جامع الشتات في أجوبة السؤالات - القمّي، الميرزا أبو القاسم - الصفحة ٢٦

با تعيين شماره جلد و صفحه و نام منبع، مشخص شده است. براى اين مهم مرجع اصلى كتاب وزين «وسائل الشيعه» انتخاب شده كه علاوه بر خصوصيات آن، وفور زيادش در جامعه ما و آسانى دسترسى به آن عامل اين انتخاب است. و در موارد نياز نام منابع ديگر از قبيل كافى، من لا يحضره الفقيه، تهذيب و بحار الأنوار و .. با رقم صفحه و جلد آمده است. [١]

٧: فتواهايى كه ميرزا در آنها «منفرد» است و يا نظريهاش مشمول اصطلاح «نادر» مىشود توضيحى داده شده و احيانا به نظريه ديگران نيز اشاره شده است.

اعتراف و اعتذار: شايد از نظر فنى لازم بود هر جا كه مولف مطلبى را از منابع فقهى ديگر نقل كرده است (مثلا از مبسوط، تذكره، جامع المقاصد، مسالك و .. و ..)

نشانى و رقم جلد و صفحه آن تعيين شود ليكن در اين تصحيح به اين مهم پرداخته نشده است و دليل اين قصور چگونگى انگيزهاى است كه در چاپ و تصحيح اين كتاب بوده زيرا عده زيادى از آنان كه اين اقدام به خاطر آنان انجام مىيابد مطابق روند كارىشان كسانى نيستند كه در آثار شيخ، علامه، شهيدين و .. به تحقيق تخصصى يا حرفهاى بپردازند و از جانب ديگر چنين كارى لازم گرفته بود كه دست كم چند جلد بر مجلدات كتاب افزوده شود و هزينه قهرى آن عدهاى را از دسترسى بر اين كتاب محروم مىكرد و در حقيقت نقض غرض مىگرديد.

در خاتمه لازم مىدانم از برادر دانشمند و دانش دوست جناب آقاى سيد محمد اصغرى نماينده محترم ولى فقيه و سر پرست مؤسسه سازمان كيهان تشكر نمايم كه تصميم بر احياى اين متن ارزشمند گرفته و اين خدمت پر ارج را بر جهان دانش نمودهاند.

هم چنين از «سازمان انتشارات كيهان» كه با همت والاى خود به نشر آثار فقهى حقوقى همت گماشته صميمانه سپاس گزارى مىشود.

مرتضى رضوى. تهران ٢- ٦- ١٣٧٠

[١]: و مراد از «وسائل الشيعه» چاپ «دار احياء التراث العربي- لبنان» است كه در ايران در ٢٠ مجلد در آمده و معيار ما در شماره جلد رقمى است كه در روى جلد هر كدام از مجلدات بيستگانه است نه آن چه در درون مجلد بالاى صفحات آمده است. توجه به اين نكته ضرورت دارد.