جامع الشتات في أجوبة السؤالات - القمّي، الميرزا أبو القاسم - الصفحة ٩ - فرازى چند از زندگى مؤلف

با رواج كار برد سوّم، از رونق كار برد دوّم نيز كاسته شد. آن چه به موضوع سخن ما مربوط مىشود كار برد اين لفظ در عصر كريم خان زند و فتحعلى شاه مىباشد كه زيباترين و عالىترين معناى خود را داشت و مراد از آن «دانشمند» بوده است.

ميرزاى قمى در سال ١١٥٠ هجرى قمرى در روستاى درّه باغ متولد شده و در سال ١٢٣١ در شهر مقدس قم به درود حيات گفته است (يعنى زندگى پر بارش ٨١ سال بوده است.)

البته در مورد تولد او سالهاى ١١٥١ و ١١٥٣ و در مورد وفاتش سال ١٢٣٣، نيز در بعضى از متون ذكر شده است.

دوران تحصيل:

ابتدا در همان روستاى درّه باغ علوم ادبى فارسى و عربى را در حضور پدر آموخته، آنگاه به شهر خوانسار منتقل مىشود و در زمره شاگردان مرحوم سيد حسين خوانسارى صاحب «روضات الجنات» قرار مىگيرد و سالهايى چند به تحصيل فقه، اصول فقه مىپردازد و در اواخر همان سالها با خواهر آن دانشمند بزرگ ازدواج مىكند. سپس به سوى عراق عزيمت كرده و در سلك شاگردان دانشمند معروف و نامى آقا محمد باقر بهبهانى (در كربلا) قرار مىگيرد و از شاگردان ممتاز و برتر آن استاد بزرگ شمرده مىشود.

ميرزا همان طور كه سخت مورد توجه مرحوم سيد حسين خوانسارى بود (و به همين جهت مقدمات ازدواجش با خواهر استاد فراهم گرديد) همان طور هم سخت مورد توجه مرحوم بهبهانى دانشمند شهير و محيى نحلۀ اصولى قرار گرفت، به حدى كه شايع گرديد بهبهانى نماز و روزۀ استيجارى به جاى مىآورد و در آمد آن را جهت امرار معاش به ميرزا مىدهد.

گويا مرحوم بهبهانى بيش از شاگردان ديگرش به ميرزا كمك مىكرده، آنان كه چنين رفتارى را به نظر خودشان تبعيض و ناعادلانه مىپنداشتند و از طرفى به عدالت بهبهانى معتقد بودند موضوع را بدين گونه توجيه كرده و به اصطلاح حمل بر صحّت مىكردهاند. و گر نه بهبهانى مرجعيت مهم و پر نفوذى داشت و به ميزان كافى بيت المال در اختيارش بود و بر خود لازم مىدانسته كه به افراد مستعد و داراى نبوغ كمك زيادترى بنمايد.