سال هفتم، شماره دوم، پياپي ١٤، پاييز و زمستان ١٣٩٣
علي راد / استاديار دانشگاه تهران [email protected]
پريسا عطايي / کارشناس ارشد علوم قرآن و حديث دانشگاه تهران
دريافت: ٢٠/٠٩/١٣٩٣ـ پذيرش: ١٦/٠٣/١٣٩٤
چکيده
در آية «وَإِذِ ابْتَلى ابراهيم رَبُّهُ بِكَلِماتٍ...» (بقره: ١٢٤) از ابتلائات حضرت ابراهيم عليه السلام با تعبير «کلمات» ياد شده است. تبيين نسبت آزموني کلمات با ابتلائات ابراهيم عليه السلام، طبقه بندي انواع آن در الگويي منطقي و توجيه پذير و تاريخ گذاري رخداد آنها در سيره ابراهيم عليه السلام از جمله مسائل بنيادين در بازشناسي «کلمات» است که در تبيين مراد خداوند، پاسخ به آنها ضرروت دارد. مقاله حاضر پس از ارائه معيار قرآني ابتلا و مؤلفههاي آن، آيات زندگي ابراهيم عليه السلام را بازخواني كرده و ضمن بررسي رويکرد مفسران فريقين به ابتلائات ابراهيم عليه السلام به نسبت سنجي، گونه شناسي و تاريخ گذاري کلمات پرداخته و به تقريري جديد از نظريه تفسيري ابتلائات ابراهيم عليه السلام دست يافته است. نکات مستفاد از آيات و روايات موضوعي ابتلا و بازيابي مؤلفه هاي ابتلا در رويدادهاي زندگي ابراهيم عليه السلام و چينش تاريخي آنها بيانگر ابتلاي ابراهيم عليه السلام به آزر، اعلام برائت، بتشکني، طاغوت زمانه، افکنده شدن در آتش، تبعيد، رهايي خانواده در بيابان مکه و قرباني فرزند است.
کليدواژه ها: آية ابتلا، ابتلا پژوهي، مصداق شناسي کلمات، تاريخ گذاري ابتلائات.