آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢

عوامل معمارى اصطلاح نامه علوم اسلامى در حوزه علميه قم
بُلاّطه عيسى

همواره در عالم اطلاعاتى بوده است, ولى چه شده است كه همه انسان ها را به تفكر و تأمل وانداشته. مهم ترين علت آن نادانى انسان به آنها بوده است, يعنى آن اطلاعات در يك نظام منسجم به ذهن او راه پيدا نكرده است. اگر همين نگاه را به صورت فراگير در يك حوزه معرفتى فرض كنيم, به اين نتيجه مى رسيم كه اگر اطلاعات يك شاخه علمى را به صورت نظام مند در يك درختواره و نظام معنايى منسجم قرار ندهيم, نسبت به آن علم دانشِ مؤثر نخواهيم يافت. ممكن است دانش آموخته يا استادى اطلاعاتى از يك حوزه معرفتى داشته باشد, ولى نسبت به آن حوزه دانشمند نيست, چون تسلط بر مفاهيم آن ندارد و اين تسلط وقتى حاصل مى شود كه براساس موضوع, مسائل و مباحث مختلف و مرتبط شاكله دانش را در يك نظم معنايى بتواند ملاحظه كند و به محتوا و مدارك آن دانش با اين پيش ذهن وارد شود. اگر اين نظام معنايى پويا و قابل گسترش باشد و به اطلاعات و مدارك ديجيتالى شده ملحق شود تحولى شگفت در سازماندهى دانش ايجاد خواهد كرد و بازيابى اطلاعات را سهل خواهد نمود. اين نظام همان اصطلاح نامه است كه در حوزه علوم اسلامى به صورت اصلى (نه ترجمه) در ٩ (نه) شاخه تدوين يا طراحى شده و به عنوان نمونه در شاخه اصول فقه كه يكى از علوم كاربردى و مؤثر اسلامى به شمار مى رود, اجرا گرديده است.١

چرا اصطلاح نامه علوم اسلامى

ييكى از مسائل اصلى قبل از آغاز كار تدوين اصطلاح نامه ها پاسخ به اين پرسش است كه آيا اصولاً نيازى به اصطلاح نامه وجود دارد يا نه؟ در جواب اين پرسش ممكن است عواملى براى طراحى و ساخت اصطلاح نامه بيان شود مانند:
١. شناسايى كليد واژه ها براى نمايه سازى بر اساس زبان ساخت يافته;
٢. ايجاد زبان مشترك ميان ذخيره اطلاعات و بازيابى آن و ميان رايانه و انسان;
٣. ترسيم درختواره و نظامواره موجود در هر شاخه معرفتى با تأكيد بر موضوع, محمول و مسائل علم;
٤. طبقه بندى معنايى ميان اصطلاحات يك حوزه معرفتى با توصيف و ترسيم همه سطوح تورفتگى مفهومى;
٥. سازماندهى و نظام بخشى به اطلاعات پراكنده در داخل متون الكترونيكى براساس زبانى ساخت يافته و كنترل شده;
٦. ايجاد پايگاه هاى تخصصى مستند به اشياى متعدد اطلاعاتى (صوت, تصوير, TEXT و… );
٧. نظام بخشى به پايگاه هاى وب پايه;
٨. ايجاد سهولت دسترسى و انسجام بخشى به كتابخانه هاى ديجيتالى;
٩. به كارگيرى اصطلاح نامه در محيطهاى الكترونيكى;
١٠. سازماندهى و دسترسى به اطلاعات بر مبناى اصطلاح نامه;
١١. كمك به بازيابى اطلاعات در محيط ها و رسانه هاى مجازى;
١٢. مديريت اطلاعات با استفاده از اصطلاح نامه;
١٣. به كارگيرى اصطلاح نامه در موتورهاى جستجو;
١٤. به كارگيرى اصطلاح نامه در نظام هاى مديريت محتوا (CMS);
١٥. معمارى اطلاعات با ابزار اصطلاح نامه;
١٦. استفاده از بخش نظام يافته اصطلاح نامه هاى تخصصى براى طبقه بندى منابع و كتابخانه هاى تخصصى.
درباره اصطلاح نامه علوم اسلامى نيز ممكن است همه پاسخ هاى ياد شده صحيح و قابل انطباق باشد, ولى براى روشن شدن واقعيت عينى و نياز عملى دفتر تبليغات اسلامى به اين پژوهش بنيادى لازم است به تاريخ نمايه سازى در معاونت پژوهشى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم نگاهى گذرا بيفكنيم تا ضمن توجه دادن محققان و مراجعان به ضرورت تدوين اصطلاح نامه علوم اسلامى در حوزه علميه قم بر اين مطلب نيز تأكيد كنيم كه تدوين اصطلاح نامه علوم اسلامى بر مبناى يك نياز واقعى بوده است و همانند كارگاهى عملياتى رو به روز پيشرفت نموده و به ارتقاى نسبى رسيده است. نه اينكه بر فرضيه ها و مباحث نظرى صرف مستند باشد, بدون اينكه مراحل انطباق اصطلاحات با مأخذ و منابع مقبول انديشمندان را بگذراند, بلكه تمامى اصطلاحات برگرفته از منابع معتبر و قابل قبول بوده و داراى برگه هاى مستند مى باشد كه با آرايش مجدد برگه هاى ياد شده, زمينه تدوين فرهنگ نامه هاى مستند علوم اسلامى ايجاد شده و هم اكنون در دو حوزه تخصصى علوم قرآنى و اصول فقه در حال انجام است.

نمايه سازى در حوزه عليمه قم

معاونت پژوهشى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم از سال هاى ١٣٦٧ ـ ١٣٦٩ براى اولين بار در حوزه علميه قم نمايه سازى را شروع كرد. در آن دوران اين موضوع در حوزه علميه ناشناخته بود و ابعاد, فرايند, فوائد و كاربردهاى آن نامشخص مى نمود و همانند هر كار تازه اى بستگى به شرايط و اقتضاهاى محيطى و پيرامونى مشكلات خاص خود را داشته و دارد. در آن دوران رجوع به مطبوعات و آگاهى از اخبار و موضوعات آنها براى فضلاى حوزوى مهم بود. آرشيو منظّمى كه مطبوعات كلاسه بندى درستى شده باشد وجود نداشت, رجوع به سوابق مقالات, مصاحبه ها, سخنرانى ها و… مشكل بود.
تعداد اندكى از فضلاى حوزه علميه قم گرد آمدند٢ و با شناسايى حوزويانى كه از ذوق و سليقه و انگيزه كار در مسائل جديد اطلاع رسانى برخوردار بودند, حدود ٤٠ نفر در بخش نمايه سازى, كنترل و نظارت و اصطلاح شناسى مشغول به كار شدند. اساتيدى از دانشگاه٣ براى آموزش و انتقال داشته هاى خود به قم مى آمدند و جلسات مفيدى تشكيل مى شد. نتيجه اين اقدام نمايه سازى مطبوعات معروف فارسى و عربى اسلامى كشور و ارائه آنها در بانك اطلاعات دفتر تبليغات اسلامى بود كه خدمت درخورى به فرهيختگان, فضلاى حوزه و كاربرانى كه از جاهاى مختلف مراجعه مى كردند, فراهم شد و هنوز جزءپرمراجعه ترين قسمت هاست.

سطوح نمايه سازى از آغاز تاكنون ـ دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم
نمايه مطبوعات

در نمايه سازى مطبوعات كثيرالانتشار ايران كه از سال ١٣٦٧ آغاز شد, براى مقالات علمى مصاحبه ها و سخنرانى ها چكيده عنوانى تهيه مى شد و به آنها كليد واژه هاى مناسبى تخصيص مى يافت و در كاربرگ هاى مخصوص آدرس مقاله, نام پديدآور, شماره و صفحه مدرك ثبت مى شد (نمونه كاربرگ).
نمايه مجلات و آثار شخصيت هاى اسلامى
در سال ١٣٦٩ نمايه مجلات اسلامى بر نمايه مطبوعات اضافه شد و پس از آن مجموعه آثار بزرگانى همچون استاد شهيد مرتضى مطهرى در رديف كار قرار گرفت, مجموعه آثار آيةاللّه حسن زاده آملى, جوادى آملى, مقام معظم رهبرى (در آن وقت رئيس جمهور بودند) نيز نمايه شد و بعداً برنامه نرم افزارى مطهر (براى آثار شهيد مطهرى) عرضه شد و در سال هاى بعد مجموعه آثار مرحوم فلسفى نيز نمايه سازى شد و با عناوين نجم, رهبر, خطيب, اولين ويرايش آنها در مجموعه بلاغ ١ و ٢ ارائه گرديد و همه اينها براساس اصطلاحات اصطلاح نامه اى و زبان كنترل شده, نمايه سازى مى شد.

نمايه منابع تخصصى

پس از اين مرحله, نمايه سازى منابع تخصّصى در شاخه هاى علوم اسلامى طراحى شد و قرار شد به صورت تخصصى در رشته هاى علوم اسلامى نمايه سازى انجام شود, تجربه هاى فراوانى به دست آمد و فراز و فرودهايى بر اين امر گذشت و هم اكنون نيز نمايه سازى منابع تخصصى در گرايش هاى مختلف علوم اسلامى به منظور ايجاد پايگاه هاى تخصصى براساس اصطلاح نامه ها ادامه دارد.

تزاروس = مديريت نمايه ها

يكى از موضوعات مهم موردنظر و گفتگو, مديريت اطلاعات نمايه ها و سازماندهى درست آنها بوده است. براى همين دغدغه همزمان با نمايه سازى گروه (تزاروس) (اصطلاح نامه) راه اندازى شد كه آنها كليد واژه ها و موضوعات موردنياز براى بازنمود مباحث مطبوعات را بررسى و تصويب مى كردند. شكل اصطلاحات, رابطه آنها با اصطلاحات قبلى مشخص مى شد و با تعيين رابطه هم ارز سياهه اى از واژگان مُجاز در نمايه سازى تحويل نمايه سازان مى شد و به صورت پيوست در اختيار نمايه سازان قرار مى گرفت. در تاريخ ١٣٧١ سه هزار اصطلاح علمى اسلامى و هشت هزار نام مستند مشاهير و اعلام و بيش از دو هزار تنالگان آماده شد.

جهان اسلام و اصطلاح نامه علوم اسلامى

بدين روى در فرايندهاى مختلف نمايه سازى نياز به اصطلاح نامه عملاً ضرورى مى نمود. بررسى حوزه هاى مختلفى انجام شد, مكاتباتى با برخى كشورهاى خارجى صورت گرفت. اطمينان حاصل شد كه در حوزه علوم اسلامى اصطلاح نامه وجود ندارد و نام (تزاروس) براى بسيارى از آنها ناآشنا بود.
همچنين در خرداد سال ١٣٧٤ در چهارمين كنگره كتابداران و اطلاع رسانان مسلمان (كامليس) طى مقاله اى طرح اصطلاح نامه علوم اسلامى مطرح شد و مسلم شد كه در اين باره در جهان اسلام اقدامى نشده است.٤

احساس نياز به سازماندهى اطلاعات

مسئله مهم اين بود كه با حجيم شدن اطلاعات و الحاق متن به نمايه ها چگونه بايد سازمان ذخيره و بازيابى اطلاعات طراحى شود كه قابل گسترش باشد, امكان ويرايش داشته باشد, يكدستى و يكسان سازى در واژه ها ايجاد شود, منطقى هماهنگ با منطق رايانه را بپذيرد ـ زبان ذخيره سازى, بازيابى, كامپيوتر, كاربران و نمايه سازان يكدست و هماهنگ باشد.
ضرورت طراحى يك چنين نظامى از ابتدا احساس مى شد, ولى هرچه تخصّصى تر و عميق تر مى شديم و تبادل اقدامات با استفاده كاربران را به آزمون مى گذاشتيم به خصوص با الحاق متن هاى تخصّصى به سيستم حساسيت و اهميت و ضرورت آن را ملموس تر مى يافتيم.
به عوامل ياد شده, مواردى افزوده شد از قبيل: لزوم تسلط بر داشته ها, اطلاعات و مدارك اسلامى موجود و آگاهى از محتواى ديدگاه هاى پيشينيان, گسترش منابع چاپى, كتب و مقالات و همچنين مواد صوتى تصويرى و عموماً سرعت يافتن محمل هاى عرضه اطلاعات و از سويى فرصت هاى كوتاه و كم حوصلگى كه از خصوصيت هاى زمانه ماست و… .
همه اين امور و امورى از اين دست انگيزه چاره انديشى را تشديد مى كرد و به همين دليل تدوين اصطلاح نامه علوم اسلامى تصويب شد. در ابتدا احساس مى شد تنظيم سياهه اى از واژگان كليدى در تنظيم اطلاعات با قالب هاى متفاوت و هماهنگ كردن ذخيره و بازيابيِ اطلاعات مشكل را حل مى كند. اصطلاحات موردنياز نمايه سازان بررسى و تصويب مى شد و با تعيين رابطه هم ارز (ترادف) كار پيش مى رفت و تعامل ميان گروه اصطلاح شناسى و نمايه سازان به صورت كارگاه عملياتى روز آمد بود و به دليل تنوع موضوعات و موادّ نمايه سازى شده اصطلاحات و كليد واژه هاى به كار رفته مشتمل بر حوزه هاى مختلف و متفاوت بود و از ساختارى منظم و هماهنگ برخوردار نبود; به همين دليل باعنوان (اصطلاح نامه عمومى) و هر از چند گاه ويرايشى از آن آماده مى شد كه ويراست سوم آن در سال ١٣٧٤ مشتمل بر شش هزار واژگان علمى موضوعى و دوازده هزار مستند نام اعلام و دو هراز و پانصد تنالگان بوده است.

شالوده تفكر اصطلاح نامه تخصصى

با طراحى و آغاز نمايه سازى منابع تخصّصى در شاخه هاى علوم اسلامى در سال ١٣٧١ اصطلاحات عمومى (غيرتخصّصى به حسب موضوع) جوابگو نبود; از اين رو تهيه اصطلاح نامه هاى تخصصى مطابق با اصول و استانداردهاى پذيرفته شده جهانى در حوزه علوم اسلامى مطرح شد و طى حكمى از سوى شوراى اطلاع رسانى دفتر اداره اصطلاح نامه علوم اسلامى تأسيس گرديد.
از اواخر سال ١٣٧١ تدوين اصطلاح نامه براساس اصول و قواعد جهانى جدّى شد و بدين منظور گفتگوهاى فراوانى با كارشناسان دانشگاهى انجام گرفت. در اين ميان آقاى دكتر عباس حرّى از بهترين ياران و مؤسسان اين حركت بزرگ به شمار مى رود. يكى از مشكلاتِ اساسى نيروهاى انسانيِ مناسب براى تدوين اصطلاح نامه هاى تخصصى بود. افرادى دعوت به همكارى شدند و اساتيدى مانند آقاى دكتر حرّى و مهندس عمرانى براى تدريس به قم آمدند و حدود دو واحد درسى نمايه سازى و اصطلاح نامه در دفتر تبليغات حوزه علميه قم تدريس كردند. از ميان آنان افرادى برگزيده شدند و مديريت اصطلاح نامه و نمايه را بر عهده گرفتند. نتيجه بررسى هاى ابتدايى جزوه آموزشى (ساختار اصطلاح نامه علوم اسلامى) است كه به عنوان دستورالعمل تدوين اصطلاح نامه علوم اسلامى تهيه كردم.
از نيمه دوم سال ١٣٧٢ مطالعه فراگير در زمينه اصطلاح نامه نويسيِ تخصصى آغاز شد و اصطلاح نامه هاى غيرفارسى مانند اصطلاح نامه يونسكو و اصطلاح نامه اريك مطالعه و مقدمه آنها ترجمه شد و با تبيين مبانى نظرى اصطلاح نامه دست نامه (درآمدى بر مبانى اصطلاح نامه علوم اسلامى) طراحى و تدوين شد (كه بعداً در سال ١٣٧٥ به صورت كتاب انتشار يافت). در واقع كار تهيه اصطلاح نامه علوم اسلامى از اين دوران آغاز شد.
ييافتن افراد جديد, كارشناسان و متخصصان موضوعى علوم اسلامى, جلب توجه اساتيد و مشاوران حوزوى و دانشگاهى براى پشتيبانى علمى از مشكل ترين مسائلى بود كه بخشى از فرصت ها را مى گرفت. آموزش نيروهاى جديد, طراحى برنامه و جذب بودجه خود افسانه ديگرى دارد. توجيه تصميم گيران و حمايت سازمانى و تخصيص فضاى كار و حمايت مديران ارشد دفتر همواره از معضلات دست و پاگير به شمار آمده است.

جلسات مباحثه با حضور كارشناسان حوزوى و دانشگاهى

ييكى از خاطره انگيزترين حوادث علمى, جلسات روزانه محققان زبده و مسئولان گروه هاى تازه تأسيس اصطلاح نامه هاى فلسفه و علوم قرآنى با حضور پرانگيزه و ارزشمند جناب آقاى دكتر عباس حرّى بود كه به بحث و بررسى درباره اصول و قواعد ساخت اصطلاح نامه علوم اسلامى مى پرداخت. مباحث علمى در اطراف خصوصيت هاى اصطلاح نامه هاى تخصّصى به حدّى پرشور بود كه گاه به بگومگو منتهى مى شد و فصل الخطاب نظر آقاى دكتر حرّى بود تا آنجا كه در جلسه اى فرمود: (ديگر مرا چلا نديد, گاه مى گفت اينجا به سياستگذارى خودتان نياز دارد).
اولين جلسه در تاريخ ٢٠/١٠/٧٢ (١٠ صبح تا ٤ بعد از ظهر) با بررسى مسائل مرتبط با اصطلاح نامه و مراجعه به منابع و اصطلاحات علوم قرآنى تشكيل شد كه مجموعه گفتگو تحت عنوان (سلسله بحث هايى پيرامون اصول و مبانى اصطلاح نامه نويسى) به نوشتار درآمد و جزءاسناد اصطلاح نامه علوم اسلامى نگهدارى مى شود.
دومين جلسه در تاريخ ٣/١/٧٢ (از ساعت ١١ صبح تا ٥ بعد از ظهر).
سومين جلسه در تاريخ خرداد/٨٢ (از ساعت ٩ صبح تا ٤ بعد از ظهر).
اين جلسات دستمايه مهمى بود براى شناسايى ابعاد كار و پيدا كردن مواردى كه اصول و قواعد موجود پاسخگو نيست و بايد خود ما با سياستگذارى و تصميم گيرى اقدام مى نموديم. تنگناهايى وجود داشت كه با برنامه گروه اصطلاح نامه و مشورت با آقاى دكتر حرّى و معدود كارشناسان ديگر چاره انديشى مى شد.

دوره هاى طى شده
الف) اصطلاح نامه عمومى ـ اتاق چوبى

تقريباً همزمان با آغاز نمايه سازى مطبوعات در سال هاى ١٣٦٧ ـ ١٣٦٩ عده اى از فضلاى حوزه علميه قم در دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم در محل ساختمان مركزى دفتر, طبقه سوم, در اتاق چوبى گرد آمدند و در كنار نمايه سازان, چند نفر, كليد واژه هاى موردنياز را جمع آورى مى كردند و از نظر شكلى با رعايت اصول فارسى نويسى تصويب مى شد و در اختيار نمايه سازان قرار مى گرفت. بعد از اندكى رابطه مترادف (هم ارز) نيز مشخص مى شد.
قسمت مهمى از اين كار را حجج اسلام آقايان على عسكرى و سيداحمد ميرعمادى مديريت مى كردند و نظارت عالى نيز بر عهده شوراى اطلاع رسانى بود كه در رأس آن مدير مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى و شوراى عالى پژوهشى دفتر بودند. البته شوراى نمايه سازان كنترل و نظارت نيز نقش خوبى در پيشرفت و اصلاح كارها برعهده داشتند. امور ادارى نيز از سوى بخش ادارى مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى وابسته به دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم انجام مى شد. حدود ٢٠ نفر مجموعه محققانى بودند كه باحوصله و دقت كار را پيگيرى مى كردند.

ب) اصطلاح نامه تخصصى ـ مؤسسان, گروه ها و سازماندهى كار

بنيانگذاران و مؤسسان اصلى اصطلاح نامه علوم اسلامى عبارت اند از آقايان: دكتر عباس حرى, محمدهادى يعقوب نژاد, على عسكرى و درايتى.
در آذرماه سال ١٣٧١ شوراى اطلاع رسانى و بانك اطلاعات دفتر براساس بررسى ها و مشورت ها و به ضرورت كار نمايه سازى تخصصى علوم اسلامى, تصميم به طراحى و تدوين اصطلاح نامه علوم اسلامى و انسانى گرفت. طى حكم ١٨٣٣/ت مورخ ٢٤/٩/١٣٧١ اين موضوع رسماً ابلاغ شد و اين جانب (محمدهادى يعقوب نژاد) به عنوان مسئول منصوب شدم.
طرح اوليه با مشورت مديران وقت و با استفاده از راهنمايى مشاوران براى تقاضاى بودجه در سال ١٣٧٢ آماده و پيگيرى شد.
گروه هاى پژوهشى علوم قرآنى و فلسفه اسلامى تشكيل شد و با فراز و نشيب هاى فراوان و تلاش پيگير, سرانجام اصطلاح نامه علوم قرآنى و اصطلاح نامه فلسفه اسلامى در سال ١٣٧٥ زيرنظر شوراى علمى اصطلاح نامه علوم اسلامى منتشر شد. پژوهشگرانى مانند آقايان على محمد حسين زاده, دكتر محمود حكمت نيا, دكتر سيداحمد ميرخليلى, مهراب صادق نيا, محمدحسين كارگر, سيدصاحب شفيعى, سيدغلامحسين حسينى, جعفر فكرى در علوم قرآنى و آقايان عبدالحسين خسروپناه, حسين حسن زاده, سيدمحمدعلى داعى نژاد, حسين ديبا و على اكبر ايمانى در فلسفه اسلامى با نظارت و كوشش محمدهادى يعقوب نژاد در تدوين اين آثار نقش ايفا كردند. در طول اين كار اساتيد بزرگى همانند آيةاللّه معرفت, آيةاللّه ممدوحى و دكتر حرّى نيز تأثير فوق العاده در اتقان كار داشتند.
نخستين اصطلاح نامه ها زيرنظر شوراى علمى اصطلاح نامه علوم اسلامى از سال ١٣٧٣ ـ ١٣٧٦ منتشر شد. پس از آن در سال ١٣٧٨ اصطلاح نامه اصول فقه تدوين شد كه دست اندركاران عبارت بودند: محمود حكمت نيا, محمدحسين كارگر, سعيد مسعودى, سيدمهدى منصورى, سيداحمد ميرخليلى, مهدى نجيبى, مسئول گروه: على محمد حسين زاده, مشاوران: آيةاللّه على كرباسى, دكتر عباس حرّى, ناظر: محمدهادى يعقوب نژاد. اصطلاح نامه هاى بعدى با همين سازمان طراحى و تدوين شد كه تاكنون اصطلاح نامه هاى كلام اسلامى, منطق, اخلاق اسلامى, منتشر شد و اصطلاح نامه علوم حديث در دست نشر است و اصطلاح نامه فقه, حقوق, مسائل جديد كلامى در حال تدوين مى باشد. خوشبختانه اين تلاش در سطح حوزه مورد توجه قرار گرفته و تقديرنامه هايى از سوى برخى شخصيت هاى حوزوى و دانشگاهى و همچنين دفتر يونسكو در ايران دريافت نموده است.

تقديرنامه يونسكو

*. عضو هيئت علمى پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى و رئيس مركز اطلاعات و مدارك اسلامى وابسته به معاونت پژوهشى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم.
٢. پايگاه تخصصى اصول فقه براساس اصطلاح نامه علوم اسلامى, مشتمل بر ١٦٠ عنوان منبع هسته اصول فقه, مركز اطلاعات و مدارك اسلامى.
٢ . آقايان مصطفى درايتى, على عسكرى يزدى, سيداحمد ميرعمادى, سيدتقى واردى, محمدهادى يعقوب نژاد, محسن مهاجرنيا, غلامرضا عسكرى يزدى از جمله آنها بودند.
٣ . جناب آقاى دكتر عباس حرّى نقش اساسى و محورى داشتند.
٤ . رك: مجموعه مقالات كامليس ٤ (٢٩ ـ ٣١ خرداد تهران ١٣٧٤), كتابخانه ملى جمهورى اسلامى ايران, ١٣٧٧.