سال ششم، شماره سوم، پياپي ٢٣، تابستان ١٣٩٤
ايمان عرفان منش / دانشجوي دكتري تخصصي جامعه شناسي فرهنگي دانشگاه تهران [email protected]
دريافت: ٩٣/١٢/١٠ ـ پذيرش: ٩٤/٤/٢٥
چكيدهمناقشات گفتماني عرصه هاي سياسي و فرهنگي در جامعه، بر نهادهاي اجتماعي تأثير مي گذارد. در اين ميان، نهاد خانواده، به منزلة كانون سبك زندگي، در معرض الگوسازي گفتمان ها قرار مي گيرد. در ايران، پس از انقلاب اسلامي، توجه به الگويي از خانواده براي تحقق سبك زندگي اسلامي ـ ايراني و كاستن از برخي مسائل اجتماعي و فرهنگي، ضروري تلقي شده است. در اين مقاله، با استفاده از نظريات تحليل گفتماني و بر اساس روش تحليل گفتمان (مدل تحليلي تركيبي فركلاف، لاكلاو و موفه) مي كوشيم تا مؤلفه هاي الگوي خانوادۀ اسلامي ـ ايراني را به عنوان محصول و كفايت تجربي گفتمان انقلاب اسلامي در سه سطح توصيفي، تفسيري و تبييني تحليل كنيم. بر طبق نتايج مقاله، الگوي خانوادۀ اسلامي ايراني بر محور مفاهيم «عدالت محوري»، «اصالت فرد و جمع»، «ارزش هاي اسلامي» و «فرهنگ ايراني» مفصل بندي شده و دال مركزي آن «اسلام و فرهنگ ايراني» است. همچنين اين الگو با اركان هويتي جامعۀ ايران سازگاري و تناسب دارد.
كليدواژه ها: خانوادۀ اسلامي ـ ايراني، سبك زندگي، گفتمان، الگو، انقلاب اسلامي، عدالت.