ج.
محدث خبير محمدبن الحسن. مشهور به حر عاملى, پس از تدوين كتاب عظيم وسائل الشيعة به درخواست تنى چند از نيكان به تلخيص و گزينش آن پرداخته و كتاب هداية الامة را سامان داده است. او مى گويد: در اين مجموعه, روايات را از كتاب هاى متعدد آوردم و اسناد آنها را به خاطر اختصار افكندم و احاديثى را نقل كردم كه مفهومشان استوار است و معارض ندارد. بنابراين هدايةالامة, يك دوره فقه روايى است بدون اسناد روايات. محققان, كتاب را بر اساس مقابله و سنجش نسخه هاى متعددى تصحيح كرده و در پانوشت ها, روايات را به وسائل الشيعه ارجاع داده و گاهى لغات غريب را معنى كرده اند. اين اثر براى آگاهى از نتايج روايات در هر باب و براى دست يافتن به گزيده مسائل فقهى بر مبناى روايات بسيار سودمند است.
درخشان پرتوى از اصول كافى. سيد محمدحسين همدانى. (همدان, ناشر: مؤلف, ١٤١٢). ١٣٤ص, وزيرى.
مؤلف كه از عالمان و فقيهان شهر ديرپاى همدان است, پس از نگارش يك دوره تفسير قرآن با عنوان (انوار درخشان), به تفسير و شرح اصول كافى با عنوان ياد شده پرداخته اند. مؤلف, مجموعه احاديثى را كه به گونه اى به يك موضوع مربوط مى شده است, گرد آورده و شرح كرده اند اين مجلد, ويژه معاد جسمانى و روحانى است. برخى از عناوين آن عبارتند از: برزخ و بدن مثالى, فرق قرآن و فرقان, رابطه روح با بدن, تجسم عمل در نظام آخرت. فقه و اصول
مرقاة الوصول الى علم الأصول. قاسم بن محمد. تحقيق محمديحيى عزّان. (دارالتراث اليمنى, ١٤١٢). ٦٧ص, رقعى.
بحث هايى است فشرده در علم اصول به خامه يكى از پيشوايان زيدى قرن دهم هجرى. محقق افزون بر تحقيق متن, گزارش مختصرى از زندگانى مؤلف را در آغاز كتاب آورده است.
الموسيقى. على الحسينى. (قم, ناشر: مؤلف, ١٣٧١). ٢٤٠ص, رقعى.
مؤلف پيشتر بحثى سودمند درباره غنا داشته اند كه ما از آن ياد كرديم ( آينه پژوهش, شماره ١١, ص ٩٠). اكنون در ضمن شش فصل به موسيقى پرداخته اند. در فصل اول از معناى موسيقى سخن گفته اند و در فصل دوم از تأثيرآن. فصل سوم كلمات تنى چند از فقيهان را آورده اند و در فصل چهارم به تبيين و توصيح و تحديد دقيق موضوع پرداخته اند. پس از موضوع يابى دقيق در فصل پنجم به حكم موسيقى پرداخته اند و مستفاد از ادلّه چهارگانه را عرضه كرده اند. در فصل ششم تأثير زمان و مكان و زمينه هاى اجتماعى را در چگونگى حكم مطرح كرده اند كه بسيار سودمند و كارآمد است. كتاب در مجموع از نگرشى نو, تحليلى استوار و تتبعى شايسته برخوردار است.
وضو در پرتو قرآن و سنت. غلامرضا عرفانيان خراسانى. (قم, ستاد منطقه دو سازمان تبليغات اسلامى). ٦٧ص, رقعى.
چگونگى وضو و شستشوى صورت و دست ها و مسح سر و پا و اختلافات درباره آن, با نگرش شيعى و با تكيه بر منابع اهل سنت, تبيين شده است.
مغنى ذوى العقول الى معرفة الأصول. على بن صلاح الطبرى. تحقيق محمديحيى سالم عزان. (دارالتراث اليمنى, ١٤١٢). ٤١ص, وزيرى.
بحث هايى است فشرده و مختصردر برخى از عناوين اصول فقه. محقق افزون بر تحقيق, مواردى از متن را نيز شرح كرده است. سياسى
امريكا: انتخاب يك رئيس جمهور.
اليزابت درو: ترجمه حسن نورانى بيدخت. (چاپ اول: تهران, انتشارات كوير, ١٣٧١). ٦١٧ص, وزيرى.
كتاب حاضر عهده دار چگونگى انتخاب رياست جمهورى امريكا و برخى از مسائل پشت پرده آن در چهارده فصل است. مبدأ تحقيق اين كتاب, نوامبر ١٩٧٩ و پايان آن, نوامبر ١٩٨٠ است.
موضع هند در قبال مسائل اقيانوس هند. لادن ايرانى. (تهران, دفتر مطالعات سياسى و بين المللى, ١٣٧١). ٩٨ص, وزيرى.
اين كتاب به بررسى موضع هند در قبال مسائل اقيانوس هند در فاصله سال هاى ١٩٤٧ ـ ١٩٨٧ پرداخته است. كتاب در پنج فصل سامان يافته است: فصل اول درباره ويژگى هاى جغرافيايى, اقتصادى و سياسى اقيانوس بحث شده و در فصل دوم از ابرقدرت ها و اقيانوس هند سخن رفته است. فصل سوم عهده دار تبيين سياست خارجى هند است و در فصل چهارم سياست هند در قبال مسائل اقيانوس هند تحليل شده است. كتاب با فصل پنجم از اقيانوس هند به عنوان يك منطقه صلح, پايان مى پذيرد. اقتصاد
بيمه در سيستم اقتصادى اسلام.
محمدنجات الله صديقى ترجمه گروه ترجمه و ويراستارى مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم. (قم, مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى, ١٣٧١) ١٠٠ ص, وزيرى.
بحث و بررسى دقيقى است از بيمه در نظام اقتصادى اسلام و رابطه آن با ديگر مسائل اقتصادى كه بيشتر از چگونگى آن سخن گفته ايم (آينه پژوهش, شماره ٩, ٥٣ص).
اقتصاد ايران. عبدالرضا ركن الدين افتخارى و ديگران. (چاپ اول تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهش هاى بازرگانى, ١٣٧١). بيست و پنج « سه « ٩٦٧ص, وزيرى, جدول, نمودار.
تحقيقى است مفصل درباره اقتصاد ايران. در فصل اول به وضعيت طبيعى ايران و در فصل دوم به وضعيت اجتماعى و فرهنگى و در فصل سوم به كشاورزى و در فصل چهارم و پنجم به صنعت و معدن و خدمات بازرگانى اشاره رفته است. آمارهاى دقيق كتاب و جدول ها و نمودار ها به ارزش آن افزوده است.
اقتصاد كلان: كاربردى. احمد اخوى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهش هاى بازرگانى, ١٣٧١). ط« هشت« ٦٧٧ص, وزيرى.
كتاب حاضر داراى ٢١ فصل و مشحون از مطالب و تحليل هاى نظرى, كاربردها و ملاحظات عملى اقتصاد كلان و اطلاعات بسيار متنوع است.) (از مقدمه كتاب.)
تجارت خدمات و نقش كشورهاى در حال توسعه. فرشاد صمصامى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهش هاى بازرگانى, ١٣٧١). ٢٢٤ص, وزيرى.
كتاب حاضر مشتمل بر هشت بخش به ترتيب ذيل است: خدمات در اقتصاد جهان, خدمات مخابرات, خدمات بيمه, خدمات ساختمانى و طراحى مهندسى, خدمات حمل و نقل دريائى, خدمات رسانه ها, خدمات تجارى, و نقش خدمات در اقتصاد تعدادى از كشورهاى آسيايى و اقيانوسيه.
قانون مقررات صادرات و واردات و آيين نامه اجرائى آن. (تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهش هاى بازرگانى, ١٣٧١). ٥٢٦« ٥٩ص, وزيرى.
گزارش قانون ياد شده, مصوب فروردين سال ١٣٦٧ است با آخرين اصلاحات تا مهرماه ١٣٧١. حقوق
نفقه زوجه در حقوق ايران و مطالعه تطبيقى.
حسن فرشتيان. (قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ١٧٦ص, وزيرى.
بحث و بررسى گسترده اى است درباره نفقه زوجه با نگاهى تطبقى به آراء فقيهان و حقوقدانان. مؤلف پس از تعريف لغوى و اصطلاحى نفقه به تاريخچه آن در اقوام و ملل و مكاتب الهى پرداخته و سپس در ضمن دو بخش, مبنا و ماهيت حقوقى نفقه زوجه و اركان و شرايط آن را تبيين كرده است. بخش سوم كتاب عهده دار ويژگى هاى نفقه زوج است با بحث هايى مانند امتيازات نفقه زن بر اقارب,نفقه زن پس از انحلال نكاح, ضمانت اجرايى نفقه زوجه و مباحثى ديگر نظير اينها.
زبان و ادبيات
واژه نامه زبان شناسى و علوم وابسته. همادخت همايون. ويراسته على محمد حق شناس. (چاپ اول تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, ١٣٧١). بيست« ٢٠٠« ٢٩٦ص, وزيرى.
گويش افترى. همادخت همايون. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيات فرهنگى, ١٣٧١). يازده« ١٩٢ص, وزيرى. پژوهشى است درباره يكى از گويش هاى ايرانى كه مواد آن از يادداشت هاى آقاى دكتر صادق كيا فراهم آمده است.
هديه مور. محمد علامه. (چاپ پنجم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٣٢٥ص, وزيرى.
مجموعه اشعار و مراثى و مدايح در سوگ ائمه طاهرين (ع) است.
تجزيه و تركيب و بلاغت قرآن. عباس ظهيرى. (قم, دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم, ١٣٧١). ج١, ٣٠٤ص, وزيرى
تجزيه, تركيب و تبيين جنبه هاى بلاغى سوره هاى جمعه, منافقين و تغابن است.
مؤلف در لابه لاى صفحات كتاب به بحث هاى سودمند نحوى و صرفى و بلاغى پرداخته و گاه آراء بزرگان ادب را آورده و تحليل كرده كه اين همه در فهرست كتاب منعكس نشده است و اين كاستى هاى كتاب است. حروف چينى و صفحه آرايى كتاب نيز به هيچ روى شايسته نيست. اميد ا ست اين نقايص و نواقص در مجلدات بعدى اين مجموعه و چاپ هاى بعدى اين جلد زدوده شود.
اصلاح المنطق. ابن سكيّت, ترتيب و تعليق محمدحسن بكائى. (مشهد, بنياد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧١). ٤٩١ص, وزيرى.
اصلاح المنطق از متون بسيار كهن و مهم و گرانقدر لغوى است. تبيين و توضيح واژه ها و اصطلاحات به لحاظ قدمت كتاب بسيار كارآمد و سودمند است. كتاب ترتيب دقيق و سهل الوصول نداشته است. آقاى بكائى واژه هاى كتاب را بر اساس حروف الفبا تنظيم كرده است و با نظام ارجاعى برخى از واژه ها را به برخى ديگر ارجاع داده, و با فهرست هاى دقيق و سودمندى كتاب را عرضه كرده است.
به بيانى ديگر. رضا رهگذر. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٢٠٨ص, رقعى.
اين مجموعه شامل سه مقاله و سه نقد است. در مقاله اول به معيارهاى ارزيابى و انتخاب كتاب هاى خردسالان پرداخته شده و اينكه چگونه بچه ها را به مطالعه علاقمند كنيم در مقاله ديگر از تمثيل و قصه هاى تمثيلى سخن رفته است. نقدها, در نقد دو كتاب است و يك فيلم كه نقد آخرى, بسيار خواندنى و تنبه آفرين است. درباره چگونگى قلمزنى و هنرآفرينى جماعت روشنفكر و…
كرانه ها. حسن عرفان. (قم, انتشارات هجرت, ١٤١٢ق),٥٢٤ص, وزيري…
شرحى است گسترده و اديبانه بر مختصر المعانى. مؤلف ابتدا قسمتى از متن را آورده و پس از ترجمه به شرح و بسط آن مى پردازد. در پانوشت هاى كتاب نكات مهم ادبى, تفسيرى و بلاغى آمده است و نيز, خلاصه اى از شرح حال كسانى كه در متن ياد شده اند با منابع زندگانيشان گزارش شده است. داستان
ستيز. بنت الهدى صدر. ترجمه لطيف راشدى. (چاپ سوم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١) . ٤٥ص, رقعى.
علوم
رياضيات در زمين شناسى: كاربرد رياضيات در علوم زمين و معدن. جان فرگوس. ترجمه نسرين پايدار و ديگران. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). پنج« ٢٩٠ص, وزيرى تاريخ و شرح حال
الحسين فى طريقه الى الشهاده. على بن الحسين الهاشمى. (قم, انتشارات الشريف الرضى, ١٣٧١). ٢٥٦ص, وزيرى.
گزارش دقيق و گام به گام مسير اباعبدالله الحسين (ع) است در حماسه عظيم كربلاء. مؤلف منازل, جاى ها و آبادى هاى اين مسير را بر مبناى شعر بلند از مكه آغاز مى كند و تا كوفه ادامه مى دهد, مطالب كتاب دقيقاً مستند است.و بر روى هم اثرى است ادبى, تاريخى و جغرافيايى سودمند و كارآمد.
صديقه طاهره, بانوى بزرگ اسلام. عقيقى بخشايشى. (قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٣٧١). ٢٩٩ص, رقعى.
گزارشى است از شخصيت و زندگانى صديقه طاهره حضرت زهرا (س).
مؤلف در آغاز نگاهى دارد گذرا به شخصيت زن در تاريخ. آنگاه متن كتاب است با بحث از نام ها, القاب و زندگانى حضرت زهرا. فصل: فاطمه زهرا در قرآن, به تفسير آياتى پرداخته است كه در فضيلت آن حضرت و فرزندانش نازل شده است. در فصول بعدى از شخصيت آن بزرگوار از نگاه روايات, عالمان و متفكران سخن رفته و آنگاه به تحليل روش سياسى و اجتماعى آن حضرت پرداخته شده است.
نقش مجتهد فارس در نهضت تنباكو.
محمدرضا رحمتى. (تهران, بنياد تاريخ انقلاب اسلامى, ١٣٧١). فارس, سيدعلى اكبر فال اسيرى است با ٣٤٠ ص, وزيرى.
بررسى زندگانى سياسى و اجتماعى عالم بيدار و مجتهد شجاع درگيرنگاهى دقيق به وضع سياسى و اجتماعى آن روزگار. كتاب با پيشگفتارى درباره چگونگى منابع كتاب شروع مى شود و با نگاهى به ايران در يك قرن پيش ادامه مى يابد. چگونگى مواضع سياسى روحانيت عصر ناصرى در بخش دوم آمده است و زندگانى علمى و سياسى فال اسيرى در بخش سوم گزارش شده است. در بخش چهارم از تبعيد وى به اصفهان, نقش سيد در جنبش تنباكو و ساير تلاش ها و موضع گيرى هاى سياسى وى سخن رفته است. بخش پنجم عهده دار تبيين منزلت اجتماعى اوست و در بخش ششم درگذشت فال اسيرى و نتيجه نهايى مباحث كتاب آمده است. اين اثر تنها كتاب مفردى است كه درباره اين بزرگوار به قلم آمده است. سعى مؤلف و ناشر مشكور باد.
خراسان و ماوراء النهر ( آسياى ميانه). آ. بلنيتسكى. ترجمه پرويز ورجاوند. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, ١٣٧١).
دوازده« ٣٢٠ص, وزيرى, مصور.
تحقيقى است مفصل درباره آسياى ميانه در ضمن شش بخش. بخش هفتم كتاب شامل نقد مترجم برنتيجه گيرى هاى نويسنده كتاب است و در آن به نگرش نويسنده درباره تاريخ هنر و تاريخ مذهب خرده گرفته شده است.
اسلام و مسلمانان در آسياى مركزى و قفقاز. (چاپ اول: تهران, دفتر مطالعات سياسى و بين المللى وزارت امور خارجه, ١٣٧١). ٣٨٠ ص, وزيرى.
گزيده مقالاتى است به زبان انگليسى درباره وضع آسياى مركزى و قفقاز.
الامام جعفر الصادق (ع). جمعى از محققان (دمشق, رايزنى فرهنگى جمهورى اسلامى ايران, ١٤١٢). ٤٩٦ص, وزيرى.
مجموعه مقالات عالمان و محققان شيعه و سنى است كه به كنگره امام صادق (ع) درتاريخ ١٧ ربيع الاول ١٤١٢ در دمشق ارائه شده است. امام صادق (ع) و اجتهادهاى فقهى از محمدمهدى شمس الدين, امام صادق (ع) و تقيّه از سيدمحمدبن فضل الله, بعد اجتماعى و سياسى شخصيت امام صادق (ع) از سليمان كتانى مسيحى, امام صادق و شاگردش جابربن حيان, از زهيربابا, امام صادق (ع) و ويژگى هاى او و فقهش از وهبه زحيلى, جهت گيرى هاى انسانى در فقه امام صادق (ع) احياگر سنت نبوى از سيدمرتضى عسگرى نقش امام صادق (ع) در حركت علمى صدر اسلام از محمد واعظ زاده, برخى از مقالات اين مجموعه است.
تاريخ حرم كاظمين. محمدحسين آل ياسين. ترجمه غلامرضا اكبرى. (مشهد, كنگره جهانى حضرت رضا (ع), ١٣٧١). ٢٩٥ص, وزيرى.
گزارشى است جامع از چگونگى حرم كاظمين (ع) و تحولات آن در گذرگاه تاريخ. در فصل اول از حرم كاظمين (ع) در دوران عباسيان سخن رفته است و در فصل دوم از آغاز اشغال مغولان تا پايان اشغال خلفاى عثمانى. آنگاه گزارش وضع كنونى حرم كاظمين است. (روزگار نگارش كتاب). در پايان, چهار پيوست ضميمه شده است: ١. فرزندان ا مام كاظم (ع). ٢. نقباء و متوليان حرم كه در اين بخش شرح حال چهل تن از نقيبان و سرپرستان به اختصار آمده است, ٣. بزرگانى كه در حرم مدفونند, ٤. موزه حرم. كتاب بر روى هم اطلاعات سودمند و آگاهى هاى گرانقدرى را از چگونگى حرم و تاريخ در اختيار خواننده مى نهد.
البابليات. محمدعلى يعقوبى. (قم, دارالبيان للطباعة و النشر و التوزيع, ١٤١٢), ج٤.
كتابى است, ادبى, تاريخ و گزارش شرح حال و آثار اديبان حله و خاندان هاى تاريخى آن از آغاز تأسيس تا زمان مؤلف.
تاريخ اين ديار ارجمند, به گونه اى تاريخ شيعه نيز هست. كتاب گرانقدر يعقوبى كه خود از اديبان و متفكران پراطلاع آن ديار است, با چگونگى شكل گيرى حله و دولت مزيديه آغاز مى شود و آنگاه شاعران آن ديار قرن به قرن معرفى مى شوند. در ضمن بحث از زندگانى شاعران, تمام رويدادهاى تاريخى, فرهنگى و اجتماعى كه به گونه اى با زندگانى شاعران پيوند داشته, عرضه شده و تاريخ بسيارى از خاندان هاى آن ديار گزارش شده است. از اين روى بابليات را مى توان تاريخ اجتماعى, ادبى و فرهنگى حلّه دانست.
بطل العلقمى. عبدالواحد المظفر. (قم, انتشارات الشريف الرضى, ١٤١٣), ٣ج, ١٤٧٨ص, وزيرى.
پژوهشى است دقيق و گسترده درباره زندگانى, شخصيت و خاندان مادرى حضرت ابوالفضل العباس (ع) و پدر و نياكان پدرى و خلق و خو و عظمت هاى شخصيت قهرمان عالى قدر حماسه بزرگ عاشورا. مؤلف به گونه استطرادى, ده ها موضوع تاريخى, عقيدتى, ادبى و تبارشناسى را در اين كتاب مطرح كرده و به گستردگى در ابعاد شخصيت ابوالفضل العباس سخن رانده است. مثلاً براى توضيح كلام بلند على بن الحسين (ع) كه فرمود: رحم الله عمّى العباس فلقد آثر و ابلى, و قدى أخاه بنفسه… و كلام عظيم حضرت صادق (ع) كه فرمود: كان عمّى العباس… نافذالبصيره, صلب الايمان و يا كلمات ديگر كه آن بزرگوار بدان ها ستوده شده است, به تفصيل تمام سخن گفته شده است. عملاً كتاب به همانگونه كه مؤلف توضيح داده است: تاريخ زندگانى عباس بن اميرالمؤمنين, و تفصيل صفات و خلق و خوى آن بزرگوار و به گونه استطرادى, گزارش اخلاق آن بزرگوار و اخلاق پسنديده عرب كه بدين سان كتاب, اثرى است تاريخى, ادبى, اخلاقى و اجتماعى.
نقش ائمه در احياء دين. سيدمرتضى عسكرى. (تهران, مجمع علمى اسلامى, ١٣٧١, ج١٤, ص ٢٠٢ص, رقعى.
اين مجلدات از مجموعه مجلدات نقش ائمه در احياء دين, يكسره به زندگانى على (ع) در سه فصل پرداخته است. در فصل اول زندگانى آن بزرگوار در بيست و پنج سال پس از پيامبر (ص) گزارش شده در ضمن آن برخورد على (ع) با خلفا و صيانت او از سلامت دين و حراست و صيانت او از سلامت دين و حراست از تماميت مكتب بررسى گزيده است. فصل دوم و سوم به پنج سال حكومت على (ع) پرداخته است و در ضمن آن جنگ هاى سه گانه وى بررسى شده و خدمات امام در زمان حكومت در تصحيح كج روى ها و استوارسازى مبانى دين عرضه شده است.
رساله سياسى. قطب الدين محمد نيريزى شيرازى. به اهتمام رسول جعفريان. (قم, كتاب خانه آيت الله العظمى مرعشى نجفى, ١٣٧١). ٩٥ ص, رقعى.
نوشته اى است كوتاه اما هوشمندانه در علل سقوط دولت صفويه و چگونگى بازيافت قدرت از دست رفته. محقق, رساله را بر اساس تنها نسخه اى كه بدان دست يافته تصحيح و سپس ترجمه كرده و متن و ترجمه را يكجا عرضه كرده است. در مقدمه كتاب از شرح حال مؤلف و چگونگى اين رساله سخن گفته است. اين رساله با توجه به موقعيت اجتماعى مؤلف و نگاه دقيق وى به قضايا براى پژوهشگران اين دوره قطعاً سودمند خواهد بود.
رسالة الامام زيد الى علماء الامة. تحقيق محمديحيى سالم عزان (دارالتراث اليمنى, ١٤١٢) ٤٤ص, رقعى.
نامه اى است پرشور و حماسى و مستند به آيات از چهره خونين تاريخ اسلام, زيدبن على, به عالمان اسلامى كه در ضمن آن از اهميت امر به معروف, نهى از منكر, جهاد, و جايگاه اهل بيت (ع) سخن رفته است. محقق افزون بر تحقيق كتاب, در مقدمه اى به معرفى متن و تثبيت نسبت آن به زيدبن على پرداخته و چگونگى تصحيح و تحقيق كتاب را گزارش كرده است.
زندگى نامه سياسى امام خمينى. محمد حسن رجبى. (كتاب خانه ملى جمهورى اسلامى ايران, ١٣٧١). ج ١, ٣٢٥ص, وزيري« مصور.
بررسى دقيق و گزارش مستندى است از زندگانى حضرت امام خمينى ـ رضوان الله عليه ـ با نگاهى به ابعاد سياسى آن. كتاب در شش فصل تدوين يافته است: فصل اول انقلاب و اختناق است كه در ضمن آن دوره رضاخان و چگونگى انديشه و سياست حاكم بر آن روزگار بررسى شده است. فصل دوم دوران كودكى و نوجوانى حضرت امام (ره) را دربر دارد و در فصل سوم با عنوان فرصت هاى از دست رفته به بررسى اوضاع سياسى كشور از ١٣٢٠ تا ١٣٤٣ پرداخته شده است. فصل چهارم عهده دار بررسى و گزارش زندگانى امام (ره) از سال ١٣٢٠ تا ١٣٤٢ است.
نزاع سنت و تجدد. رسول جعفريان. (قم, انتشارات رئوف, ١٣٧١). ٢٧٩ص, رقعى.
مجموعه مقالاتى است درباره برخى از مسائل فكرى و فرهنگى و اجتماعى معاصر. عناوين برخى از آنها چنين است: مناسبات فكرى استاد مطهرى و دكتر شريعتى, طرح كلى ارائه دين در آثار دكتر شريعتى, سلفيه و نوگرايى, سر سيداحمدخان هندى و دانشگاه عليگره, سر سيد احمدخان و انديشه دينى.
زينب بنت محمدالشهاريّه. عبدالسلام عباس الوجبه. (موسسه دارالتراث اليمنى, ١٤١١). ٨٨ ص, رقعى.
گزارش زندگانى و مكانت ادبى و برخى از اشعار شاعره يمنى زينب الشهاريه است كه مؤلف در ضمن مجموعه (اعلام النساء فى اليمن) بدان پرداخته است.
در آستانه سالزاد پيامبر (ص). محمود راميار. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٣٠٣ص, رقعى.
پژوهشى است استوار, دقيق و مستند از حوادثى كه در آستانه ميلاد رسول الله (ص) پيش آمده است ; به ويژه آنچه در جنوب عربستان مى گذشت و با ميلاد پيامبر (ص) پيوند داشت. نگرش انتقادى مؤلف فقيد و محقق به اسناد و ارزيابى حواث در پرتو آگاهى هاى گسترده از متون و اسناد و مدارك متقن تاريخى, به همت اين اثر گرانقدر افزوده است.
تذكره سخنوران قم. محمدعلى مجاهدى (پروانه) (قم.مؤسسه انتشارات هجرت, ١٣٧١). ٣٨٨ص, وزيرى.
جلد اول از مجموعه اى است كه به آهنگ نگارش شرح حال و ارائه نمونه آثار شاعران قم تدوين مى شود. محدوده مكانى قم در اين تذكره فراتر از محدوده فعلى است; يعنى آنچه در منابع شرح حالنگارى از شاعران به عنوان ساكن قم و يا محدوده ياد شده آمده است, در اين مجموعه با همان تلقى آمده است. مؤلف در ابتدا شرح حال شاعر را مى آورد و آنگاه نمونه اشعار آنها و منابع شرح حالشان را آورده است.
تهذيب الاسّاب و نهاية الأعقاب. شيخ الشرف عبيدلى. تحقيق محمدكاظم محمودى. (قم, كتابخانه عمومى آية الله العظمى مرعشى, ١٣٧١). ٥٨٤ص, وزيرى.
اين كتاب از كهن ترين, سودمند ترين و بهترين كتاب هاى انساب علويان است. پيشتر از چگونگى كتاب و تصحيح آن ياد كرده ايم (آينه پژوهش, شماره ٦, ص ٦١); اينك يادآورى كنيم كه افزون بر آنچه در آن معرفى آمده است, محقق مقدمه اى دارند كه در ضمن آن از اهميت كتاب, شرح حال مؤلف, آثار و خاندان وى, متن موجود و اضافات ابن طباطبائى نسخه كتاب و شيوه تحقيق و تصحيح سخن گفته اند.
ابراهيم در مصادف با شرك نمرود. يوسف صديق, ترجمه و تحقيق سيدمحمد شريف حجتى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٥٢ص, رحلى.
جلد اول از مجموعه اى است كه با تصاوير زيبا و گويا زندگى مناديان توحيد و مبشّران آزادى (رسولان الهى) را گزارش مى كند. اين جلد ويژه شرح زندگانى, مبارزات و سوانح حيات سراسر اقدام و تلاش قهرمان توحيد, حضرت ابراهيم (ع) است. مترجم, در ابتدا در ضمن مقدمه اى زندگانى آن حضرت را گزارش كرده و آنگاه ترجمه متن كتاب آمده و وقايع را با تصاوير و توضيحات لازم و گويا آورده است. مطالب كتاب با استناد به آيات و روايات تنظيم شده و از دقت لازم برخوردار است.
داستان هاى كودكى مردان بزرگ. احمدصادقى اردستانى. (قم, انتشارات رئوف, ١٣٧١). ٣٨٩ص, رقعى.
داستان هايى است خواندنى و تنبه آفرين از روزگار خردسالى چهره هاى برجسته و مردان بزرگ تاريخ. اين گزارش ها و داستان ها در چهارده فصل عرضه شده است: ويژگى هاى كودكى بزرگان, يتيم هاى پيروز و خوشبخت, نابينايى و كودكى دانشمندان و حافظان قرآن, فقر و تنگدستى دانشمندان, معجزه اراده و پشتكار قوى.